Tłumaczysz po raz drugi, potem trzeci, a dziecko nadal patrzy na zadanie, jakby widziało je pierwszy raz? Zamiast powtarzać kolejny raz, spróbuj... uruchomić ręce. Badania pokazują, że gesty wykonywane podczas tłumaczenia mogą wspierać przyswajanie wiedzy.
Ustaw MamaDu jako preferowane medium w Google– Przecież przed chwilą ci to tłumaczyłam. Słuchałeś mnie w ogóle? – pytasz, kiedy dziecko po raz kolejny patrzy na zadanie i nie ma pojęcia, od czego zacząć. Zanim weźmiesz głęboki oddech i powtórzysz dokładnie to samo, spróbuj zrobić coś inaczej. Wstań, zacznij "pokazywać" to, o czym mówisz albo "rysować" w powietrzu. Okazuje się, że gesty wykonywane podczas nauki mogą zrobić znacznie więcej, niż nam się wydaje.
Mówisz, mówisz, a dziecko odpływa
Rodzice doskonale znają ten obrazek. Siadamy obok dziecka, tłumaczymy zadanie krok po kroku, a po kilku minutach widzimy, że jego wzrok wędruje gdzieś w stronę okna. Albo jeszcze gorzej – kończymy wyjaśnienie, a ono pyta: "Czyli co mam zrobić?".
Pierwszy myśl jaka się pojawia, to aby powiedzieć wszystko jeszcze raz, tylko dokładniej. Niekoniecznie to jednak liczba słów ma największe znaczenie. Czasem warto zmienić sposób, w jaki przekazujemy informację.
Włącz gestykulację
Jednym z najprostszych sposobów jest gestykulowanie podczas tłumaczenia. Nie chodzi wcale o teatralne wymachiwanie rękami, tylko o urozmaicenie tego, o czym właśnie mówisz. Pokazujesz palcem element zadania, o którym właśnie mówisz. Jeśli dzielisz wypowiedź na części, rozdzielasz ją również dłońmi. Mówisz o przesunięciu – pokazujesz płynny ruch ręką. Porównujesz dwie wartości – wskazujesz dłonią jedną i drugą.
W ten sposób dziecko nie tylko słyszy informację, ale dostaje dodatkową wskazówkę, która pomaga ją zrozumieć, wyobrazić sobie i przyjąć do wiadomości.
Zobacz także
Naukowcy sprawdzili, co robią nasze ręce
Susan Goldin-Meadow z University of Chicago wraz ze współpracownikami wykazała m.in., że gesty mogą wpływać na to, czego dzieci uczą się podczas lekcji. W jednym z eksperymentów dzieci uczące się rozwiązywania problemów matematycznych osiągały lepsze wyniki, gdy wykonywały gesty odpowiadające właściwej strategii rozwiązania. Inne badania pokazały coś równie ciekawego, że znaczenie może mieć także to, co robi osoba tłumacząca.
Dzieci oglądające lekcję matematyki, podczas której prowadzący jednocześnie mówił i gestykulował, radziły sobie później lepiej niż dzieci, które otrzymały wyłącznie instrukcję słowną. Badacze obserwujący ruch ich oczu zauważyli również, że gesty zmieniały sposób, w jaki dzieci kierowały wzrok podczas tłumaczenia.
Przegląd badań opublikowany w 2024 roku wskazuje, że gesty mogą pomagać kierować uwagę, wspierać myślenie, zapamiętywanie i wykorzystywanie zdobytej wiedzy w nowych sytuacjach. Autorzy zaznaczają jednak, że większość badań dotyczy matematyki i nie każdy wynik da się automatycznie przenieść na każdą sytuację podczas odrabiania lekcji.
Nie tłumacz jak instrukcja obsługi
Gestykulacja podpowiada nam jednak coś jeszcze. Jeśli widzisz, że dziecko przestało cię słuchać, dokładanie kolejnych zdań może niewiele zmienić. Wtedy spróbuj urozmaicić sposób tłumaczenia. Zamiast mówić przez kilka minut tym samym tonem, przy najważniejszej informacji po prostu zwolnij. Zrób krótką pauzę i zmień intonację. Wskaż palcem fragment zadania, którego dotyczy twoje zdanie. Jeśli można coś narysować, narysuj. Jeśli można pokazać, pokaż.
Przy zadaniu matematycznym możesz przesuwać przedmioty po stole. Przy nauce historii narysować prostą oś czasu. Przy gramatyce zakreślić dwa elementy i połączyć je strzałką. Chodzi o to, żeby nie tworzyć pięciominutowego monologu, podczas którego dziecko ma wyłącznie siedzieć i słuchać. Trzeba swoją wypowiedź urozmaicać.
Teraz niech ono pokaże tobie
Jest jeszcze jeden sposób, który warto wypróbować. Po wyjaśnieniu nie pytaj automatycznie: "Rozumiesz?". Na takie pytanie dziecko raczej automatyczni odpowie "tak" – pewnie również wtedy, gdy niewiele się zrozumiało. Zamiast tego, zaproponuj dziecku, żeby teraz ono wytłumaczyło tobie. Niech samo przesunie elementy, wskaże odpowiednie miejsce, rozrysuje rozwiązanie albo spróbuje gestem pokazać zasadę, której właśnie się nauczyło.
Eksperymenty zespołu Goldin-Meadow pokazywały, że samo wykonywanie odpowiednich gestów przez dzieci również może wspierać uczenie się i późniejsze zapamiętywanie materiału.
Źródło: University of Chicago, Psychological Science, Developmental Science, Philosophical Transactions of the Royal Society B.
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!