Diagnoz ADHD, autyzmu i Aspargera nigdy nie było aż tyle. Wzrost o 130 proc.

Od kilku lat pedagodzy wskazują, że praca z dziećmi w przedszkolach i z uczniami w szkołach staje się coraz trudniejsza. Podopieczni zmagają się z wieloma wyzwaniami, które wpływają na ich zdolność koncentracji. Nie pomagają w tym rozwój technologii cyfrowych oraz rosnąca liczba przypadków neuroróżnorodności.

Z różnych powodów przybywa dzieci wymagających wsparcia, a poradnie psychologiczno-pedagogiczne pękają w szwach. Czas oczekiwania na wizytę jest coraz dłuższy, a szkoły coraz częściej borykają się z brakiem pedagogów specjalnych, którzy mogliby pracować jako nauczyciele wspomagający.

Jak podało Ministerstwo Edukacji Narodowej podczas posiedzenia Komisji Edukacji i Nauki 16 lipca 2026 roku, w ciągu ostatnich 10 lat liczba dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wzrosła o 130 proc. Według danych w tym samym okresie aż dziesięciokrotnie zwiększyła się liczba dzieci, u których zdiagnozowano autyzm, ADHD lub zespół Aspergera. Choć ta ostatnia neuroatypowość od 2027 roku stanie się już spektrum autyzmu, dotychczas była jeszcze diagnozowana osobno.

MEN zauważyło, że tak znaczący wzrost liczby uczniów wymagających wsparcia wymaga odpowiednich zmian w systemie edukacji. Posiedzenie Komisji było poświęcone działaniom prawnym i pozalegislacyjnym, które mają wspierać uczniów na ich ścieżce edukacyjnej, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb.

Wiceministra edukacji Paulina Piechna-Więckiewicz podkreśliła, że od roku szkolnego 2013/2014 do roku szkolnego 2024/2025 liczba orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego systematycznie rosła, a największą grupę stanowią dzieci z autyzmem lub zespołem Aspergera.

Przedstawicielka resortu edukacji przyznała, że rząd pracuje nad zmianami w standardach zatrudniania specjalistów, którzy będą mogli udzielać uczniom pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach i przedszkolach.

"W związku z podjętymi działaniami liczba etatów nauczycieli specjalistów wzrosła z 21 923 etatów w roku szkolnym 2021/2022 do 57 688 w roku szkolnym 2025/2026" – podkreślała Piechna-Więckiewicz.

Dane Systemu Informacji Oświatowej (SIO) również pokazują wyraźny wzrost liczby etatów nauczycieli specjalistów – z 21 923,67 w roku szkolnym 2021/2022 do 57 688,70 etatów w roku szkolnym 2025/2026. Oznacza to, że ich liczba wzrosła ponad dwukrotnie.

Rosnąca liczba dzieci z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego staje się jednym z największych wyzwań polskiej edukacji. Z jednej strony coraz więcej uczniów rzeczywiście otrzymuje diagnozy i wymaga indywidualnego wsparcia, którego szkoła powinna im zapewnić.

Z drugiej strony sami pedagodzy i część specjalistów zwracają uwagę, że w niektórych przypadkach zarówno rodzice, jak i nauczyciele zbyt pochopnie doszukują się zaburzeń i kierują dzieci na kolejne diagnozy. Jeśli rzeczywiście dochodzi do nadmiernej rozpoznawalności części trudności, system powinien zadbać o jeszcze większą rzetelność i ostrożność procesu diagnozowania dzieci.

Niezależnie od tego potrzebne są jednak większe zmiany organizacyjne. Dziś nauczyciele coraz częściej prowadzą klasy, w których uczy się jednocześnie kilkoro lub nawet kilkanaścioro uczniów z orzeczeniami i bardzo różnymi potrzebami edukacyjnymi. Bez odpowiednich narzędzi, większego wsparcia specjalistów i zmian w organizacji pracy trudno oczekiwać, że będą w stanie skutecznie realizować podstawę programową, a jednocześnie zapewnić każdemu dziecku edukację dostosowaną do jego możliwości i potrzeb.

Źródło: samorzad.pap.pl