Kucharki pokazały, co naprawdę jedzą dzieci. Tak radzą sobie z zasadami na stołówce

Nowe przepisy obowiązują od 1 września 2026 r. i zastąpiły wcześniejsze regulacje z 2016 r. Rozporządzenie Ministra Zdrowia obejmuje zarówno żywienie zbiorowe w szkołach i przedszkolach, jak i ofertę sklepików szkolnych. 

Jednym z założeń jest zwiększenie udziału warzyw, owoców oraz produktów roślinnych. Przepisy promują również produkty pełnoziarniste, ograniczenie cukru w napojach oraz wodę jako preferowany napój. 

Ważną zmianą jest także obowiązek zaplanowania co najmniej jednego w pełni roślinnego obiadu w tygodniu, przygotowanego na bazie nasion roślin strączkowych. Zupy powinny być natomiast przygotowywane na wywarach warzywnych co najmniej dwa razy w tygodniu. 

Jak wygląda to w praktyce? Reporterzy "Gazety Wyborczej" odwiedzili stołówkę Zespołu Szkół Rolniczych w Białymstoku.

Ewa Zajkowska, kierowniczka internatu przy Zespole Szkół Rolniczych w Białymstoku, opowiedziała dziennikarzom o jednej z pierwszych zmian, jakie wprowadziły kucharki.

"Mamy zupę grochową. Pierwszy raz gotowałyśmy ją na wywarze warzywnym z masełkiem, a nie na mięsie. Bardzo smaczna, próbowałam. Myślę, że trzeba trochę czasu, by dzieci nauczyć zdrowo jeść. Chociaż trzeba im przyznać, że wodę z cytrusami zamiast kompotu biorą bardzo chętnie".

To właśnie przyzwyczajenia uczniów są jednym z wyzwań dla stołówek. Dzieci i nastolatki mają swoje ulubione smaki, dlatego zmiana menu nie zawsze oznacza natychmiastową zmianę ich preferencji.

W białostockiej szkole kucharki nie ograniczają się wyłącznie do zmiany sposobu przygotowywania tradycyjnych potraw. W menu pojawiają się również nowe dania. Uczniowie mieli już okazję spróbować między innymi kotletów z ciecierzycy oraz makaronu z sosem ze szpinaku. Na deser dostają owoce.

Takie propozycje wpisują się w kierunek nowych zasad, które zwiększają udział produktów pochodzenia roślinnego w szkolnym żywieniu. Jednocześnie przepisy nie oznaczają całkowitego wyeliminowania mięsa ze szkolnych jadłospisów. Nowe standardy przewidują m.in. dwa obiady w tygodniu z daniem mięsnym przygotowanym ze świeżego mięsa oraz co najmniej jeden obiad z udziałem ryb. 

Wprowadzenie nowych zasad oznacza również więcej pracy przy planowaniu jadłospisu. Nie wystarczy bowiem po prostu zamienić mięso na warzywa. Trzeba jeszcze znaleźć dania, które będą odpowiednio przygotowane i które mają szansę spodobać się uczniom.

W białostockiej szkole kucharki szukają inspiracji w internecie. Najpierw przeglądają przepisy, a później sprawdzają je w domowych warunkach.

"Panie kucharki przeglądają internet w poszukiwaniu nowych przepisów, a później wypróbowują je w domu" – mówiła "Wyborczej" Ewa Zajkowska.

Jednym z najczęściej pojawiających się pytań jest to, czy uczniowie rzeczywiście będą chcieli jeść nowe potrawy.

Ewa Zajkowska przyznaje, że dzieci potrzebują czasu na zmianę przyzwyczajeń. Jednocześnie pierwsze obserwacje w białostockiej szkole pokazują, że nie wszystkie nowe propozycje spotykają się z niechęcią. Dobrym przykładem jest woda z dodatkiem cytrusów, która – jak zauważa kierowniczka internatu – jest chętnie wybierana przez uczniów.

Zmiana sposobu żywienia nie zawsze musi odbywać się gwałtownie. Czasami potrzebne są kolejne próby, oswajanie nowych smaków i znalezienie takiego sposobu przygotowania potrawy, który będzie atrakcyjny dla dzieci.

Dyrektorzy białostockich szkół, z którymi rozmawiali dziennikarze "Gazety Wyborczej", zwracają uwagę na jeszcze jeden element – nawyki wynoszone z domu.

Szkoła może zaproponować warzywa, rośliny strączkowe czy wodę zamiast słodkiego napoju, ale dziecko przychodzi do stołówki z określonymi przyzwyczajeniami. Jeżeli w domu regularnie pojawiają się różnorodne produkty i dziecko ma okazję poznawać nowe smaki, łatwiej może zaakceptować podobne zmiany w szkolnym menu.

Źródło: o2.pl, bialystok.wyborcza.pl