dowóz dzieci z niepełnosprawnościami do szkoły
Niejasne przepisy dotyczące dowozu dzieci z niepełnosprawnościami do szkół mogą utrudniać rodzicom uzyskanie zwrotu kosztów transportu. pexel.com

Rodzice dzieci z niepełnosprawnościami mogą mieć problem z uzyskaniem zwrotu kosztów dowozu do szkoły, nawet jeśli wybrana placówka najlepiej odpowiada potrzebom ich dziecka. Wszystko przez niejasne przepisy dotyczące tzw. najbliższej szkoły. Rzeczniczka Praw Obywatelskich zwróciła się do Ministerstwa Edukacji Narodowej o ich doprecyzowanie.

REKLAMA

Rodzice dzieci z niepełnosprawnościami mogą mieć problem z uzyskaniem zwrotu kosztów dowozu do szkoły, nawet jeśli wybrana placówka najlepiej odpowiada potrzebom ich dziecka. Wszystko przez niejasne przepisy dotyczące tzw. najbliższej szkoły. Rzeczniczka Praw Obywatelskich zwróciła się do Ministerstwa Edukacji Narodowej o ich doprecyzowanie.

Gminy mają obowiązek zapewnić uprawnionym uczniom z niepełnosprawnościami bezpłatny transport do szkoły i opiekę podczas przejazdu. Rodzice mogą również samodzielnie dowozić dziecko i ubiegać się o zwrot kosztów. Problem pojawia się wtedy, gdy szkoła położona najbliżej domu nie jest w stanie zapewnić uczniowi odpowiedniego wsparcia, a rodzice decydują się na bardziej oddaloną placówkę.

Najbliższa szkoła nie zawsze jest najlepsza dla dziecka

Obowiązujące przepisy Prawa oświatowego posługują się pojęciem "szkoły najbliższej", ale nie określają jednoznacznie, jak należy je rozumieć. W związku z tym część samorządów bierze pod uwagę przede wszystkim odległość od miejsca zamieszkania i koszty transportu. Rodzice zwracają natomiast uwagę na coś zupełnie innego – możliwość zapewnienia dziecku edukacji, terapii i opieki dostosowanych do jego indywidualnych potrzeb.

Może się więc zdarzyć, że szkoła oddalona o kilka kilometrów nie jest w stanie zrealizować wszystkich zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Odpowiednie warunki oferuje dopiero placówka znajdująca się znacznie dalej. Właśnie w takich sytuacjach dochodzi do sporów między rodzicami a gminami o finansowanie transportu.

RPO interweniuje w Ministerstwie Edukacji

Rzeczniczka Praw Obywatelskich Sylwia Gregorczyk-Abram zwróciła się do minister edukacji Barbary Nowackiej o wprowadzenie jednoznacznej definicji "szkoły najbliższej". Jak podkreśla RPO, przy wyborze placówki należy uwzględniać nie tylko odległość, ale również potrzeby edukacyjne i zdrowotne ucznia, bezpieczeństwo podróży oraz możliwość realizacji zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

Takie podejście znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Szkoła najbliższa w rozumieniu przepisów nie musi bowiem oznaczać tej, która znajduje się najbliżej domu. Musi również zapewniać dziecku odpowiednie warunki kształcenia.

RPO proponuje także rozważenie częściowego zwrotu kosztów transportu w sytuacji, gdy rodzice wybierają inną placówkę niż ta uznana przez gminę za najbliższą. Dofinansowanie mogłoby odpowiadać na przykład kosztom, jakie samorząd poniósłby, organizując dowóz do szkoły wskazanej na podstawie ustawowych kryteriów.

Kto może otrzymać zwrot kosztów dowozu dziecka?

Obowiązek zapewnienia bezpłatnego transportu i opieki dotyczy określonych w Prawie oświatowym grup uczniów z niepełnosprawnościami. W przypadku uprawnionych uczniów szkół podstawowych gmina powinna zapewnić dowóz do najbliższej odpowiedniej placówki. Szczególne regulacje obejmują również niektórych uczniów szkół ponadpodstawowych, a także dzieci korzystające z wychowania przedszkolnego i zajęć rewalidacyjno-wychowawczych.

Rodzice mogą skorzystać z transportu organizowanego przez samorząd albo, na zasadach przewidzianych w ustawie, samodzielnie dowozić dziecko i uzyskać zwrot kosztów przejazdu. Samo wybranie bardziej oddalonej szkoły nie oznacza jednak automatycznie, że gmina musi pokryć wszystkie wydatki.

Źródło: Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, Serwis Samorządowy PAP