Dwa dodatkowe dni wolnego po narodzinach dziecka. Wielu rodziców nie zna tego prawa

Każda osoba zatrudniona na etacie ma zgodnie z Kodeksem pracy prawo do płatnego urlopu wypoczynkowego. Oprócz tego pracownik może korzystać ze zwolnień lekarskich, urlopu bezpłatnego czy urlopu na żądanie (choć ten ostatni jest pobierany z tej samej puli co zaplanowany urlop wypoczynkowy).

Istnieją jednak także inne możliwości skorzystania z płatnego dnia wolnego od pracy, o których nie wszyscy wiedzą. Jedną z nich jest urlop okolicznościowy, który w zależności od okazji przysługuje pracownikowi w wymiarze 1 lub 2 dni.

Problem z tym urlopem polega na tym, że wielu pracodawców wciąż nie uznaje możliwości przyznawania dodatkowych dni wolnych np. na ślub czy pogrzeb bliskiej osoby. Łatwiej jest oczywiście w przypadku dużych zakładów pracy czy państwowych placówek, jednak jak podaje portal Infor.pl, dla wielu pracodawców nadal trudnością jest udzielanie takich dni wolnych.

Zwykle wynika to z braku wiedzy na temat tego, w jakim wymiarze, w zależności od okazji, pracownikowi przysługuje wolne. Jak czytamy we wspomnianym portalu: "Jedna z wątpliwości, która bywa źródłem poważnych sporów między stronami stosunku pracy dotyczy tego, w jakim terminie należy udzielić takiego zwolnienia".

Tymczasem zasady są jasno określone w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 1632).

Na podstawie tego dokumentu wiemy, że urlop okolicznościowy wynosi:

Zwyczajowo przyjęto, że z powodu ślubu pracownika, narodzin dziecka lub pogrzebu małżonka pracownikowi przysługuje dzień wolny w dniu uroczystości oraz dzień z nią sąsiadujący – przed nią lub po niej. I tu pojawia się kwestia, o której pracodawcy powinni pamiętać.

Z drugiego przysługującego dnia niektórzy pracownicy chcą skorzystać w innym terminie niż dzień sąsiadujący z uroczystością. Może się więc zdarzyć, że osoba biorąca ślub chce wykorzystać dodatkowy dzień wolny nie dzień przed lub dzień po ślubie, ale np. tydzień wcześniej. Pracodawca nie powinien w takiej sytuacji odmawiać.

Prawo mówi bowiem o tym, że urlop okolicznościowy nie jest przyznawany "na ślub", ale "w razie ślubu". To oznacza, że taki dzień wolny można wykorzystać w innym terminie niż bezpośrednio przed lub po uroczystości.

Można z niego skorzystać np. po to, by przed ślubem załatwić sprawy w Urzędzie Stanu Cywilnego albo – w przypadku korzystania z tych dni po narodzinach dziecka – odebrać ze szpitala mamę z noworodkiem. W niektórych sytuacjach można z niego skorzystać nawet po dłuższym czasie, np. przy załatwianiu formalności związanych ze spadkiem.

Pracodawca ma obowiązek udzielić takiego zwolnienia i nie może odmówić ani wyznaczyć innego terminu. Za ten czas pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Jeśli więc tata chce wziąć po narodzinach dziecka wolne w dniu powrotu mamy z maluchem ze szpitala, nie musi od razu od tego dnia zaczynać urlopu ojcowskiego. Może np. rozpocząć go dzień później, a wcześniej skorzystać z 2 dni urlopu okolicznościowego.

Źródło: infor.pl, isap.sejm.gov.pl