Rosja wysyła kobiety na terapię za brak dzieci. Brzmi abstrakcyjnie? Niekoniecznie

Kryzys demograficzny w Polsce od kilku lat jest realnym i poważnym problemem. Młodzi ludzie coraz rzadziej decydują się na posiadanie dzieci, a wskaźnik dzietności już od dawna nie zapewnia zastępowalności pokoleń.

To oznacza, że w perspektywie najbliższych dekad możemy zmierzyć się z poważnymi wyzwaniami gospodarczymi, a także – całkiem prawdopodobnie – z koniecznością podniesienia wieku emerytalnego.

Nie jest to jednak zjawisko zaskakujące. Socjologowie od lat podkreślają, że spadek dzietności jest naturalnym etapem rozwoju społeczeństw.

Co ciekawe, z bardzo podobnym – a w niektórych aspektach nawet poważniejszym – problemem zmaga się Rosja. Już w 2023 roku Władimir Putin podczas oficjalnego wystąpienia alarmował o kryzysie demograficznym, odwołując się do przeszłości i wielodzietnych rodzin naszych prababek. Podkreślał, że rodzina powinna stać się "normą" i fundamentem państwa – nie tylko w sensie społecznym, ale też duchowym i moralnym.

Sytuację Rosji dodatkowo pogorszyła wojna w Ukrainie. W jej wyniku życie straciło wielu mężczyzn, a kolejni opuścili kraj, uciekając przed mobilizacją. Już wcześniej liczba urodzeń była niska, ale w ostatnich latach problem znacząco się pogłębił. Obecnie wskaźnik dzietności wynosi tam około 1,4 – dla porównania w Polsce w 2025 roku było to zaledwie 1,1, podczas gdy do prostej zastępowalności pokoleń potrzebny jest poziom 2,1.

Rosyjskie władze od lat próbują odwrócić ten trend. Wprowadzono różnego rodzaju zachęty finansowe – od ulg podatkowych po świadczenia dla kobiet w ciąży, obejmujące nawet nieletnie uczennice. Przywrócono również stalinowski program "Matki Bohaterki", w ramach którego kobiety rodzące co najmniej dziesięcioro dzieci otrzymują państwowe odznaczenia i nagrodę finansową o wysokości miliona rubli.

Na tym jednak nie koniec. W przestrzeni publicznej pojawiały się nawet sugestie, by młodzi ludzie wykorzystywali przerwy w pracy na współżycie, a władze wprowadziły tworzenie rejestrów ciąż czy rozważały ograniczanie dostępu do urządzeń cyfrowych dla bezdzietnych par. Wszystko po to, by – w teorii – zachęcić obywateli do zakładania rodzin, zamiast spędzania wieczorem czasu na np. oglądaniu seriali.

Równolegle wprowadzono rozwiązania o charakterze ideologicznym. W Rosji obowiązuje zakaz tzw. propagandy bezdzietności, czyli promowania stylu życia bez dzieci. Choć aborcja pozostaje legalna, w niektórych regionach ogranicza się możliwość informowania o niej, a część prywatnych klinik rezygnuje z wykonywania zabiegów w obawie przed konsekwencjami.

W 2026 roku pojawiły się kolejne pomysły. W całym kraju zorganizowano modlitwy o wzrost dzietności i ograniczenie liczby aborcji. Jak cytuje "The Telegraph", modlitwa brzmiała następująco:

"Módlmy się do Pana, aby nasi bracia i siostry, dręczeni grzesznymi myślami o dzieciobójstwie, zostali wyrwani z tej bezmyślnej ciemności i doszli do pokuty i zrozumienia prawdy". Słowa modlitwy zatwierdził nawet Święty Synod Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej.

Jednocześnie Ministerstwo Zdrowia wprowadza kontrole zdrowia reprodukcyjnego. Kobiety podczas wizyt lekarskich mają deklarować swoje plany prokreacyjne – a jeśli nie planują dzieci, mogą zostać skierowane na konsultację psychologiczną, by "wypracować pozytywne nastawienie do macierzyństwa". Co znamienne, podobne pytania nie są przewidziane w ankietach dla mężczyzn.

W opinii części rosyjskich władz i komentatorów to już nie tylko kwestia polityki społecznej, ale wręcz przetrwania narodu. Pojawiają się głosy, że bez tego dojdzie do zagłady.

A teraz wyobraźmy sobie, że ktoś w Polsce wpada na pomysł, by ratować demografię w podobnym stylu – z obowiązkowymi deklaracjami, "korygowaniem" poglądów kobiet i subtelnym sugerowaniem, że ich główną rolą jest jednak rodzenie dzieci. Już niedawno był taki, który mówił o wprowadzeniu "mody na dzieci".

Oczywiście wszystko w trosce o przyszłość państwa, gospodarki i – jakże by inaczej – moralności. Feministki zapewne znów przesadzają, bijąc na alarm, że to ograniczanie wolności. Przecież chodzi tylko o to, żeby kobiety "myślały właściwie". A że przy okazji ktoś zacznie im zaglądać w najbardziej prywatne decyzje życiowe?

Cóż, najwyraźniej w imię wyższych celów granice prywatności też potrafią się dziwnie szybko przesuwać. I kto wie – może to wcale nie jest tak odległy scenariusz, jak niektórym się wydaje.

Źródło: wysokieobcasy.pl