
Od września 2026 roku edukacja klimatyczna pojawi się w nowych programach nauczania szkół podstawowych. Treści dotyczące zmian klimatu będą obecne na siedmiu przedmiotach, m.in. przyrodzie, matematyce i języku polskim. Eksperci przekonują jednak, że podobne zmiany powinny objąć także szkoły średnie.
Nauka o klimacie w podstawówkach od września
Od września 2026 roku w szkołach podstawowych wejdzie w życie wiele zmian, które Ministerstwo Edukacji Narodowej zaplanowało w ramach reformy edukacji. Większość z nich, związanych m.in. z nowymi przedmiotami czy zintegrowaniem treści dotyczących nauk przyrodniczych, dotyczy właśnie podstawówek.
Pojawiają się jednak głosy, że większej rewolucji potrzebują również szkoły średnie, w których sposób nauczania nie zawsze jest dostosowany do współczesnych realiów.
Jednym z obszarów, który wymaga zmian, jest edukacja klimatyczna. W podstawówkach nowy program nauczania zakłada wprowadzenie treści dotyczących klimatu nie tylko na lekcjach przyrody, ale również matematyki, języka polskiego czy innych przedmiotów. Tymczasem w szkołach ponadpodstawowych edukacja klimatyczna nie jest w zasadzie obecna w programach poszczególnych przedmiotów.
Eksperci, którzy przygotowywali reformę podstawy programowej dla szkół podstawowych pod kątem treści związanych z klimatem, przyznają, że podobne zmiany powinny objąć również szkoły średnie. W podstawówkach edukacja klimatyczna obejmie siedem przedmiotów i będzie dotyczyła m.in. antropogenicznej zmiany klimatu oraz związanych z nią zagadnień.
Prof. Piotr Skubała, biolog z Uniwersytetu Śląskiego, który przygotowywał wraz z MEN reformę w ramach Zespołu ds. Edukacji Klimatycznej, przyznał, że takie zmiany powinny objąć również nauczanie w szkołach średnich. Chodzi bowiem nie tylko o modyfikację treści programowych, ale także o zmianę sposobu nauczania.
Nauczyciele mają pokazywać uczniom, jak samodzielnie szukać rozwiązań, dedukować, realizować projekty czy angażować się w inicjatywy na rzecz środowiska. To umiejętności, które są potrzebne również młodzieży w szkołach ponadpodstawowych.
"W dużej części nasze pomysły zostały uwzględnione. Chcielibyśmy, żeby tych treści było jeszcze więcej, ale już teraz jest ich naprawdę bardzo dużo" – powiedział prof. Skubała, komentując program nauczania dla podstawówek.
Zobacz także
Potrzeba rewolucji w szkołach średnich
Skubała dodał, że kolejnym etapem powinny być zmiany w szkołach średnich: "Obecnie trwają przygotowania do reformy szkolnictwa średniego. Również staramy się o to, aby te treści zostały uwzględnione i znalazły swoje miejsce w programie szkoły średniej. Zobaczymy, jakie rozwiązania uda się ostatecznie wprowadzić".
Eksperci chcą, aby edukacja klimatyczna była samodzielnym przedmiotem, a nie jedynie dodatkiem do treści przekazywanych na innych lekcjach. "Ma stać się integralną częścią współczesnej edukacji, przygotowując młodych ludzi nie tylko do egzaminów, lecz także do życia w świecie, który już dziś odczuwa skutki kryzysu klimatycznego" – jak podaje "Portal Samorządowy".
Największym wyzwaniem pozostaje jednak odpowiednie przygotowanie nauczycieli do nowoczesnego sposobu nauczania o klimacie.
"Wszystko zależy od nauczycieli i od tego, jakie otrzymają wsparcie. [...] Niestety, na uczelniach tematyka klimatyczna i środowiskowa, w tym w ramach kierunków nauczycielskich, wciąż nie jest odpowiednio uwzględniana. Uniwersytety na razie nie przygotowują przyszłych nauczycieli w takim zakresie, w jakim powinny, aby mogli skutecznie podejmować te działania. Być może w przyszłości się to zmieni, ale obecnie ten obszar nadal pozostaje niewystarczająco rozwinięty" – ocenia prof. Skubała.
Dla wielu pedagogów ochrona środowiska i tematyka klimatyczna wciąż pozostają zagadnieniami drugorzędnymi. Tymczasem zmiany klimatu zachodzą na naszych oczach, a ich skutki coraz częściej odczuwamy w codziennym życiu. Zdaniem ekspertów szkoła powinna przygotowywać młodych ludzi nie tylko do egzaminów, ale również do funkcjonowania w świecie, w którym kwestie klimatu i środowiska będą odgrywać coraz większą rolę.
Jeśli więc edukacja klimatyczna ma rzeczywiście stać się ważnym elementem współczesnej szkoły, zmiany nie powinny kończyć się na podstawówce. Również uczniowie szkół ponadpodstawowych potrzebują wiedzy, która pozwoli im lepiej rozumieć zachodzące procesy, oceniać informacje i świadomie podejmować decyzje. O tym, czy i w jakiej formie takie rozwiązania pojawią się w szkołach średnich, zdecydują kolejne etapy reformy.
Źródło: portalsamorzadowy.pl




