Jak przygotować dziecko do pierwszej wizyty na cmentarzu? Kilka wskazówek dla rodziców

Jeśli dziecko nigdy wcześniej nie było na cmentarzu, warto opowiedzieć mu wcześniej, dokąd idziecie i po co. Nie trzeba organizować długiej, poważnej rozmowy. Wystarczy kilka prostych zdań wyjaśniających, że odwiedzicie miejsce, w którym pochowani są ludzie, którzy umarli, a rodziny przychodzą tam, by o nich pamiętać.

Można powiedzieć: "Pójdziemy na grób babci. Zapalimy znicz, położymy kwiaty i chwilę o niej porozmawiamy".

Dzięki temu dziecko będzie wiedziało, czego się spodziewać i nie będzie musiało domyślać się, dlaczego dorośli zachowują się inaczej niż zwykle.

Warto też wspomnieć, że na cmentarzu mogą być ludzie, którzy płaczą, modlą się lub stoją w ciszy. Takie wyjaśnienie pomoże dziecku lepiej zrozumieć sytuację.

To jedno z najtrudniejszych zadań dla rodziców. Wielu dorosłych chce chronić dzieci przed smutkiem, dlatego szuka łagodnych określeń. Problem pojawia się wtedy, gdy zamiast powiedzieć wprost o śmierci, mówimy, że ktoś zasnął, wyjechał albo odszedł.

Dla małego dziecka takie słowa mogą być mylące. Maluch może zacząć bać się zasypiania lub czekać na powrót osoby, która nie żyje. Lepiej używać prostych i spokojnych wyjaśnień, dopasowanych do wieku dziecka.

Można powiedzieć: "Kiedy człowiek umiera, jego ciało przestaje działać. Nie oddycha, nie czuje bólu i nie może już do nas wrócić".

Jeśli w rodzinie ważna jest wiara, można również opowiedzieć o religijnym rozumieniu śmierci, wyraźnie odróżniając je od tego, co dziecko może zaobserwować.

Na cmentarzu maluch może zadawać pytania, które dorosłym wydają się niezręczne. Może zapytać, dlaczego ktoś płacze, po co stawia się znicze albo czy jego bliscy też kiedyś umrą. Takie pytania są naturalne i nie oznaczają, że dziecko zachowuje się niewłaściwie.

Zamiast odpowiadać nerwowo lub zmieniać temat, warto zachować spokój. Jeśli dziecko zapyta, dlaczego ktoś płacze, można wyjaśnić, że ta osoba tęskni za kimś, kogo już nie ma. Gdy zapyta o własną śmierć, nie należy składać obietnic, których nie możemy zagwarantować. Lepiej powiedzieć, że większość ludzi żyje bardzo długo, a dorośli dbają o bezpieczeństwo dzieci.

Ważne, by nie zawstydzać malucha za jego pytania. Dla niego cmentarz to nowe miejsce, które chce zrozumieć. Im bardziej naturalnie będziemy rozmawiać o tym, co widzi, tym łatwiej będzie mu oswoić się z sytuacją.

Niektóre dzieci chętnie uczestniczą w rodzinnych zwyczajach, inne wolą przyglądać się z boku. Jeśli maluch nie chce zapalić znicza, położyć kwiatów lub pomodlić się przy grobie, nie należy go do tego zmuszać.

Można zaproponować mu wybór: "Chcesz położyć kwiaty czy wolisz popatrzeć?".

Dzięki temu dziecko poczuje, że może uczestniczyć w wizycie na własnych zasadach, w granicach odpowiednich do wieku i bezpieczeństwa.

Jeśli odwiedzacie grób osoby, którą dziecko znało, możecie wspólnie przypomnieć sobie miłe chwile. Obejrzenie zdjęcia, opowiedzenie zabawnej historii o dziadku czy wspomnienie ulubionej potrawy babci może być dla malucha bardziej zrozumiałym sposobem pielęgnowania pamięci niż sama obecność przy nagrobku.

Pierwsza wizyta na cmentarzu nie musi odbywać się 1 listopada, kiedy wiele nekropolii jest zatłoczonych. Jeśli macie taką możliwość, wybierzcie spokojniejszy dzień lub godzinę. Mniejszy tłum, cisza i brak pośpiechu ułatwią dziecku poznawanie nowego miejsca.

Zadbajcie też o wygodne ubranie, szczególnie jeśli na zewnątrz jest zimno i wietrznie. Zabierzcie rękawiczki, czapkę i wszystko, czego dziecko potrzebuje podczas spaceru. Pamiętajcie, że małym dzieciom trudniej długo stać w jednym miejscu.

Na początek wystarczy krótka wizyta. Nie ma potrzeby odwiedzania wszystkich grobów w rodzinie za jednym razem.

Nawet jeśli dobrze przygotujemy malucha, nie możemy przewidzieć wszystkich jego reakcji. Widok nagrobków, tłumu czy płaczących osób może wywołać niepokój. W takiej sytuacji najważniejsze jest zachowanie spokoju i potraktowanie emocji dziecka poważnie.

Nie mów: "Nie przesadzaj, przecież nie ma się czego bać". Zamiast tego spróbuj: "Widzę, że czujesz się nieswojo. Możemy na chwilę odejść i porozmawiać".

Dziecko powinno wiedzieć, że może powiedzieć o swoim strachu i liczyć na wsparcie rodzica.

Jeśli maluch nie chce zostać na cmentarzu, nie trzeba za wszelką cenę przekonywać go do dalszej wizyty. Możecie wrócić innym razem, gdy będzie spokojniejszy i lepiej przygotowany. Jedno trudne doświadczenie nie oznacza, że każda kolejna wizyta będzie równie stresująca.