Ogłoszono zmiany w podstawie programowej dla szkół średnich. "Rok bazowy" to początek rewolucji

Od września 2026 roku w przedszkolach i szkołach podstawowych obowiązuje nowa podstawa programowa, wprowadzona na mocy rozporządzenia Ministerstwa Edukacji Narodowej. Nowe przepisy zakładają szereg zmian w nauczaniu. Zmienia się nie tylko zakres przedmiotów (np. przyroda w klasach IV-VI), ale także samo podejście do edukacji. Większy nacisk ma być położony na praktyczny wymiar nauki.

Uczniowie i przedszkolaki mają spędzać więcej czasu na świeżym powietrzu, podejmować aktywność fizyczną i zdobywać umiejętności przydatne w codziennym życiu. Resort zapowiedział również, że reforma obejmie szkoły ponadpodstawowe. Zgodnie z pierwotnymi założeniami zmiany mają wejść w życie od roku szkolnego 2027/2028.

Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy (IBE PIB), który odpowiada za przygotowanie reformy dla przedszkoli i szkół podstawowych, opublikował propozycję nowej podstawy programowej dla szkół ponadpodstawowych. Miałaby ona obowiązywać od września 2027 roku. Nad projektem pracowało 292 ekspertów z całej Polski, skupionych w 26 zespołach przedmiotowych. Dokument oceniło również 120 recenzentów.

Wszyscy zgodnie poparli pomysł, by w pierwszym roku obowiązywania zmian w liceach i technikach wprowadzić jednolity program nauczania, określany jako tzw. rok bazowy. Ma on pomóc uczniom pogłębić wiedzę i rozwinąć umiejętności zdobyte w szkole podstawowej, a jednocześnie łagodniej wprowadzić ich w materiał realizowany na kolejnym etapie edukacji.

W tym czasie uczniowie będą mogli również wybrać przedmioty, których naukę w zakresie rozszerzonym będą kontynuować w kolejnych latach szkoły ponadpodstawowej.

IBE podkreśla, że nowa podstawa programowa ma zachować wysokie wymagania przedmiotowe w zakresie wiedzy i umiejętności. Ich opanowanie ma stanowić przygotowanie do nauki na poziomie rozszerzonym, a w dalszej perspektywie również do podjęcia studiów na wybranych kierunkach.

Projekt zakłada także dalszy rozwój kompetencji, takich jak krytyczne myślenie, kreatywność, rozwiązywanie problemów, współpraca oraz troska o siebie i innych. Podobnie jak w przypadku reformy szkół podstawowych, duży nacisk ma zostać położony na praktyczne umiejętności.

Jedną z istotnych zmian będzie rozszerzenie oferty przedmiotów do wyboru. Zamiast dotychczasowych czterech uczniowie będą mogli uczyć się w zakresie rozszerzonym aż 12 przedmiotów. Zwiększy się również liczba godzin przeznaczonych na realizację rozszerzeń – z jednej do dwóch tygodniowo.

"Zachowujemy liczbę rozszerzeń: 21+1. 21 godzin wynika wprost z rozporządzenia o ramowych planach nauczania, a tę dodatkową godzinę można wykorzystać z godzin do dyspozycji dyrektora. Każde rozszerzenie ma co najmniej 6 godzin. To dyrektor szkoły będzie decydował, jak je rozłoży" – poinformowała Magdalena Radwan-Röhrenschef, ekspertka zewnętrzna IBE PIB.

Wśród proponowanych przedmiotów, które dyrektor szkoły będzie mógł wybrać jako rozszerzenia, znalazły się: sztuki wizualne, muzyka, język łaciński i kultura antyczna, filozofia, wiedza o mediach, historia sztuki, wstęp do rozumowań matematycznych, matematyka wyższa, analiza i modelowanie danych, astronomia, technologie przełomowe oraz bezzałogowe statki powietrzne. Przewidziano również możliwość przeznaczenia godziny na realizację przedmiotu autorskiego.

Zmiany obejmą także technika. Zgodnie z projektem uczniowie tych szkół będą mieli o dwie godziny mniej zajęć z przedmiotów przyrodniczych, przy czym będą to zajęcia niezwiązane bezpośrednio z wybranym zawodem.

Od 28 października 2026 roku IBE PIB rozpocznie cykl webinarów poświęconych nowej podstawie programowej dla szkół ponadpodstawowych. Będzie to okazja, by porozmawiać z autorami projektu i uzyskać więcej informacji na temat proponowanych zmian.

Źródło: samorząd.pap.pl, ibe.edu.pl, reforma26.men.gov.pl