Maluchy mają być odcięte od ekranów. MEN i resort rodziny w jednym froncie

W marcu 2026 Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosiło, że zamierza od września, czyli nowego roku szkolnego 2026/2027, wprowadzić do szkół zakaz telefonów. Za projektem ustawy stoi ministra edukacji Barbara Nowacka, która zdecydowała się w końcu na odważny krok.

Rozporządzenie o zakazie urządzeń cyfrowych na lekcjach i przerwach ma dotyczyć szkół podstawowych, ale również przedszkoli. Chodzi o to, by dzieci nie były od najmłodszych lat przyzwyczajone w edukacji do korzystania z technologii, zwłaszcza że badania pokazują, iż analogowe rozwiązania są dużo lepsze dla rozwoju i kondycji mózgu.

Sprawa nabrała tempa wiosną tego roku. Jak informowaliśmy, MEN przyspiesza ustawę o zakazie smartfonów w szkołach i chce, by jednolite zasady zaczęły obowiązywać w całym kraju jeszcze w 2026 roku. Przepisy mają zdjąć z dyrektorów i nauczycieli ciężar samodzielnego regulowania tej kwestii w statutach – do tej pory każda placówka radziła sobie z tym po swojemu, co prowadziło do dużych dysproporcji między szkołami. Cały plan, czyli zakaz telefonów w szkołach podstawowych, obejmie nie tylko lekcje, ale również przerwy – uczeń ma być odcięty od urządzenia przez cały pobyt na terenie placówki.

Teraz, podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach, który trwał między 22 a 24 kwietnia, w rozmowach ekspertów pojawił się także temat kontaktu najmłodszych z ekranami. Głos w sprawie zabrała Aleksandra Gajewska, wiceministra rodziny, pracy i polityki społecznej.

Przedstawiała swoje stanowisko w kontekście kryzysu demograficznego, polityki rządu w zakresie przeciwdziałania alarmująco niskiemu poziomowi dzietności, a także tego, jak powinna przebiegać edukacja kolejnych pokoleń. Odniosła się do zakazu smartfonów i urządzeń cyfrowych w szkołach i przedszkolach, podkreślając, że przepis ten powinien objąć również młodsze dzieci – nie tylko przedszkola, ale nawet żłobki.

"To, co robi pani ministra Nowacka, my jesteśmy w porozumieniu i wprowadzamy to również w innych instytucjach, które mają budować nawyki dzieci, jeżeli chodzi o korzystanie z ekranów i smartfonów, również na poziomie polityk żłobkowych" – mówiła Gajewska podczas wystąpienia.

U tak małych dzieci nie chodzi tylko o kontakt z ekranami, których teoretycznie w żłobkach przecież nie powinno być. Dzieci do lat 3, które uczęszczają do takich placówek opiekuńczych, są – według wytycznych WHO – zbyt małe, by mieć kontakt z urządzeniami cyfrowymi, ponieważ mogłoby to bardzo negatywnie wpłynąć na rozwój ich mózgów. Najnowsze analizy nie pozostawiają złudzeń – smartfon szkodzi szybciej niż myślisz, a kluczowe są właśnie pierwsze dwa lata życia, kiedy mózg rozwija się najintensywniej.

Nie chodzi jednak wyłącznie o brak używania takich sprzętów podczas zajęć z maluchami. Istotna jest także postawa opiekunów, którzy mogliby korzystać z telefonu np. w czasie drzemek czy odpoczynku dzieci. "Będziemy eliminować to światło niebieskie, które dla dziecka w wieku do lat 3 jest szkodliwe. I to sobie wprost powiedzmy" – powiedziała Gajewska. Światło niebieskie bowiem bardzo mocno oddziałuje na rozwój mózgu, ale też np. na jakość snu. Co więcej, badania obrazowe potwierdzają, że ekrany niszczą istotę białą w mózgu dziecka – wpływ widoczny jest już u dzieci w wieku przedszkolnym, które miały zbyt wczesny i zbyt intensywny kontakt z technologią.

Dopiero 23 kwietnia zakończyły się konsultacje społeczne nowelizacji ustawy Prawo oświatowe, w której zawarty jest zakaz smartfonów dla szkół podstawowych. W ich trakcie Związek Powiatów Polskich zgłosił postulat, by rozporządzenie zostało rozszerzone również na przedszkola i oddziały przedszkolne.

Teraz Gajewska wskazała, że powinno ono objąć także żłobki, więc być może MEN uwzględni ten pomysł w projekcie. Taki krok dla niektórych może wydawać się nadmierną ochroną, ale dzieci przecież uczą się najwięcej poprzez obserwację dorosłych. Kiedy oglądają swoich opiekunów w żłobku z telefonem w dłoni, zaczynają uznawać, że to nic złego być stale przyklejonym do smartfona.

To utrwala złe nawyki od najmłodszych lat i stoi w sprzeczności z zasadami higieny cyfrowej. Skoro apelujemy do rodziców, by nie pokazywali dzieciom złych wzorców – w końcu często to sami dajecie dzieciom komórkę, a problem zaczyna się w domu, nie w szkole – od nauczycieli przedszkolnych i opiekunów żłobkowych również powinniśmy tego wymagać.

Źródło: samorzad.pap.pl