
ADHD najczęściej kojarzy się z problemami z koncentracją, impulsywnością i nadmierną ruchliwością. Najnowsza analiza naukowców z Uniwersytetu w Warwick wskazuje jednak, że u osób z ADHD częściej występują także problemy ze strony układu pokarmowego. Szczególnie wyraźny związek zaobserwowano w przypadku zaparć, zespołu jelita drażliwego i enkoprezy.
ADHD związane z układem pokarmowym
ADHD kojarzymy przede wszystkim z trudnościami z koncentracją, impulsywnością czy nadmierną ruchliwością, które zwykle są zauważane u dzieci w wieku szkolnym. Tymczasem naukowcy zwracają uwagę na jeszcze jeden obszar, który może częściej dotyczyć osób z tym zaburzeniem neurorozwojowym.
Chodzi o układ pokarmowy. Najnowsza analiza badaczy z Uniwersytetu w Warwick wykazała, że osoby z ADHD częściej mają różnego rodzaju objawy ze strony układu pokarmowego, głównie jelitowe, w tym zaparcia i zespół jelita drażliwego.
Naukowcy przeanalizowali 23 wcześniejsze badania o ADHD i problemach układu pokarmowego, przeprowadzonych w różnych krajach, które łącznie obejmowały ponad 1,9 mln osób w wieku od 2 do 65 lat. Wyniki opublikowano w "Journal of Attention Disorders" we wrześniu 2026 roku.
To pierwsza analiza, która tak szeroko przyjrzała się występowaniu objawów ze strony przewodu pokarmowego u osób z ADHD. Badacze sprawdzali m.in. zaparcia, biegunki, bóle brzucha, niestrawność, wzdęcia, zespół jelita drażliwego oraz enkorpzę, czyli powtarzające się oddawanie stolca w nieodpowiednim miejscu.
Wyniki są interesujące szczególnie w przypadku dzieci, ponieważ niektóre problemy jelitowe mogą być przez rodziców traktowane jako osobna, niezwiązana z ADHD trudność, a tymczasem istnieje ryzyko, że wiążą się z neuroatypowiścią.
Zaparcia niemal dwa razy częstsze
Z analizy wynika, że u osób z ADHD prawdopodobieństwo występowania objawów ze strony układu pokarmowego było o 48 proc. wyższe niż w grupie osób bez ADHD. W przypadku zaparć różnica była jeszcze większa – szanse ich wystąpienia były niemal dwukrotnie wyższe.
Naukowcy odnotowali również o 58 proc. wyższe prawdopodobieństwo występowania zespołu jelita drażliwego. Szczególnie wyraźny związek zauważono natomiast w przypadku enkorpzy. Jej występowanie było ponad czterokrotnie częstsze wśród osób z ADHD.
Nie oznacza to oczywiście, że każde dziecko z ADHD będzie miało problemy z wypróżnianiem czy bóle brzucha. Wyniki pokazują statystyczny związek obserwowany w badaniach, a nie regułę dotyczącą każdego dziecka, bo dolegliwości układu pokarmowego sa też bardzo indywidualne również ze względu na dietę itp.
Zobacz także
Skąd taki związek?
Naukowcy nie mają jeszcze jednej odpowiedzi na pytanie, dlaczego ADHD i problemy ze strony układu pokarmowego często pojawiają się razem. Jednym z możliwych wyjaśnień są zachowania związane z samym ADHD. Dziecko może jeść nieregularnie, pomijać posiłki albo przeciwnie – jeść impulsywnie. Znaczenie może mieć także wybiórczość pokarmowa, która u części dzieci z ADHD utrudnia zapewnienie różnorodnej diety.
Badacze zwracają uwagę również na leki stosowane w leczeniu ADHD. Niektóre z nich mogą powodować działania niepożądane ze strony układu pokarmowego, w tym zaparcia. Kolejnym możliwym tropem jest mikrobiota jelitowa oraz tzw. oś jelita–mózg, czyli komunikacja pomiędzy przewodem pokarmowym a układem nerwowym.
To jednak na razie hipotezy. Autorzy badania podkreślają, że potrzebne są kolejne badania, które pozwolą ustalić, jakie mechanizmy odpowiadają za obserwowaną zależność.
Warto pamiętać, że nowe badanie nie wykazało, że ADHD powoduje problemy jelitowe. Analizowane badania miały charakter obserwacyjny, dlatego można mówić o współwystępowaniu tych problemów, ale nie o przyczynie i skutku. Autorzy publikacji podkreślają, że przy opiece nad osobami z ADHD warto patrzeć na ich zdrowie szerzej i nie skupiać się wyłącznie na objawach związanych z koncentracją czy zachowaniem.




