
Pewność siebie dziecka nie pojawia się nagle wraz z wiekiem, ale rozwija się poprzez codzienne doświadczenia i ćwiczenie konkretnych zachowań. Proste zwroty mogą pomóc im stawiać granice, radzić sobie z problemami i bezpieczniej funkcjonować także w świecie internetu.
Dzieci nie potrzebują gotowych odpowiedzi na każdą sytuację, tylko języka, który pozwoli im powiedzieć dorosłemu, czego potrzebują. Proste zdania mogą stać się dla nich narzędziem do radzenia sobie z emocjami, problemami i presją otoczenia.
1. "Nie rozumiem. Potrzebuję pomocy"
Jedną z ważnych umiejętności jest przyznanie, że czegoś się nie wie albo nie rozumie. Dla dziecka może to być trudne, szczególnie jeśli obawia się, że ktoś uzna je za mniej zdolne od innych.
Dr Sid Khurana, certyfikowany psychiatra dorosłych, dzieci i młodzieży w Psychiatry Connection, podkreśla znaczenie takiej otwartości.
"Bardzo ważne jest, aby dziecko nabrało pewności siebie, by to powiedzieć, i miało świadomość siebie i poczucie własnej wartości, że nierozumienie instrukcji jest w porządku".
Ekspert zwraca również uwagę, że proszenie o wyjaśnienie nie jest czymś złym. Dziecko powinno wiedzieć, że może powiedzieć:
"Nie rozumiem", "Czy możesz mi powiedzieć więcej o tej części?" albo po prostu "Co to znaczy?".
Warto reagować na takie pytania spokojnie. Jeżeli dziecko nauczy się, że może poprosić o pomoc bez wstydu, łatwiej będzie mu zrobić to także poza domem – w szkole czy w relacjach z rówieśnikami.
2. "Mogę to rozgryźć"
Kolejny ważny zwrot to "Mogę to rozgryźć". Chodzi o budowanie przekonania, że nie każdy problem musi od razu rozwiązać za dziecko rodzic.
Jennifer Walker, pielęgniarka dyplomowana i założycielka Moms on Call, zwraca uwagę na znaczenie sposobu, w jaki dorośli mówią do dzieci.
"W ciągu ostatnich 20 lat zaobserwowaliśmy, że kiedy dzieci są konsekwentnie traktowane jako zdolne i zaradne, same zaczynają postrzegać siebie w ten sposób".
Według Walker, z czasem komunikaty przekazywane przez rodziców mogą stać się wewnętrznym głosem dziecka. Dlatego zamiast natychmiast wyręczać je w trudnej sytuacji, można zachęcić do samodzielnego szukania rozwiązania.
Pomocne może być zdanie: "Mogę robić to krok po kroku i dojść do tego. Pierwszy krok to…". Dziecko uczy się wtedy, że problem można podzielić na mniejsze części i próbować rozwiązać go samodzielnie.
Zobacz także
3. "Czuję..."
Rozpoznawanie i nazywanie emocji to kolejna umiejętność, którą warto rozwijać od najmłodszych lat. Dziecko nie zawsze potrafi powiedzieć dokładnie, co się z nim dzieje, dlatego rodzic może pomóc mu znaleźć właściwe słowa.
Lakiesha K. Oliver, LCPC, dyrektor ds. zdrowia psychicznego i dobrego samopoczucia w Mingo Health Solutions w Las Vegas, podkreśla znaczenie rozmowy o emocjach.
"Umiejętność wyrażania uczuć jest podstawą zdrowia psychicznego i dobrego samopoczucia".
Ekspertka dodaje, że możliwość bezpiecznego mówienia o emocjach pomaga dziecku lepiej je rozumieć i radzić sobie z nimi. Nie chodzi więc o to, żeby dziecko zawsze było spokojne, ale żeby potrafiło nazwać to, co przeżywa.
Może powiedzieć: "Jestem zły", "Jest mi smutno", "Czuję żal". Takie słowa mogą zastąpić zachowania, których dziecko samo jeszcze nie potrafi kontrolować.
Dr Khurana podkreśla również, że dzieci powinny wiedzieć, że trudne emocje są częścią życia.
"Bardzo ważne jest, aby dzieci nauczyły się rozpoznawać swoje negatywne emocje i wiedziały, że są w porządku i że lepiej je wyrażać, niż tłumić, co może prowadzić do wybuchów złości".
4. "Czy możesz na to spojrzeć?"
Współczesne dzieci bardzo wcześnie zaczynają korzystać z internetu, dlatego ważne jest również nauczenie ich, że w sieci można i trzeba prosić o pomoc.
Jim Festante, dyrektor wykonawczy Health-e-Habits, zwraca uwagę na reakcję dzieci w sytuacjach, gdy popełnią błąd online.
"Niezależnie od tego, czy dziecko otworzy wiadomość phishingową, zaakceptuje dziwną prośbę o obserwowanie, porozmawia z kimś, kogo nie zna, czy przypadkowo prześle link spamowy, jego pierwszym odruchem jest usunięcie dowodów ze wstydu lub strachu przed konfiskatą urządzenia".
Dlatego dziecko powinno wiedzieć, że może przyjść do dorosłego i powiedzieć na przykład: "Widziałem coś dziwnego i nie wiem, co to jest".
To szczególnie ważne w przypadku mediów społecznościowych i grupowych czatów.
5. "Jestem ważny"
Ostatni zwrot brzmi bardzo prosto: "Jestem ważny". Według ekspertów nie chodzi tutaj o budowanie przekonania, że dziecko jest lepsze od innych, ale o poczucie własnej wartości.
Dane pokazują, że niemal 40 proc. nastolatków w USA zgłasza uporczywe uczucie smutku lub beznadziei. Badania wskazują też na znaczenie poczucia więzi, wsparcia i bycia docenianym dla dobrostanu młodych ludzi.
Rodzice mogą ćwiczyć tę umiejętność podczas zwykłych rozmów. Przy wspólnym posiłku można zapytać dziecko, czy tego dnia zrobiło coś ważnego dla kogoś innego albo czy ktoś zrobił coś ważnego dla niego.
Nie musi to być wielkie wydarzenie. Czasem wystarczy pomoc drugiej osobie i zauważenie jej potrzeb.
Źródło: goodhousekeeping.com




