rodzice z dzieckiem w wózku na spacerze
Rodzicom starającym się o zasiłek macierzyński i opiekuńczy ZUS ułatwi składanie wniosków. fot. Anurag Jamwal/Pexels

Rodzice dobrze wiedzą, że załatwianie spraw w ZUS potrafi oznaczać stosy dokumentów i niepotrzebne formalności. Teraz ma się to zmienić – już 24 października wchodzą w życie nowe przepisy, dzięki którym łatwiej będzie ubiegać się o zasiłek macierzyński i opiekuńczy. Znikną niektóre formularze, a w określonych przypadkach ZUS sam pobierze potrzebne dane, zamiast wymagać od rodziców kolejnych dokumentów.

REKLAMA

ZUS upraszcza współpracę z ubezpieczonymi

Ostatnio rząd ogłosił, że od 2027 roku przepisy związane z przyznawaniem i wypłacaniem świadczenia Rodzina 800 plus zostaną uproszczone. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, który obsługuje program, będzie samodzielnie pobierał z publicznych rejestrów dane o rodzicach i dzieciach, automatycznie przedłużając okresy świadczeniowe aż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia. Okazuje się, że to niejedyna zmiana w przepisach dotyczących ZUS.

Już 24 października 2026 roku wejdą bowiem w życie nowe przepisy, które zmienią zasady dokumentowania prawa do zasiłków, w tym również zasiłku macierzyńskiego i opiekuńczego.

Dwa formularze wniosku o zasiłek opiekuńczy zostaną zastąpione jednym. Osoby prowadzące działalność gospodarczą nie będą musiały składać w ZUS zaświadczenia Z-3b. Zmiany obejmą również wnioski o zasiłek macierzyński – zamiast trzech formularzy będzie obowiązywał jeden, w dodatku uproszczony.

Wnioski ZAM, ZUR i ZAO zostaną połączone w jeden formularz, za pomocą którego będzie można ubiegać się o zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego oraz urlopu ojcowskiego.

Urząd sam pobierze akt urodzenia dziecka

ZUS poinformował również, że w związku ze zmianami w zasadach przyznawania zasiłku macierzyńskiego zmieni się sposób dokumentowania urodzenia dziecka. Dotychczas do wniosku należało dołączyć skrócony odpis aktu urodzenia. Od 24 października 2026 roku ZUS będzie pobierał dane z rejestru stanu cywilnego na podstawie imienia i nazwiska dziecka, jego daty i miejsca urodzenia oraz danych rodziców składających wniosek o zasiłek. Będzie to możliwe dzięki dostępowi urzędu do oficjalnych rejestrów zawierających dane niezbędne do obsługi świadczeń.

Zmiany obejmą również formalności związane z ubieganiem się o zasiłek opiekuńczy i macierzyński. W przypadku zasiłku opiekuńczego formularze Z-15a i Z-15b zastąpi jeden wniosek – Z-15. Zmieni się też sposób składania informacji dotyczących możliwości zapewnienia dziecku opieki: zamiast odpowiadać na pytania o sytuację zawodową drugiego rodzica, wnioskodawca złoży oświadczenie, że w okresie objętym wnioskiem nie ma innego domownika, który mógłby zaopiekować się dzieckiem.

Nowe przepisy mają przede wszystkim uprościć formalności i ograniczyć liczbę dokumentów, które rodzice muszą składać, aby otrzymać należne świadczenia. Zmiany obejmą zarówno wnioski o zasiłek opiekuńczy, jak i macierzyński, a część danych ZUS będzie pozyskiwał samodzielnie z publicznych rejestrów.

Nowe formularze pojawią się na stronie internetowej Zakładu 24 października 2026 roku, natomiast na portalu eZUS będą dostępne w połowie listopada. Do tego czasu będzie można korzystać z dotychczasowych druków dostępnych na portalu oraz nowych wzorów opublikowanych na stronie ZUS.