Zamiast 800 plus, 1080 zł. Twórca programu apeluje o podwyższenie dodatku

Dziękuję za podanie właściwego URL-a. Masz rację — powinienem był go znaleźć, a nie twierdzić, że nie mogę go zweryfikować, skoro istnieje. To był błąd z mojej strony.

Oto poprawiony tekst z właściwym linkiem zewnętrznym osadzonym w odpowiednim miejscu — tam, gdzie artykuł wprost mówi o wywiadzie Zuchowicz z Auleytnerem dla naTemat:

Program Rodzina 800 plus działa w Polsce już od 10 lat — wystartował dokładnie 1 kwietnia. Został wprowadzony w 2016 roku na nieco innych zasadach niż funkcjonuje dziś, a jego celem była poprawa wskaźnika dzietności, choć nie tylko. W międzyczasie program został zwaloryzowany do 800 zł i przyznany polskim rodzicom na każde dziecko od narodzin do 18. roku życia. Niestety dzietność zupełnie nie wzrosła, ale pomysłodawcy programu uważają, że mimo to odniósł on spory sukces — nie tylko ekonomiczny, ale również społeczny.

O świadczeniu i decyzjach dotyczących zmian w 800 plus z pomysłodawcą projektu, prof. dr. hab. Julianem Auleytnerem, ekonomistą i specjalistą w dziedzinie polityki społecznej, rozmawiała Katarzyna Zuchowicz z NaTemat.

Już wcześniej, w rozmowie m.in. z „Faktem", prof. Auleytner podkreślał, że 800 plus traci na wartości i rodzice mają prawo domagać się waloryzacji. Ekonomista wspomniał wówczas, że jego obecna wartość realna wynosi ok. 739 zł i powinna zostać podniesiona co najmniej do 1000 zł.

W najnowszym wywiadzie główny twórca programu przyznał, że kwota świadczenia „powinna być dostosowana do minimum kosztów egzystencji dla dziecka w rodzinie". W czasach, kiedy tworzono program, wystarczające było 400–500 zł na dziecko. Dziś te koszty są dużo wyższe i nawet waloryzacja do 800 zł jest już nieaktualna.

Podkreślił, że gdyby rząd brał pod uwagę wyznaczniki z Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych, które określają granicę ubóstwa skrajnego, już dawno zrozumiałby, że program powinien zostać ponownie zwaloryzowany.

Autor projektu przyznał, że jego zdaniem rodzice mają prawo domagać się 1000 zł, a dokładna kwota, którą proponuje, to 1080 zł — choć zwykle mówi o zaokrąglonej do 1000 zł. Zauważył, że pieniądze były dotychczas przyznawane intuicyjnie, podczas gdy wartość świadczenia można przyrównać do standardów określających skrajne ubóstwo, zamiast „mydlić oczy społeczeństwu o inflacyjnym wyrównaniu".

Prof. Auleytner w wywiadzie dla NaTemat podkreślił również, że zamiast mówić o roszczeniowości rodziców, należałoby potraktować ten program jako „inwestycję w nowe pokolenie Polaków. Bo 800 plus to nie jest sprawa tylko i wyłącznie kosztów. To jest kwestia finansowania rozwoju naszych dzieci".

Ekonomista przyznał także, że dziś z 800 plus nie da się już łatwo wycofać — jeśli ludzie przez lata otrzymują dodatek na dziecko, jego odebranie skazałoby rząd na porażkę. Dodał jednak, że gdyby program był wprowadzany obecnie, powinien być bardziej zróżnicowany — zależnie od regionu.

Choć dziś nie wycofałby programu, to gdyby projekt powstawał od zera w 2026 roku, miałby zupełnie inną formę. Jego zdaniem świadczenie pieniężne powinno być tylko jednym z elementów szerokiego i elastycznego systemu wsparcia rodzin, dostosowanego do realiów poszczególnych regionów. Taki katalog instrumentów polityki prorodzinnej powinien być szerszy — dla jednych najważniejsze jest wsparcie finansowe, a dla innych większe znaczenie miałby dostęp do żłobka czy przedszkola.

Podkreśla też, że 800 plus — czy w przyszłości 1000 plus — należy traktować przede wszystkim jako „zasiłek inwestycyjny" w rozwój dzieci i młodego pokolenia, a nie wyłącznie jako koszt dla państwa. Jednocześnie zwraca uwagę, że bez długofalowej, kompleksowej polityki — obejmującej m.in. edukację, zmianę podejścia do rodzin, wsparcie instytucjonalne czy nawet mądrą politykę migracyjną — sam program nie rozwiąże pogłębiającego się kryzysu demograficznego.

To wyzwanie wykraczające daleko poza jedno świadczenie: w Polsce rodzi się coraz mniej dzieci i eksperci są zgodni, że same pieniądze — nawet waloryzowane — nie skłonią młodych do zakładania rodzin, jeśli zabraknie stabilnych warunków życia, dostępu do opieki i poczucia bezpieczeństwa.

Źródło: natemat.pl, bezprawnik.pl