Myślisz, że to matka tworzy łożysko? Prawda o jego powstaniu może cię zaskoczyć

Przez dziewięć miesięcy ciąży ciało kobiety wykonuje ogromną pracę, by zapewnić rozwijającemu się dziecku odpowiednie warunki. Jedną z najważniejszych ról odgrywa w tym czasie łożysko. Choć rozwija się w macicy i jest ściśle związane z organizmem ciężarnej, jego pochodzenie jest znacznie bardziej fascynujące, niż mogłoby się wydawać. W jego powstawaniu uczestniczą zarówno komórki zarodka, jak i tkanki matki.

Wszystko rozpoczyna się już w pierwszych dniach po zapłodnieniu. Zapłodniona komórka jajowa zaczyna się dzielić, a po kilku dniach powstaje blastocysta, czyli niewielka struktura złożona z komórek, z których rozwiną się zarodek i otaczające go tkanki.

Jej zewnętrzna warstwa, nazywana trofoblastem, daje początek istotnym strukturom łożyska. To właśnie komórki pochodzące od zarodka uczestniczą w procesie zagnieżdżania się w błonie śluzowej macicy i tworzeniu połączenia między organizmem matki a rozwijającym się dzieckiem.

Co ciekawe, komórki tworzące płodową część łożyska mają materiał genetyczny pochodzący od obojga biologicznych rodziców. Oznacza to, że również geny odziedziczone po ojcu uczestniczą w rozwoju tego niezwykłego narządu.

Nie jest jednak prawdą, że matka nie ma żadnego udziału w jego tworzeniu. Łożysko składa się z części płodowej i matczynej. Ta druga powstaje z odpowiednio przekształconej błony śluzowej macicy, nazywanej doczesną.

Można więc powiedzieć, że łożysko jest efektem niezwykłej współpracy dwóch organizmów, choć jego część płodowa wywodzi się z komórek tego samego wczesnego zarodka, z którego rozwija się dziecko.

Jedną z najbardziej fascynujących właściwości łożyska jest sposób, w jaki umożliwia wymianę substancji między matką a dzieckiem. Krew matki przepływa przez przestrzenie otaczające kosmki łożyskowe, w których znajdują się naczynia krwionośne płodu. Dzięki temu tlen i składniki odżywcze mogą docierać do dziecka, a dwutlenek węgla i zbędne produkty przemiany materii są transportowane w przeciwnym kierunku.

W prawidłowo rozwijającej się ciąży krew matki i dziecka nie miesza się bezpośrednio na dużą skalę. Wymiana odbywa się przez specjalną barierę łożyskową, choć niewielkie ilości komórek i substancji mogą ją przekraczać.

Łożysko pełni również funkcję narządu hormonalnego. Produkuje między innymi gonadotropinę kosmówkową, czyli hCG, której obecność wykrywają testy ciążowe. Wytwarza też hormony pomagające utrzymać ciążę i wspierające rozwój dziecka.

Jest jeszcze jedna niezwykła rzecz. Łożysko to narząd tymczasowy. Zaczyna się rozwijać na samym początku ciąży, rośnie wraz z dzieckiem, a po porodzie przestaje być potrzebne. W dojrzałej postaci zwykle waży około pół kilograma, choć jego wielkość i masa mogą się różnić. Po narodzinach dziecka macica nadal się kurczy, aby umożliwić oddzielenie i urodzenie łożyska. Ten etap nazywany jest trzecim okresem porodu.

Personel medyczny sprawdza następnie, czy łożysko zostało wydalone w całości. Pozostawienie jego fragmentów w macicy może bowiem prowadzić do poważnych powikłań, w tym krwotoku lub zakażenia.

Choć łożysko jest niezbędne do rozwoju dziecka, jego historia kończy się wraz z narodzinami. To wyjątkowy narząd, który powstaje dzięki współdziałaniu tkanek matki i rozwijającego się zarodka, a po wykonaniu swojego zadania zostaje usunięty z organizmu.