babcia na emeryturze opiekuje się wnukiem
Kobiety nawet na emeryturze nie są względem mężczyzn równo traktowane. fot. Marcell Pálmai/Pexels

Kobiety zarabiają mniej, częściej rezygnują z kariery na rzecz rodziny, a po latach dostają za to kolejny rachunek. Różnica między przeciętną emeryturą kobiet i mężczyzn wynosi niemal 1,5 tys. zł miesięcznie. Trudno nie zadać pytania, dlaczego kobiety przez całe życie ponoszą finansowe konsekwencje nierówności, których same nie stworzyły.

REKLAMA

Kobiety w pracy nie są równo traktowane

Jako kobieta i matka, która pracuje zawodowo, wielokrotnie przekonałam się, że mimo XXI wieku wciąż żyjemy w patriarchacie. Niech powiedzą, że jest inaczej, kobietom, które na tych samych stanowiskach co mężczyźni zarabiają o kilka, a nawet kilkanaście procent mniej.

Niech powiedzą to matkom, które przerywają karierę zawodową na dwa lata, by urodzić i wychować dziecko, podczas gdy ich partnerzy w tym czasie rozwijają swoją karierę. I tym kobietom, które po urlopie macierzyńskim wracają do pracy z poczuciem, że są w tyle z wiedzą i umiejętnościami, a jednocześnie zmagają się z wyrzutami sumienia, że zostawiły dziecko z nianią lub w żłobku.

Realia zawodowe kobiet wciąż w wielu aspektach zależą od płci. Okazuje się jednak, że nierówności nie kończą się wraz z przejściem na emeryturę. Główny Urząd Statystyczny opublikował ostatnio najnowsze dane dotyczące emerytur w Polsce i wyraźnie widać w nich, że również na tym etapie życia kobiety znajdują się w gorszej sytuacji finansowej.

Oczywiście wysokość świadczenia zależy od stażu pracy, zarobków i zgromadzonych składek, więc na pierwszy rzut oka różnice mogą wydawać się logiczne. Mnie jednak wciąż uderza to, że nawet po zakończeniu aktywności zawodowej kobiety tak wyraźnie odczuwają skutki nierówności, z którymi mierzyły się przez całe życie.

Emerytura kobiet niższa średnio o 1,5 tys. zł

W 2025 roku liczba emerytów w Polsce wynosiła 7,47 mln osób, a przeciętna wysokość emerytury sięgała 4278,94 zł. Ta kwota jest jednak jedynie średnią dla wszystkich pobierających świadczenia. Rzeczywistość kobiet wygląda znacznie gorzej. Przeciętna emerytura mężczyzny wynosiła w 2025 roku 4978,67 zł, czyli niemal 5 tys. zł, podczas gdy kobiety otrzymywały średnio 3421,61 zł.

To prawie 1,5 tys. zł różnicy! Rozumiem, że kobiety dostają niższe emerytury między innymi dlatego, że przez lata zarabiały mniej, częściej miały przerwy w pracy związane z wychowywaniem dzieci, a także mogą przechodzić na emeryturę wcześniej niż mężczyźni.

Trzeba jednak głośno powiedzieć, że wiele dzisiejszych emerytek przez lata nie miało stabilnego zatrudnienia i wykonywało ogromną ilość nieodpłatnej pracy opiekuńczej. Prowadziły domy, wychowywały dzieci, opiekowały się bliskimi. Ta praca ma ogromną wartość społeczną, ale nie przekłada się wprost na kapitał emerytalny, który miałby zapewnić im finansowe bezpieczeństwo na starość.

Warto przy tym zrozumieć sam mechanizm obliczania emerytury. W uproszczeniu ZUS dzieli zgromadzony i zwaloryzowany kapitał emerytalny przez średnie dalsze trwanie życia wyrażone w miesiącach. Im więcej pieniędzy zgromadzimy i im później przejdziemy na emeryturę, tym wyższe będzie nasze miesięczne świadczenie.

Problem zaczyna się wcześniej

Problem polega jednak na tym, że nierówności nie zaczynają się w momencie przejścia na emeryturę, ale znacznie wcześniej – w trakcie całego życia zawodowego, kiedy kobiety częściej zarabiają mniej, rezygnują z rozwoju kariery i przejmują na siebie obowiązki, których system nie wycenia.

Można więc powiedzieć, że kobiety płacą finansową cenę za pracę opiekuńczą, którą wykonują przez całe życie, a system emerytalny nie rekompensuje im jej w pełni. Nie chodzi o to, by każdemu wypłacać takie samo świadczenie niezależnie od przepracowanych lat i odprowadzonych składek, ale by wreszcie dostrzec, że nie wszyscy mieli takie same możliwości ich gromadzenia.

Nie powinno być tak, że lata poświęcone rodzinie, wychowaniu dzieci i opiece nad bliskimi stają się na starość powodem finansowego wykluczenia kobiet.