seniorka z telefonem i notesem pracuje przy stole
Pokolenie X w dużej mierze chce pracować dłużej niż do osiągnięcia wieku emerytalnego. fot. Centre for Ageing Better/Unsplash

Pokolenie X nie zamierza szybko żegnać się z pracą. Iksy są bardziej zaangażowane zawodowo niż Zetki, a co trzeci chce pracować tak długo, jak pozwoli mu zdrowie. W obliczu kryzysu demograficznego mogą stać się filarem polskiej gospodarki.

REKLAMA

Pokolenie X uratuje rynek pracy?

Dzisiejsza rzeczywistość w Polsce nie napawa optymizmem – pomijając już kwestie polityczne, żyjemy w czasach, w których rodzi się dramatycznie mało dzieci, a społeczeństwo szybko się starzeje. Oznacza to, że za około 10 lat emerytów będzie znacznie więcej niż osób aktywnych zawodowo, które będą finansować ich świadczenia. Rząd już teraz sygnalizuje, że konieczne może okazać się podniesienie wieku emerytalnego, na przykład poprzez jego zrównanie dla kobiet i mężczyzn na poziomie 62-63 lat.

Okazuje się jednak, że taka zmiana być może nie spotkałaby się z tak emocjonalnym odbiorem, jak mogłoby się wydawać. Teoretycznie obywatele mogliby zaprotestować przeciwko zmuszaniu ich do dłuższej aktywności zawodowej i uznać takie rozwiązanie za niesprawiedliwe wobec poprzednich pokoleń. Tymczasem okazuje się, że generacja, której najbliżej do osiągnięcia wieku emerytalnego, czyli pokolenie X (osoby urodzone w latach 1965-1980), wcale nie spieszy się z zakończeniem kariery zawodowej.

Jak podaje Infor.pl, powołując się na raport platformy Enpulse "GeeX 2026 – pokolenie X na rynku pracy", przedstawiciele pokolenia X są dziś strategicznym zasobem wielu firm i odgrywają istotną rolę w funkcjonowaniu organizacji. Osoby urodzone między 1965 a 1980 rokiem, które pozostają aktywne zawodowo, deklarują zaangażowanie w pracę na poziomie 63 proc. Co więcej, aż 33 proc. ankietowanych z tej generacji chce pracować tak długo, jak pozwoli im na to zdrowie.

"W tej chwili pokolenie X to dominująca grupa pracowników, którzy są albo w sile wieku, albo chwilę przed emeryturą. Stanowią trzon rynku pracy. Posiadają wiedzę, doświadczenie, umiejętności i dodatkowo często zajmują kierownicze stanowiska. Są kluczowi z punktu widzenia zarówno biznesu, jak i organizacji publicznych" – badanie skomentował dla agencji Newseria Paweł Jaroszek, członek zarządu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Obecnie przedstawiciele pokolenia X mają od 45 do 60 lat i stanowią około 22 proc. populacji Polski. Są na różnych etapach kariery zawodowej – od stanowisk szeregowych po dyrektorskie i menedżerskie. Jak podkreślają autorzy badania, tworzą "swego rodzaju bazę dla kolejnych następców w sztafecie pokoleń".

Poświęcają się pracy zawodowej

To również generacja mocno zaangażowana w życie zawodowe. Aż 63 proc. Iksów deklaruje wysokie zaangażowanie w pracę. Dla porównania, w pokoleniu Z podobną odpowiedź wskazało zaledwie 39 proc. ankietowanych.

Przedstawiciele pokolenia X nie obawiają się również o swoje kompetencje cyfrowe ani o to, że mogłyby one zagrozić ich pozycji na rynku pracy. Ponad 81 proc. z nich uważa, że ich umiejętności w tym zakresie są wysokie.

"Zdaję sobie sprawę z tego, że to jest samoocena, więc może być lekko zawyżona, ale z własnego doświadczenia i obserwacji tego, co się dzieje w administracji rządowej, powiem, że pokolenie X ma wysokie kompetencje cyfrowe. Nie tylko dlatego, że się ich uczy czy chce rozwijać, ale też dlatego, że przechodziło transformację cyfrową" – tłumaczy Anita Noskowska-Piątkowska, szefowa Służby Cywilnej.

Jak dodaje, wysoka samoocena pracowników z pokolenia X wynika między innymi z wieloletniego doświadczenia zawodowego i świadomości własnych kompetencji. Iksy są postrzegane jako osoby doświadczone, kreatywne i dobrze radzące sobie w sytuacjach kryzysowych. Swoją karierę rozpoczynały w latach 90. i 2000., kiedy rynek pracy stawiał przed pracownikami wiele wyzwań.

Dziś często podchodzą więc do obowiązków zawodowych z dużą pewnością siebie i spokojem. Dla wielu pracodawców są solidnym fundamentem firmy, z którego trudno zrezygnować, by na ich miejsce zatrudnić przedstawicieli pokolenia Z, a w niedalekiej przyszłości także pokolenia Alfa.

Wybiorą pracę do śmierci zamiast odpoczynku?

Wszystko wskazuje więc na to, że w najbliższych latach może jeszcze bardziej nasilić się zjawisko pozostawania aktywnym zawodowo mimo osiągnięcia wieku emerytalnego. Część osób nie będzie chciała rezygnować z pracy na rzecz odpoczynku czy pomocy w wychowywaniu wnuków.

Co więcej, wielu przedstawicieli pokolenia X nie ma nawet wnuków – między innymi z powodu utrzymującej się niskiej dzietności. Emerytura coraz częściej może więc oznaczać nie tyle wyczekiwany koniec pracy, ile jedynie kolejną formalną granicę, którą część osób zdecyduje się przekroczyć bez rezygnowania z zawodowej aktywności.

Pokolenie X pokazuje, że osiągnięcie wieku emerytalnego nie musi oznaczać automatycznego pożegnania z pracą zawodową. Dla jednych dalsza aktywność będzie kwestią finansową, dla innych sposobem na utrzymanie kontaktów społecznych, poczucia przydatności i codziennej rutyny. Nie bez znaczenia jest również fakt, że coraz więcej osób dostrzega możliwość stopniowego ograniczania obowiązków zamiast całkowitej rezygnacji z pracy.

W obliczu starzejącego się społeczeństwa i rekordowo niskiej dzietności doświadczenie zawodowe Iksów może okazać się jednym z najważniejszych zasobów polskiego rynku pracy. Niewykluczone więc, że przyszłość emerytur będzie wyglądała inaczej, niż wyobrażały ją sobie poprzednie pokolenia – zamiast nagłego przejścia na zasłużony odpoczynek coraz częściej będziemy wybierać pracę tak długo, jak pozwolą nam na to zdrowie i możliwości.