Szczepienie w pierwszej dobie, witamina K - jakie procedury obowiązują? Zobacz, do czego masz prawo po porodzie

Procedury wykonywane w pierwszej dobie życia dziecka.
Procedury wykonywane w pierwszej dobie życia dziecka. Prawo autorskie: dianazh / 123RF Zdjęcie Seryjne
Te procedury po porodzie wzbudziły sporo kontrowersji. Zdradzamy, po co są i czy powinny być nakazane.

Sporne procedury, którym poddawany jest noworodek:
1. Maź płodowa
Co to jest maź płodowa?
Maź płodowa wytwarza się pod koniec ciąży (po 22. tygodniu ciąży). Mazista substancja wytwarzana przez gruczoły łojowe ma za zadanie ochronę skóry dziecka. Dzięki niej skóra jest otulona grubą, tłustą, nieprzemakalną warstwą, która izoluje ją od płynu owodniowego, a w trakcie samego porodu ułatwia przechodzenie dziecka przez kanał rodny. Po przyjściu maleństwa na świat ma działanie ochronne przed brudem, zapobiega wysuszeniu, ale również ma zapewnić prawidłowe zakwaszenie (dzięki temu skora jest chroniona przed rozwojem drobnoustrojów chorobotwórczych). Właściwości mazi są stale badane przez naukowców. Wielu nazywa ją „najlepszym naturalnym kosmetykiem”.

Myć czy nie myć po porodzie?

Kiedyś dziecko kąpano zaraz po przyjściu na świat. Obecnie w związku z odkryciem tak wielu pozytywnych cech mazi płodowej Światowa Organizacja Zdrowia zaleca odroczenie pierwszej kąpieli. Według WHO pierwsza kąpiel powinna się odbyć po 24 godzinach życia dziecka. Jeśli nie jest to możliwe, to przynajmniej po 6 godzinach od urodzenia! Dla przykładu w szpitalu Świętej Zofii w Warszawie pierwsza kąpiel jest wykonywana w drugiej dobie życia dziecka.

2. Szczepienie dziecka w pierwszej dobie życia
W Polsce szczepimy dzieci w pierwszej dobie życia przeciw wzw typu B (wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, popularnie żółtaczce typu B) i gruźlicy.

Dlaczego szczepimy noworodki w pierwszej dobie przeciw wzw typu B?
W Polsce pewien odsetek ciężarnych jest zarażony wirusem typu B. Do zakażenia dziecka może dojść w trakcie porodu (zwłaszcza, jeśli w czasie ciąży matka miała świeże zakażenie tym wirusem). To główna przyczyna podawania tak wcześnie szczepionki.
Nie wszystkie ciężarne sprawdzają, czy posiadają odporność przeciw żółtaczce typu B oraz, co ważne, czy nie mają świeżego zakażenia.

Jeśli takie badanie byłoby wykonane, to moglibyśmy opóźnić to szczepienie i poczekać np. do 3. miesiąca, jak to jest np. w Szwecji (tam szczepi się dzieci przeciw wzw w 3., 5. i 12. miesiącu życia) - mówi dr Paweł Grzesiowski, pediatra, ekspert ds. szczepień.


Wzw typu B potrafi rozwijać się w organizmie przez długie lata w postaci utajonej. Powikłania mogą być poważne, m.in. niewydolność lub marskość wątroby, a nawet nowotwór wątroby.
W przypadku zarażenia noworodek wzw typu B, ryzyko rozwinięcia w ciągu kilku lat ciężkiej niewydolności wątroby jest ogromne.

Dr Ernest Kuchar uzasadnia tak wczesne podawanie szczepionki tym, że działa ona już tak wcześnie. Szczepionki przeciwko tężcowi, błonicy czy krztuścowi nie możemy podać tak wcześnie, bo po prostu nie działają. Szczepionka przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B działa od pierwszej doby życia dziecka, podobnie jest w przypadku szczepionce przeciwko gruźlicy.

Liczba zachorowań odkąd rozpowszechniono te szczepienia, maleje. Zmniejszyła się z 45 (1985 r.) do 3,5 (2008 r.) na 100 000 osób w ciągu roku.

Dlaczego szczepimy noworodki w pierwszej dobie przeciw gruźlicy?
W Polsce szczepimy dzieci w pierwszej dobie życia przeciw gruźlicy, gdyż należymy do krajów o tzw. średniej endemiczności (corocznie stwierdza się 24–25 nowych zachorowań na 100 000 osób). Są one częstsze niż np. w Niemczech (corocznie stwierdza się 2 nowe zachorowania na 100 000 osób). Choć liczba zachorowań na gruźlicę w Polsce maleje, wciąż istnieje ryzyko, że dziecko zostanie zarażone gruźlicą. Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia konieczne jest podanie jednej dawki szczepionki wszystkim noworodkom w ciągu 12 godzin po urodzeniu.

Jest to szczepionka żywa. Wątpliwości wokół tego szczepienia budzi u rodziców to, że jej podanie może być niebezpieczne dla dziecka z wrodzonymi niedoborami odporności. Ja wyjaśnia dla babyonline.pl dr Paweł Grzesiowski:
- Na każde 100 tysięcy dzieci urodzi się jedno z wrodzonym niedoborem odporności, czyli w Polsce takich dzieci jest rocznie 3-4. Co roku dostanie tę szczepionkę 3-4 dzieci, które nie powinny jej dostać.
Dlaczego więc jest podawana? Epidemiolodzy rozważyli, co wiąże się z większym ryzykiem. W tym przypadku uważają, że gruźlica stanowi dla dziecka większe zagrożenie niż wrodzony niedobór odporności.

Czy szczepienia z pierwszej doby życia dziecka można opóźnić?
Można w przypadku, gdy lekarz zadecyduje, że istnieje powód o podłożu medycznym. Jeśli rodzice żądają przełożenia szczepienia, robią to na własną odpowiedzialność. Wiąże się to z wysłaniem informacji do sanepidu. Konieczna jest jednak wcześniejsza konsultacja z lekarzem.
3. Podawanie witaminy K noworodkom
Stanowisko Polskiego Towarzystwa Neonatologicznego zmieniało na przestrzeni lat. Wystarczy, że zapytacie kilka swoich koleżanek, które rodziły naście lat temu, kilka lat temu i te, które ostatnio były na porodówkach, by przekonać się, że każda dostała inne zalecenia dotyczące suplementacji witaminy K.

Dlaczego podaje się noworodkom witaminę K?
Podawanie dziecku witaminy K w pierwszej dobie jest działaniem prewencyjnym.
Dziecko przychodzi na świat, maj w organizmie niski poziom witaminy K. W trakcie życia płodowego nie mogą zmagazynować odpowiedniej ilości witaminy K, gdyż nie przenika ona przez łożysko. Podanie jej noworodkowi ma uchronić go przed chorobą krwotoczną. Jest ona wynikiem niedoboru czynników krzepnięcia zależnych od tej witaminy K. Choroba może się pojawić już w pierwszej dobie życia dziecka, a typowo objawy występują pomiędzy 2. a 7. dobą życia dziecka. Profilaktyczne podawanie witaminy K praktycznie eliminuje ryzyko wystąpienia tej choroby. Witamina K nie tylko ma jej zapobiegać. Posiada ona również właściwości przeciwbakteryjne oraz przeciwgrzybicze, dlatego przyspiesza gojenie się ran, wspomaga mineralizację kości.

Jak podaje się witaminę K?
Zalecenia w samym 2016 roku zmieniały się dwukrotnie. Skoncentrujemy się na obecnie obowiązujących dotyczących podaży witaminy K dla noworodków i niemowląt do 3 miesiąca życia.

Zgonie z obecnymi zaleceniami zdrowy noworodek w ciągu pierwszych 5 godzin życia otrzymuje 1 mg witaminy K domięśniowo (w zastrzyku).

Czy można odmówić podania noworodkowi witaminy K?
W przypadku odmowy podania witaminy K domięśniowo lekarz zaleci podanie jej dziecku doustnie (2 mg witaminy K).
Nie jest to jednak preferowana metoda podania ze względu na ryzyko ulania. W takim przypadki konieczne jest powtórne podanie.

źródła: WHO, Polska Akademia Nauk , Narodowy Instytut Zdrowia, babyonline.pl, Pediatrics
Znajdź nas na Znajdź nas na instagramie
Trwa ładowanie komentarzy...

KALENDARZ CIĄŻY

TYDZIEŃ PO TYGODNIU

PRZEDSZKOLAK

ROZWÓJ I WYCHOWANIE