Kobieta zmęczona z powodu upału
W wysokich temperaturach działanie niektórych leków może być zmienione. fot. Kateryna Hliznitsova/Unsplash

W czasie upałów nie tylko organizm pracuje inaczej – zmieniać może się także działanie niektórych leków. Szczególnie narażone są osoby z chorobami przewlekłymi, które na stałe przyjmują preparaty na nadciśnienie, serce czy inne schorzenia. Sprawdź, które leki wymagają szczególnej ostrożności podczas wysokich temperatur i dlaczego nie wolno ich samodzielnie odstawiać.

REKLAMA

W upały leki mogą działać inaczej

W Polsce, podobnie jak w większości krajów Europy, trwa fala upałów. Wysokie temperatury dają się we znaki wszystkim, dlatego wiele osób szuka sposobów na bezpieczne przetrwanie gorących dni. Eksperci apelują, by szczególną troską otoczyć seniorów, dzieci oraz zwierzęta.

W czasie upałów warto pamiętać nie tylko o odpowiednim nawodnieniu i unikaniu przebywania w pełnym słońcu, ale także o tym, że takie warunki pogodowe mogą być szczególnie niebezpieczne dla osób chorujących przewlekle.

Podczas wysokich temperatur część leków może działać inaczej, między innymi z powodu podwyższonej temperatury ciała. Jednocześnie wzrasta ryzyko wystąpienia działań niepożądanych. Osoby cierpiące na choroby przewlekłe i przyjmujące leki na stałe powinny unikać sytuacji, które zwiększają ryzyko odwodnienia.

Jak podaje "Serwis Zdrowie" Polskiej Agencji Prasowej, gdy temperatura przekracza 30 stopni Celsjusza, szczególnie ostrożne powinny być osoby starsze oraz pacjenci z chorobami przewlekłymi. Upały są groźne zwłaszcza dla osób z nadciśnieniem tętniczym i innymi chorobami serca, które mogą prowadzić do niewydolności tego narządu, a także dla osób z podwyższonym poziomem cukru we krwi oraz otyłością.

"W czasie gorących letnich miesięcy w sposób naturalny więcej wypacamy wody, a i zdarzają się biegunki, bo pacjenci częściej jedzą np. niedokładnie umyte owoce. Jeżeli mamy biegunkę, intensywnie się pocimy i do tego są stosowane leki moczopędne, zaczyna pacjentowi brakować wody w organizmie. I to może prowadzić do reakcji hipotensyjnej, czyli nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego" – podkreślił w rozmowie z Serwisem Zdrowie prof. Bogusław Okopień, krajowy konsultant ds. farmakologii klinicznej.

Szczególnie narażone są osoby z chorobami przewlekłymi

Przy chorobach kardiologicznych bardzo ważne jest utrzymanie odpowiedniego poziomu potasu w organizmie. Jego niedobór może powodować niepokój oraz przyspieszone, nierówne bicie serca. Prof. Okopień zaleca osobom z chorobami serca picie podczas upałów soku pomidorowego lub wielowarzywnego, ponieważ zawierają one duże ilości potasu.

Szczególną ostrożność powinny zachować także osoby przyjmujące leki z grupy diuretyków, czyli preparaty moczopędne. Są one powszechnie stosowane między innymi w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca.

Są także inne grupy leków, na które należy zwrócić uwagę podczas wysokich temperatur. Niektóre preparaty przyjmowane regularnie mogą zwiększać wrażliwość skóry na promieniowanie słoneczne i prowadzić do fotodermatozy, czyli uczulenia na światło słoneczne.

Do takich preparatów należy między innymi dziurawiec, który znajduje się w niektórych lekach na obniżenie nastroju oraz wspomagających prawidłowe funkcjonowanie wątroby.

"Może ona powodować fotodermatozy, uczulenie na światło słoneczne. W najlżejszym przypadku nadmierna ekspozycja na słońce może prowadzić do wyprysku, a w najgorszych – do złuszczającego zapalenia skóry. Te fotodermatozy mogą wymagać nawet leczenia szpitalnego" – ostrzega prof. Okopień.

Jakie leki jeszcze są objęte ryzykiem?

Lekarz zwraca uwagę, że podobne działania niepożądane mogą wystąpić także podczas stosowania antybiotyków z grupy fluorochinolonów, takich jak cyprofloksacyna, ofloksacyna, pefloksacyna czy tetracyklina (w tym doksycyklina stosowana po ugryzieniach kleszczy). Ryzyko reakcji skórnych po ekspozycji na słońce mogą zwiększać również:

  • leki przeciwhistaminowe,
  • preparaty stosowane w terapiach nowotworowych,
  • środki osłabiające działanie układu odpornościowego,
  • preparaty obkurczające naczynia krwionośne (leki przeciwdepresyjne, niektóre neuroleptyki i środki z efedryną).
  • Podczas upałów każdy powinien zadbać o swoje bezpieczeństwo. Warto przebywać w cieniu, unikać wychodzenia na zewnątrz w godzinach największego nasłonecznienia, regularnie się nawadniać i uważnie obserwować swój organizm.

    Osoby przyjmujące leki na stałe nie powinny jednak samodzielnie odstawiać ani zmieniać ich dawkowania z powodu wysokich temperatur. Każdą taką decyzję należy skonsultować z lekarzem, który oceni, czy konieczna jest modyfikacja leczenia i jak zrobić to bezpiecznie.