W szkołach od września 2026 ruszą badania krwi. Reakcja na ogromny problem polskich dzieci

Dzisiejsze dzieci pod wieloma względami różnią się od swoich rodziców czy dziadków, gdy ci byli w ich wieku. Wychowujemy pokolenie dorastające w całkowicie cyfrowym świecie, w którym wielu opiekunów nie wie, co oznacza stawianie granic. Rodzice bywają nadopiekuńczy, co skutkuje brakiem samodzielności u dzieci.

Najmłodsi są bardziej narażeni na otyłość z powodu nawyków żywieniowych i braku aktywności fizycznej. Dane dotyczące polskich dzieci są zatrważające – tylko 20 proc. z nich spełnia wytyczne WHO dotyczące ruchu, a na nadwagę i otyłość choruje 32,8 proc. chłopców i 25,8 proc. dziewczynek między 7. a 18. rokiem życia. Co więcej, polskie dzieci tyją najszybciej w Europie, a eksperci nie mają złudzeń, że bez realnych zmian sytuacja będzie się tylko pogarszać.

Od września 2026 w polskich placówkach edukacyjnych wystartuje badanie WOBASZ DZIECI (Wieloośrodkowe Ogólnopolskie Badanie Stanu Zdrowia Ludności) – program profilaktyczny Ministerstwa Zdrowia, który ma ocenić stan zdrowia najmłodszych. Celem jest wczesne wykrywanie ryzyka chorób serca i układu krążenia. Losowo w badaniu weźmie udział 3,5 tysiąca szkół z całej Polski.

Choroby serca są główną przyczyną zgonów w naszym kraju, dlatego Ministerstwo Zdrowia chce przeciwdziałać temu zjawisku społecznemu. Choroby te w dużej mierze wiążą się z nadwagą i otyłością, ale również z brakiem aktywności fizycznej. Badania nie pozostawiają wątpliwości – każda porcja przetworzonej żywności uderza w serce, a ryzyko rośnie wraz z ilością spożywanych produktów tego typu.

"W kontekście chorób układu krążenia wiele do tej pory mówiło się o osobach dorosłych. Od kilkunastu lat zdarzają się przypadki dzieci, które również są leczone z powodu np. udarów. Stąd ogromna potrzeba zaopiekowania się również najmłodszymi. Przebadamy 180 szkół – ponad 3,5 tysiąca dzieci" – mówiła na konferencji prasowej wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka.

Ministerstwo Zdrowia stoi na stanowisku, że to w szkole dzieci spędzają najwięcej czasu i to ich podstawowe środowisko, dlatego właśnie tam należy prowadzić działania edukacyjne i profilaktyczne. Trudno się z tym nie zgodzić – dzieci w szkołach coraz częściej rezygnują z lekcji WF-u, a na przerwach zamiast biegać na świeżym powietrzu z rówieśnikami, siedzą z nosami w smartfonach. Problem jest szczególnie widoczny wśród uczennic – dziewczynki nie chcą ćwiczyć na WF-ie, bo szkolne zajęcia bywają dla nich źródłem ogromnego stresu.

Eksperci wskazują również, że wielu uczniów nie potrafi prawidłowo wykonać podstawowych ćwiczeń fizycznych. "Według programu Sportowe Talenty, w ramach którego badamy co roku 3 miliony dzieci, aż 95 proc. z nich nie ma podstawowych kompetencji ruchowych. Jako naród po prostu 'zatrzymaliśmy się'" – powiedział wiceminister sportu i turystyki Piotr Borys.

Ku przestrodze dodał również, że jeśli trend pogłębiającej się otyłości i nadwagi oraz brak aktywności fizycznej będzie się utrzymywał, obecne dzieci będą żyły krócej niż ich rodzice.

Chodzi nie tylko o edukację w szkole, ale również o uświadamianie rodziców i opiekunów na temat higieny cyfrowej oraz ogromnej roli, jaką w życiu dzieci i całych rodzin odgrywają prawidłowe żywienie, sport i aktywność fizyczna.

Eksperci zwracają uwagę, że jeśli mówisz dziecku "odłóż telefon", powinieneś najpierw spojrzeć na własny ekran, bo to dorośli stanowią pierwszy wzorzec dla najmłodszych. Równie ważne jest też kontrolowanie tego, ile kalorii powinno przyjmować dziecko – wiele osób nie zdaje sobie sprawy, jak łatwo niepozorne przekąski podnoszą dzienny bilans nawet o kilkaset kalorii.

W badaniu WOBASZ dzieciom będzie mierzone ciśnienie tętnicze, wykonywane pomiary wzrostu i masy ciała, a także badania biochemiczne z próbek krwi i moczu. W organizację badania zaangażowane są: Ministerstwo Zdrowia, Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz Ministerstwo Sportu i Turystyki. Badanie realizuje Narodowy Instytut Kardiologii im. kardynała Stefana Wyszyńskiego – Państwowy Instytut Badawczy.

Źródło: portalsamorzadowy.pl, pap.pl