MEN szykuje zmiany dla uzdolnionych uczniów. Będą mogli rozpocząć naukę szybciej

Nie każde dziecko rozwija się w takim samym tempie. Niektórzy uczniowie znacznie szybciej przyswajają materiał, wykazują wyjątkowe zdolności w określonych dziedzinach i potrzebują większych wyzwań niż te przewidziane w standardowym programie nauczania. Choć polskie przepisy umożliwiają takim dzieciom realizowanie indywidualnego programu lub toku nauki, dotychczasowe ograniczenia sprawiały, że szkoły nie zawsze mogły odpowiednio szybko wprowadzić takie rozwiązanie. MEN chce to zmienić.

4 listopada 2026 roku Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało o skierowaniu do konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych projektu rozporządzenia dotyczącego indywidualnego programu i toku nauki. Obecnie zezwolenie na taką formę kształcenia można uzyskać zasadniczo dopiero po upływie co najmniej roku nauki. W uzasadnionych przypadkach możliwe jest wcześniejsze wydanie zgody, ale dopiero po śródrocznej klasyfikacji ucznia.

Oznacza to więc, że dziecko rozpoczynające naukę w nowej szkole lub klasie nie może od razu korzystać z indywidualnej ścieżki edukacyjnej, nawet jeśli jego szczególne uzdolnienia są już dobrze rozpoznane. Nowe przepisy mają skrócić ten okres. Zgodnie z projektem zezwolenie będzie można uzyskać po śródrocznej klasyfikacji, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach nawet przed jej przeprowadzeniem. Dzięki temu szkoła będzie mogła dostosować sposób nauczania do potrzeb ucznia już w pierwszym semestrze.

Choć oba rozwiązania są przeznaczone dla szczególnie uzdolnionych uczniów, nie oznaczają tego samego. Indywidualny program nauki pozwala dostosować zakres i sposób realizacji materiału do możliwości oraz zainteresowań dziecka. Uczeń może pracować według specjalnie przygotowanego programu, który wykracza poza standardowe wymagania lub rozwija wybrane zagadnienia.

Indywidualny tok nauki daje natomiast możliwość realizowania materiału w innym tempie niż pozostali uczniowie. W określonych przypadkach pozwala nawet na ukończenie nauki z jednego lub kilku przedmiotów szybciej, niż przewiduje standardowy cykl kształcenia.

Oczywiście nie każde dziecko z dobrymi ocenami automatycznie otrzyma zgodę na takie rozwiązanie. Indywidualna organizacja nauki wymaga odpowiedniej procedury i decyzji dyrektora szkoły.

Resort edukacji podkreśla, że celem nowych przepisów jest przede wszystkim bardziej elastyczne dostosowanie nauczania do możliwości uczniów. Dziś zdarza się, że szkoła rozpoznaje szczególne zdolności dziecka już na początku roku, ale ze względów formalnych musi czekać z wprowadzeniem indywidualnego programu lub toku nauki. Po zmianach takie sytuacje mają być łatwiejsze do rozwiązania. Szkoły zyskają możliwość wcześniejszego wspierania uczniów, którzy potrzebują szybszego tempa pracy lub bardziej wymagającego programu.

Jak wynika z danych Systemu Informacji Oświatowej, w roku szkolnym 2025/2026 z indywidualnego toku nauki korzystało 378 uczniów, a z indywidualnego programu nauki 418. To pokazuje, że są to rozwiązania stosowane stosunkowo rzadko.

Na razie zmiany pozostają na etapie projektu. Rozporządzenie zostało skierowane do konsultacji publicznych i uzgodnień międzyresortowych, dlatego nie obowiązuje jeszcze w szkołach. MEN proponuje, aby nowe regulacje weszły w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia rozporządzenia.

Projekt przewiduje również przepisy przejściowe. Wnioski złożone przed wejściem w życie nowych regulacji, które nie zostaną do tego czasu rozpatrzone, będą oceniane według dotychczasowych zasad.

Źródło: Ministerstwo Edukacji Narodowej