
Tragiczne wydarzenia, takie jak ostatni zamach w Krakowie, wywołują lęk nie tylko u dorosłych. Dzieci również słyszą o przemocy, oglądają nagrania w internecie i rozmawiają o tym z rówieśnikami. Czy powinniśmy chronić je przed takimi informacjami, czy raczej otwarcie rozmawiać o tym, co się wydarzyło? Psycholog dziecięcy Hubert Szymczak wyjaśnia, jak wspierać dziecko w takim trudnym momencie i jakich błędów unikać.
Wiadomości o tragicznych wydarzeniach potrafią zachwiać naszym poczuciem bezpieczeństwa. Kiedy jednak jesteśmy rodzicami, pojawia się dodatkowy dylemat – ile powiedzieć na ten temat dziecku? Czy wyjaśniać szczegóły, odpowiadać na wszystkie pytania, a może najlepiej w ogóle nie poruszać tematu? Choć naturalnym odruchem jest chęć ochronienia najmłodszych przed trudnymi informacjami, całkowite przemilczenie tragedii nie zawsze będzie najlepszym rozwiązaniem.
Nie zakładaj, że dziecko nic nie wie – psycholog zwraca uwagę na ważną rzecz
Dzieci mają dziś dostęp do informacji z wielu źródeł. Nawet jeśli nie oglądają wiadomości w telewizji, mogą zobaczyć nagranie w mediach społecznościowych, usłyszeć rozmowę dorosłych albo dowiedzieć się o tragedii od kolegów w szkole.
Hubert Szymczak
psycholog dziecięcy enel-med
Dlatego warto zacząć rozmowę od prostego pytania, czy słyszało, co się wydarzyło. Dzięki temu dowiemy się nie tylko, jakie informacje dotarły do dziecka, ale również czy prawidłowo je zrozumiało i co najbardziej je niepokoi.
Ile powiedzieć dziecku o tragedii?
Zakres informacji powinien być dostosowany do wieku dziecka. Kilkulatek nie potrzebuje szczegółowego opisu przemocy ani przebiegu dramatycznych wydarzeń.
– Nie musimy opowiadać całego przebiegu tragedii ani odpowiadać na pytania, których dziecko jeszcze nie zadało. W przypadku młodszych dzieci wystarczy krótkie, konkretne wyjaśnienie, na przykład: "W Krakowie wydarzyło się coś bardzo niebezpiecznego. Pewien człowiek skrzywdził innych ludzi. Policja i ratownicy przyjechali, żeby im pomóc" – radzi psycholog.
Ekspert podkreśla, że nie ma potrzeby opowiadania o obrażeniach, liczbie oddanych strzałów czy innych drastycznych szczegółach. Ważniejsze jest zapewnienie dziecka, że może wrócić do rozmowy, kiedy tylko poczuje taką potrzebę.
A co z nastolatkami?
Starsze dzieci mogą potrzebować więcej informacji i zadawać trudniejsze pytania. Często też samodzielnie szukają wiadomości w internecie. Problem polega na tym, że obok potwierdzonych faktów w mediach społecznościowych szybko pojawiają się plotki, niesprawdzone relacje i sensacyjne nagrania.
– Warto najpierw sprawdzić, co dziecko już wie, a następnie porozmawiać o tym, skąd pochodzą informacje i czym różnią się potwierdzone fakty od plotek – zaznacza Hubert Szymczak. To dobra okazja do rozmowy o wiarygodności źródeł i o tym, dlaczego nie warto udostępniać dramatycznych materiałów bez sprawdzenia ich autentyczności.
Zobacz także
"Nie ma się czego bać" – tych słów lepiej unikać
Jednym z najczęstszych błędów dorosłych jest bagatelizowanie emocji dziecka. Kiedy słyszymy, że się boi, często odruchowo próbujemy je uspokoić słowami: "Nie myśl o tym" albo "Nie ma się czego bać". Choć intencje są dobre, takie komunikaty mogą sprawić, że dziecko poczuje się niezrozumiane.
– Lepszy będzie komunikat, który uznaje emocje i pomaga je zrozumieć, na przykład: "Rozumiem, że możesz się bać, kiedy słyszysz o czymś takim. Chcesz mi powiedzieć, co najbardziej cię przestraszyło?" – podpowiada psycholog.
Nie musimy mieć gotowej odpowiedzi na każde pytanie, bo nikt z nas takiej nie ma. Czasem najważniejsze jest wysłuchanie dziecka i pokazanie mu, że jego emocje są ważne.

Czy pozwalać dzieciom oglądać wiadomości i nagrania z tragedii?
W przypadku młodszych dzieci najlepiej ograniczać kontakt z drastycznymi materiałami, zwłaszcza nagraniami przemocy, krzyków czy paniki. Nie są one potrzebne do zrozumienia, że wydarzyło się coś poważnego. Starszym dzieciom warto pomóc wybierać wiarygodne źródła i rozmawiać o treściach, na które natrafiają. Nie należy zakładać, że nastolatek poradzi sobie emocjonalnie z każdym materiałem tylko dlatego, że potrafi samodzielnie korzystać z internetu.
Znaczenie ma również zachowanie dorosłych
– Jeśli przez cały dzień oglądamy kolejne nagrania, nerwowo komentujemy każdą nową informację i rozmawiamy o tragedii w katastroficzny sposób, możemy nieświadomie zwiększać niepokój dzieci – ostrzega Hubert Szymczak.
Dzieci obserwują nasze reakcje i często na ich podstawie oceniają, jak bardzo powinny się bać. Dlatego warto zadbać nie tylko o to, co mówimy, ale również o sposób, w jaki sami przeżywamy trudne wiadomości. Spokojna rozmowa, ograniczenie kontaktu z drastycznymi treściami i powrót do codziennych zajęć mogą pomóc dziecku odzyskać poczucie bezpieczeństwa. Najważniejsze, by wiedziało, że ze swoim strachem nie musi zostawać samo.




