Aż 12 zmian czeka uczniów od września. Warto je znać przed pierwszym dzwonkiem

Od roku szkolnego 2026/2027 w polskich szkołach pojawi się wiele zmian. Eksperci mówią wręcz o rewolucji, bo nie chodzi wyłącznie o nowe podstawy programowe dla klas I i IV szkoły podstawowej. Co prawda prezydent zawetował reformę "Kompas Jutra", ale szefowa Ministerstwa Edukacji Narodowej zapowiedziała, że reforma będzie częściami wprowadzana do szkół za pomocą rozporządzeń.

Oprócz dużej reformy treści, których będą uczyć się dzieci i młodzież, czeka nas także szereg nowości związanych z nauką, ocenianiem i codziennym funkcjonowaniem szkół. Oto 12 najważniejszych zmian, które wejdą w życie od września 2026 roku.

Będzie wdrażana już od przedszkola oraz w klasach I i IV szkoły podstawowej. Zakłada ona większy nacisk na praktyczną wiedzę i umiejętności. Uczniowie mają częściej wychodzić z klas, pracować w terenie i zdobywać wiedzę poprzez doświadczenie. Pojawią się również przedmioty i zajęcia nastawione przede wszystkim na rozwijanie praktycznych kompetencji.

Ich liczba wzrośnie z 6 do 9 godzin. Dyrektorzy zyskają więc większą możliwość dostosowania zajęć do potrzeb uczniów i specyfiki szkoły.

W szkołach pojawią się istotne zmiany w organizacji nauczania. W klasach IV-VI szkoły podstawowej uczniowie będą mieli zintegrowaną przyrodę, a fizyka, chemia, geografia i biologia jako odrębne przedmioty pojawią się dopiero od klasy VII. Edukacja obywatelska zastąpi WOS, natomiast zajęcia praktyczno-techniczne zastąpią technikę.

Od roku szkolnego 2026/2027 edukacja zdrowotna będzie obowiązkowym przedmiotem. W związku z kontrowersjami wokół części jego treści resort edukacji zdecydował, że zagadnienia dotyczące seksualności pozostaną nieobowiązkowe. Nauczyciel będzie mógł realizować je w ramach nieobowiązkowych godzin zajęć.

Nowa podstawa programowa zakłada większy nacisk na naukę poprzez doświadczenie. Nie chodzi wyłącznie o eksperymenty na fizyce czy chemii. Praktycznych ćwiczeń i zadań ma być więcej również na innych przedmiotach, także poza tradycyjną salą lekcyjną.

Od 1 września 2026 roku będzie rozwiązaniem fakultatywnym, a od 2027 roku ma stać się obowiązkowy. W jego ramach uczniowie będą realizować projekty związane z tematyką omawianą podczas lekcji. Tydzień projektowy ma pomóc w utrwalaniu wiedzy i rozwijaniu praktycznych umiejętności, a także uczyć efektywnej pracy w grupie. Projekty będą mogły być realizowane w zespołach międzyklasowych, co ma dodatkowo rozwijać współpracę i kreatywność.

Nowa podstawa programowa przewiduje sześć obszarów tematycznych: filozoficzny, ekonomiczno-finansowy, medialny, klimatyczny, kultury oraz bezpieczeństwa i obrony. Ich wprowadzenie ma wspierać bardziej praktyczny model nauczania i łączyć wiedzę z codziennymi doświadczeniami uczniów.

W szkołach podstawowych uczniowie nie będą mogli korzystać z telefonów podczas lekcji i przerw. Z urządzeń będzie można korzystać przed rozpoczęciem zajęć i po ich zakończeniu, a w trakcie lekcji tylko w uzasadnionych sytuacjach, np. podczas zajęć odbywających się poza szkołą. Nowe obowiązki zostaną również nałożone na szkoły ponadpodstawowe. Ich statuty będą musiały określać zasady korzystania z urządzeń cyfrowych podczas lekcji i przerw.

Od 22 września 2026 roku rozpocznie się pilotaż rządowego e-Dziennika. Wybrane szkoły będą testować go jako bezpłatną alternatywę dla komercyjnych systemów. Jeśli rozwiązanie się sprawdzi, centralny e-Dziennik ma trafić do szkół w 2027 roku.

Zmienią się zasady dotyczące żywienia dzieci i młodzieży w placówkach oświatowych. W jadłospisach ma pojawić się więcej ryb i roślin strączkowych, a jednocześnie ograniczona zostanie ilość cukru i soli. Nowe zasady obejmą również dania smażone i stosowanie słodzików. Celem zmian jest promowanie zdrowszego, bardziej urozmaiconego i w większym stopniu roślinnego sposobu żywienia.

Uczniowie z Ukrainy zostaną włączeni do ogólnego systemu kształcenia cudzoziemców. Zmienią się również zasady dotyczące nauki języka polskiego i korzystania ze wsparcia nauczyciela. Uczniowie z Ukrainy będą podlegać zasadom obowiązującym pozostałych uczniów cudzoziemskich, bez dodatkowych rozwiązań wynikających z ich wcześniejszego statusu uchodźców.

Szkoły będą mogły otrzymać środki z MEN na wyposażenie pracowni do nauki przyrody oraz zajęć praktyczno-technicznych. Ma to umożliwić placówkom stworzenie odpowiednio wyposażonych przestrzeni do prowadzenia zajęć doświadczalnych i praktycznych. Dzięki temu nauka ma być mniej oparta na teorii, a bardziej na samodzielnym działaniu i eksperymentowaniu.

Źródło: pap.samorzad.pl