5 najlepszych ekranizacji szkolnych lektur. Nawet nastolatki oglądają je z zainteresowaniem

Szkolne lektury od lat budzą emocje. Jedni uważają, że w kanonie dominują przestarzałe książki napisane trudnym językiem, które nie trafiają do współczesnych uczniów. Inni przekonują, że klasyki poruszają ponadczasowe tematy i pomagają lepiej zrozumieć historię, kulturę oraz współczesny świat.

Dla dzieci i nastolatków, którym trudno przebrnąć przez archaiczny język, świetnym wsparciem mogą być ekranizacje lektur. Dobrze zrealizowane filmy pozwalają łatwiej zrozumieć fabułę i bohaterów, a często także zachęcają do sięgnięcia po książkowy oryginał.

Takie zestawienie przygotował Marek Fall, influencer współpracujący z portalem Newonce. Do stworzenia rankingu skłoniła go zapowiedź dwóch nowych ekranizacji "Lalki" Bolesława Prusa – jednej produkowanej przez Telewizję Polską, a drugiej przez Netflix.

Na swoim Instagramie Fall wskazał pięć ekranizacji szkolnych lektur, które – jego zdaniem – zostały zrealizowane na światowym poziomie i do dziś potrafią zachwycić zarówno młodszych, jak i starszych widzów.

"To był film zrealizowany z takim rozmachem, że w latach 60. Mógł równać się z superprodukcjami kręconymi za oceanem" – mówi Marek Fall.

Ekranizacja powieści Henryka Sienkiewicza do dziś imponuje widowiskowymi scenami bitew i rozmachem realizacyjnym. Choć współczesnemu widzowi może wydawać się nieco staroświecka, wciąż pozostaje jedną z najważniejszych adaptacji polskiej literatury. Jak przypomina influencer, film zachwycił nawet Martina Scorsese.

Starsza ekranizacja z lat 70. może nie przypaść do gustu wszystkim widzom. Zupełnie inaczej jest z filmem z 2023 roku, który powstał w unikalnej technice animacji malarskiej. Najpierw nagrano sceny z aktorami, a następnie każdą klatkę przemalowano, inspirując się obrazami Józefa Chełmońskiego.

Efekt zachwyca nie tylko wizualnie. Dzięki tej formie dramatyczna historia bohaterów zyskuje nowy wymiar i pokazuje, że emocje, konflikty oraz problemy opisane przez Reymonta pozostają zaskakują co aktualne.

Który milenials nie pamięta Michała Żebrowskiego jako Tadeusza albo uroczej Zosi granej przez Alicję Bachledę-Curuś? W ekranizacji Andrzeja Wajdy wystąpiła prawdziwa plejada polskich gwiazd – Grażyna Szapołowska, Marek Kondrat, Bogusław Linda czy Daniel Olbrychski.

Dla wielu uczniów film jest znacznie łatwiejszy w odbiorze niż napisany trzynastozgłoskowcem poemat Adama Mickiewicza. "Wajda zrobił z tego film oglądalny i absolutnie urzekający. Mamy Avengersów rodzimego aktorstwa, piękno naszej prowincji oraz urok i dramaturgię literackiego pierwowzoru" – podkreśla Marek Fall.

"Wyspiański na niejednej płaszczyźnie rezonuje ze współczesnością" – zauważa influencer.

Trudno się z tym nie zgodzić. Choć dramat Stanisława Wyspiańskiego dla wielu uczniów bywa wymagający, film Andrzeja Wajdy z 1972 roku nadal ogląda się z dużym zainteresowaniem. Reżyser znakomicie oddał atmosferę utworu i sprawił, że jego symbolika staje się znacznie bardziej przystępna.

Na pierwszym miejscu znalazł się kolejny film oparty na twórczości Henryka Sienkiewicza. Po sukcesie "Krzyżaków" i "Pana Wołodyjowskiego" w PRL powstała również ekranizacja "Potopu", która do dziś uchodzi za jedną z największych produkcji w historii polskiego kina.

Jak na swoje czasy film imponował scenami batalistycznymi, kostiumami i rozmachem realizacyjnym, dorównując wielu zachodnim produkcjom. Sukces był tak duży, że obraz zdobył nominację do Oscara. To fakt, o którym dziś niewiele osób pamięta, a który jest dodatkowym powodem, by wrócić do tej ekranizacji.

Lato to świetny moment, by obejrzeć filmowe wersje szkolnych lektur. Uczniowie mają więcej wolnego czasu, a jeśli któraś z ekranizacji okaże się zbyt długa lub wymagająca, zawsze można podzielić seans na kilka wieczorów. Wypoczęta głowa łatwiej przyswaja trudniejsze dialogi i historyczne realia niż w środku roku szkolnego.

To również dobry pomysł na rodzinny seans. Wielu rodziców chętnie wróci do filmów, które oglądali jeszcze w szkole, a młodszych widzów może zaskoczyć, z jakim rozmachem realizowano polskie superprodukcje kilkadziesiąt lat temu. Dzięki takim ekranizacjom klasyczne lektury stają się znacznie bliższe i łatwiejsze do zrozumienia.