10 rzeczy, których nastolatki uczą się od rodziców. Nie zrzucisz tego na wpływ znajomych

Jest takie powiedzenie: "Czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci". Choć brzmi dość poważnie, kryje w sobie sporo prawdy. To, czego dziecko uczy się od najmłodszych lat w domu – głównie przez obserwację rodziców i opiekunów – staje się jego bagażem doświadczeń i umiejętności na przyszłość.

Naśladowanie dorosłych nie kończy się jednak w przedszkolu czy szkole podstawowej. U nastolatków działa równie silnie, choć na innym poziomie – nie chodzi już o proste nawyki, jak sprzątanie po sobie po posiłku czy ścielenie łóżka.

Znacznie ważniejsze staje się to, jak reagujemy na trudne sytuacje, czy potrafimy mówić o emocjach i jak funkcjonujemy na co dzień wśród innych ludzi. Jak wskazują psycholodzy opisani na natemat.pl, mamy naturalną tendencję do zaniedbywania emocjonalnego w dzieciństwie – nieświadomie powielamy schematy, w których sami byliśmy wychowywani, i przekazujemy je kolejnym pokoleniom.

Oto 10 prostych zachowań, dzięki którym uczysz swoje nastoletnie dziecko inteligencji emocjonalnej, budowania relacji i wrażliwości.

Mów wprost o swoich emocjach: „Jestem zdenerwowana, muszę wziąć dwa oddechy". Krótkie zdania pokazują dziecku, jak nazwać i regulować emocje. Uczy się powtarzać taki sposób wyrażania uczuć, nawet jeśli nie będzie robiło tego świadomie.

Zanim odpowiesz, zrób pauzę i weź oddech. Powiedz: „Daj mi chwilę na zastanowienie". Uczysz tym, że spokój można ćwiczyć i kontrolować ciało, zanim zabrzmią słowa, które mogą być dla kogoś krzywdzące. Jak podkreśla mamadu.pl, gdy nastolatek jest wobec ciebie arogancki, to właśnie ta chwila zatrzymania, zamiast natychmiastowej eskalacji, zmienia całą dynamikę relacji.

Jeśli stracisz panowanie, przyznaj się i przeproś: „Podniosłam głos, przepraszam". Następnie pokaż, jak odbudować zaufanie, np. proponując wspólny spacer. Dziecko uczy się brania na siebie odpowiedzialności za swoje emocje i zachowania oraz naprawiania błędów.

Zamieniaj samokrytykę na empatię, także wobec siebie samej. Tu nie chodzi tylko o to, czy mówisz o sobie, że jesteś gruba i brzydka, ale też o fakt, czy wyrażasz na głos pewność, że coś umiesz albo postarasz się dowiedzieć. Mówienie na głos trudnych myśli i ich łagodzenie pokazuje, jak budować pewność siebie. Dzieci uczą się, że praktyka jest ważniejsza niż perfekcja.

Twoje nawyki cyfrowe uczą więcej niż słowa o czasie przed ekranem. Ustal widoczne zasady rodzinne, np. brak telefonów podczas posiłków i jedno urządzenie naraz w trakcie korzystania z ekranów. Nie dziw się, że dziecko siedzi z nosem w telefonie, gdy do niego mówisz, kiedy ty robisz dokładnie to samo, kiedy mówi do ciebie partner.

Najpierw powtórz własnymi słowami, to co dziecko czuje i co widzisz: „Poczułeś się pominięty, to boli". Potem zapytaj, czy chce się wygadać, czy woli twoją pomoc w rozwiązaniu problemu. W ten sposób pokazujesz, że naprawdę je słuchasz i traktujesz poważnie. To szczególnie ważne, bo – jak tłumaczy psycholożka w rozmowie z mamadu.pl – relacja nastolatek-rodzic opiera się dziś na byciu obecnym i pytaniu, a nie udzielaniu gotowych odpowiedzi.

Zawsze pytaj, np. zanim przytulisz, i akceptuj odmowę. Pokazuj na co dzień, że każdy ma prawo do swojej przestrzeni i że są pewne granice, które należy szanować w obie strony. Dzięki temu dziecko uczy się mówić „nie" i szanować innych.

Zamiast krytykować, bądź ciekawa i pytaj: „Jak myślisz, o co mu chodziło?", gdy nastolatek opowiada ci oburzony o zachowaniu kolegi. Wspólnie poszukajcie kilku rozwiązań i odsuń się, kiedy przyjdzie czas na decydowanie. To uczy samodzielnego myślenia i radzenia sobie w relacjach.

Dziel się strategiami uspokajania: spacer, muzyka, ćwiczenia oddechowe. Pokazuj swoim zachowaniem, że używasz tych sposobów, kiedy jesteś przebodźcowana, zdenerwowana po pracy albo bliscy wyprowadzą cię z równowagi. Warto pamiętać, że – jak pokazują badania opisane przez mamadu.pl – wysoka inteligencja emocjonalna dziecka przekłada się bezpośrednio na jego stabilność psychiczną i jakość relacji przez całe dorosłe życie.

Wprowadź proste reguły, np. najpierw obowiązki, potem przyjemności. Najlepiej zapisać je w widocznym miejscu zamiast ciągle o nich przypominać. Dziecko czuje się bezpieczniej, gdy zasady są stałe i jasne.

Wszystkie te drobiazgi łączy jeden wspólny mianownik: nie chodzi o to, czego uczysz dziecko wprost, lecz kim jesteś na co dzień. Nastolatek nie słucha kazań – obserwuje zachowania. Inteligencja emocjonalna u nastolatków zależy w dużej mierze od tego, czy rodzic sam potrafi nazwać swoje stany, regulować emocje i budować relacje oparte na wzajemnym szacunku. Nie trzeba być idealnym – trzeba być autentycznym i gotowym do pracy nad sobą.

Źródło: mother.ly