5 oznak, że dziecko jest przebodźcowane. To nie musi być od razu ADHD

Jakiś czas temu głośno było o nauczycielu z Anglii, który stwierdził, że "współcześnie nie ma już czegoś takiego jak niegrzeczne dziecko". Jego zdaniem coraz częściej trudne zachowania uczniów tłumaczone są diagnozami i specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

Wypowiedź wywołała burzliwą dyskusję – jedni uznali ją za krzywdzącą wobec dzieci z ADHD czy spektrum autyzmu, inni zwracali uwagę, że rzeczywiście zbyt szybko próbujemy wyjaśnić każde nietypowe zachowanie konkretnym zaburzeniem.

Dziecko, które jest rozdrażnione, nie może usiedzieć w miejscu, ma problem z koncentracją albo reaguje wybuchami złości, nie zawsze jest "niegrzeczne". Ale nie oznacza to również, że od razu ma ADHD.

Czasem jego układ nerwowy jest po prostu przeciążony nadmiarem bodźców. A objawy przebodźcowania potrafią być zaskakująco podobne do tych, które kojarzymy z zaburzeniami uwagi.

O ADHD mówi się dziś znacznie więcej niż jeszcze kilka lat temu. To dobrze, bo dzięki temu więcej dzieci otrzymuje potrzebną diagnozę i wsparcie. Jednocześnie specjaliści zwracają uwagę, że nie każde wiercenie się, rozkojarzenie czy impulsywność są objawem zaburzenia. Przebodźcowanie również może sprawić, że dziecko będzie miało trudności z koncentracją, regulacją emocji czy spokojnym zachowaniem.

Oto zachowania, które mogą wskazywać na przebodźcowanie dziecka.

Płacz o niewłaściwy kubek, złość z powodu skarpetek czy gwałtowna reakcja na zwykłą prośbę często nie są efektem "złego humoru". To może być sygnał, że układ nerwowy dziecka jest już przeciążony kolejnymi bodźcami.

Po całym dniu w przedszkolu lub szkole dziecko przestaje słyszeć polecenia, łatwo się rozprasza i nie kończy rozpoczętych czynności. Nadmiar hałasu, światła i informacji może sprawić, że mózg ma problem z wybraniem tego, co naprawdę ważne.

Niektóre dzieci w odpowiedzi na przeciążenie zaczynają jeszcze więcej biegać, skakać i mówić. Ruch pomaga im rozładować napięcie, choć z zewnątrz może przypominać nadpobudliwość.

Zatykanie uszu, narzekanie na metkę w koszulce, niechęć do tłumu czy głośnych miejsc to sygnały, że dziecko może być szczególnie wrażliwe na bodźce lub ma zaburzenie w sferze sensorycznej.

Nie każde przebodźcowane dziecko krzyczy. Niektóre zamykają się w sobie, nie chcą rozmawiać, chowają się pod kocem albo zasypiają wcześniej niż zwykle. To również sposób organizmu na poradzenie sobie z przeciążeniem.

Największa różnica polega na tym, że przebodźcowanie ma zwykle charakter sytuacyjny. Objawy pojawiają się po intensywnym dniu i często ustępują po odpoczynku oraz ograniczeniu bodźców.

ADHD jest natomiast zaburzeniem neurorozwojowym. Objawy utrzymują się przez długi czas, występują w różnych środowiskach i realnie wpływają na codzienne funkcjonowanie dziecka.

Rosnąca świadomość ADHD pomaga wielu rodzinom, ale specjaliści przypominają, że podobne objawy mogą mieć także inne przyczyny.

"Nie mam wątpliwości, że mierzymy się z ryzykiem naddiagnozowania. Badania pokazują, że zaburzenie to może podejrzewać u siebie nawet 1/4 dorosłych, tymczasem w rzeczywistości dotyka ono, szacując ostrożnie, 3 proc. populacji osób dorosłych. Zdecydowana większość osób, która uważa, że może mieć ADHD, w rzeczywistości go zatem nie ma" – mówi prof. Tomasz Hanć, psycholog, psychoterapeuta i specjalista od ADHD, w rozmowie z wprost.pl

Ekspert jednocześnie podkreśla, że wiele osób z rzeczywistym ADHD nadal pozostaje niezdiagnozowanych. Dlatego zamiast samodzielnie stawiać diagnozę, warto obserwować dziecko i w razie wątpliwości skonsultować się ze specjalistą.

Źródło: wprost.pl, bbc.com/polska