Telefon może mieć związek z próchnicą u nastolatków? Naukowcy wskazują zaskakującą zależność

Kiedy myślimy o przyczynach próchnicy, najczęściej przychodzą nam do głowy słodycze, słodzone napoje i niedokładne szczotkowanie zębów. Tymczasem badacze wskazują, że znaczenie mogą mieć również codzienne nawyki związane z korzystaniem ze smartfonów i innych urządzeń elektronicznych. Co ciekawe, problem nie dotyczy bezpośredniego działania ekranów na zęby, lecz tego, co dzieje się, gdy nastolatek spędza przed nimi zbyt dużo czasu.

Na łamach czasopisma naukowego "Frontiers in Oral Health" opublikowano analizę dotyczącą możliwych zależności między czasem ekranowym, snem a zdrowiem jamy ustnej młodych ludzi. Autorzy przyjrzeli się dotychczasowym badaniom i mechanizmom, które mogą tłumaczyć, dlaczego nadmierne korzystanie z urządzeń elektronicznych wiąże się z większym ryzykiem problemów stomatologicznych.

Jednym z istotnych czynników jest podjadanie. Nastolatki, które spędzają wiele godzin na oglądaniu filmów, graniu czy przeglądaniu mediów społecznościowych, mogą częściej sięgać po przekąski i słodzone napoje. Robią to niekiedy niemal automatycznie, nie zwracając uwagi na ilość spożywanego cukru. A właśnie częsty kontakt z cukrami sprzyja rozwojowi próchnicy. Bakterie obecne w płytce nazębnej przetwarzają cukry, wytwarzając kwasy, które prowadzą do demineralizacji szkliwa. Szczególnie niekorzystne jest wielokrotne podjadanie w ciągu dnia, ponieważ zęby są wtedy regularnie narażane na działanie kwasów.

Badacze zwracają również uwagę na sen. Korzystanie ze smartfona późnym wieczorem może opóźniać zasypianie i skracać nocny odpoczynek. Znaczenie ma zarówno światło emitowane przez ekran, jak i pobudzające treści, które utrudniają wyciszenie przed snem.

Co ma to wspólnego z zębami? Niewystarczająca ilość snu może wpływać na codzienne zachowania, w tym sposób odżywiania i regularność dbania o higienę. Naukowcy analizują także możliwe powiązania między snem, wydzielaniem śliny a zdrowiem jamy ustnej. Ślina pełni niezwykle ważną funkcję ochronną. Pomaga neutralizować kwasy, usuwać resztki jedzenia i wspiera naturalną remineralizację szkliwa. Jej ograniczone wydzielanie może zwiększać podatność zębów na uszkodzenia.

Trzeba jednak podkreślić, że nie wszystkie mechanizmy łączące niedobór snu z próchnicą zostały jednoznacznie potwierdzone. Badacze wskazują na możliwe zależności, które wymagają dalszych analiz.

Jest jeszcze jeden, znacznie bardziej przyziemny problem. Nastolatek, który do późna ogląda filmiki lub rozmawia ze znajomymi, może zwyczajnie odkładać wieczorne obowiązki. Wśród nich również szczotkowanie zębów. Zmęczenie i późna pora sprawiają, że higiena jamy ustnej bywa wykonywana pobieżnie albo całkowicie pomijana. Jeśli takie sytuacje powtarzają się regularnie, mogą sprzyjać rozwojowi próchnicy.

Nie oznacza to oczywiście, że każdy nastolatek korzystający z telefonu będzie miał problemy z zębami. Sama obecność smartfona nie jest czynnikiem wywołującym próchnicę. Znaczenie mają przede wszystkim towarzyszące korzystaniu z niego zachowania.

Wnioski płynące z analizy nie oznaczają, że należy całkowicie zabronić nastolatkom korzystania z telefonów. Warto jednak przyjrzeć się ich wieczornej rutynie. Pomocne może być ustalenie godziny odkładania urządzeń elektronicznych, ograniczenie podjadania przed ekranem oraz zadbanie o regularny sen. Równie ważne pozostają szczotkowanie zębów dwa razy dziennie pastą z fluorem, codzienne czyszczenie przestrzeni międzyzębowych i wizyty kontrolne u dentysty.

Źródło: Dental Tribune International, Frontiers in Oral Health