Martwisz się, kogo twoje dziecko obserwuje na TikToku i YouTubie? Znasz nazwiska jego ulubionych influencerów i zastanawiasz się, jaki mają na nie wpływ? Tymczasem jeden z najważniejszych wzorców ma znacznie bliżej, niż myślisz. Widzi go każdego dnia przy śniadaniu, podczas zakupów i rodzinnych rozmów. I choć nie zawsze słucha jego rad, uważnie obserwuje, co robi.
Ustaw MamaDu jako preferowane medium w GoogleRodzice często zastanawiają się, jakie treści oglądają ich dzieci i czy internetowi idole nie przekazują im niewłaściwych wzorców. Tymczasem zapominamy, że sami również jesteśmy dla nich influencerami. Nie potrzebujemy do tego konta w mediach społecznościowych, wystarczy codzienność, w której dzieci przyglądają się naszym zachowaniom, reakcjom i wyborom.
Dziecko nie zawsze robi to, co mówisz. Często robi to, co widzi
Już w latach 60. XX wieku psycholog Albert Bandura przeprowadził słynny eksperyment z lalką Bobo. Dzieci obserwowały dorosłych, którzy zachowywali się agresywnie wobec dmuchanej lalki. Później część z nich odtwarzała podobne zachowania podczas własnej zabawy.
Eksperyment stał się jednym z fundamentów teorii społecznego uczenia się, zgodnie z którą uczymy się nie tylko poprzez własne doświadczenia, ale również obserwując innych. Dlatego też nasze codzienne zachowania mogą mieć większe znaczenie, niż nam się wydaje. Możemy tłumaczyć dziecku, że nie należy oceniać ludzi po wyglądzie, ale jeśli sami komentujemy czyjąś wagę albo ubranie, wysyłamy mu sprzeczny komunikat. Możemy przekonywać córkę, że jest piękna taka, jaka jest, a jednocześnie każdego ranka narzekać przed lustrem na własne ciało. Podobnie jest z telefonami. Trudno oczekiwać, że nastolatek bez protestu odłoży smartfon podczas obiadu, jeśli rodzic sam co chwilę sprawdza powiadomienia.
Dzieci obserwują też, jak radzimy sobie z emocjami. Czy potrafimy spokojnie rozwiązać konflikt? Czy przyznajemy się do błędów? Jak reagujemy, gdy coś idzie nie po naszej myśli? To właśnie w takich zwyczajnych sytuacjach pokazujemy im, jak można funkcjonować w relacjach z innymi.
Zobacz także
Nie musisz być idealnym wzorem. Wystarczy, że będziesz autentyczny
Czy to oznacza, że rodzic powinien nieustannie kontrolować swoje zachowanie, żeby przypadkiem nie dać dziecku złego przykładu? Oczywiście, że nie. Dzieci nie potrzebują idealnych dorosłych, którzy nigdy się nie denerwują, nie popełniają błędów i zawsze wiedzą, jak postąpić. Potrzebują ludzi, którzy potrafią wziąć odpowiedzialność za swoje zachowanie.
Kiedy po kłótni przepraszasz dziecko, pokazujesz mu, że przyznanie się do błędu nie jest oznaką słabości. Gdy mówisz, że miałaś trudny dzień i potrzebujesz odpoczynku, uczysz je rozpoznawania własnych potrzeb. A kiedy mimo niepowodzenia próbujesz ponownie, pokazujesz, jak radzić sobie z porażką.
Oczywiście wraz z wiekiem coraz większe znaczenie w życiu dziecka mają rówieśnicy, nauczyciele czy internetowi twórcy. Rodzice nie są jedynymi osobami, od których młody człowiek czerpie wzorce. Warto jednak pamiętać, że wpływ nie zawsze wymaga wielkich słów i wychowawczych rozmów. Czasem najważniejszą lekcję dajemy dziecku wtedy, gdy nawet nie zdajemy sobie sprawy, że nas obserwuje.
Źródło: Bandura, Ross i Ross (1961), "Transmission of aggression through imitation of aggressive models", Journal of Abnormal and Social Psychology; Bandura (1977), "Social Learning Theory".
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!