To, co robi ojciec przed poczęciem, może odbić się na zdrowiu dziecka. Zaskakujący mechanizm

Od lat wiadomo, że otyłość, niewłaściwa dieta czy zaburzenia metaboliczne u ojców mogą wiązać się ze zwiększonym ryzykiem problemów zdrowotnych u ich dzieci. Naukowcy nie byli jednak pewni, w jaki sposób taka informacja jest przekazywana kolejnemu pokoleniu.

Badacze z Washington State University postanowili znaleźć odpowiedź na to pytanie. Wyniki ich pracy opublikowano w czasopiśmie "Proceedings of the National Academy of Sciences".

"W naszym badaniu stawiamy bardzo podstawowe, ale ważne pytanie. Jeśli stan metaboliczny ojca może wpływać na jego potomstwo, to skąd pochodzi ta dziedziczna informacja?" – mówi prof. Wei Yan, dyrektor WSU School of Molecular Biosciences i główny autor badania.

Według autorów badania kluczowe znaczenie może mieć etap powstawania plemników w jądrach. To właśnie tam, jeszcze przed ich dojrzewaniem, mogą być zapisywane informacje związane ze zdrowiem ojca.

Przez pewien czas naukowcy przypuszczali, że ważną rolę odgrywa mitochondrialne DNA znajdujące się w plemnikach. Uważano, że może ono wpływać na produkcję RNA i w ten sposób oddziaływać na cechy potomstwa.

Nowe badanie podważa jednak tę teorię. Okazało się bowiem, że dojrzałe plemniki myszy praktycznie nie zawierają mitochondrialnego DNA. To oznacza, że źródła przekazywanej informacji trzeba szukać gdzie indziej.

Aby sprawdzić swoją hipotezę, naukowcy przeprowadzili eksperyment z wykorzystaniem techniki docytoplazmatycznego wstrzyknięcia plemnika. Dzięki niej mogli porównać plemniki pobrane bezpośrednio z jąder z tymi, które wcześniej przeszły przez najądrza, gdzie zwykle dojrzewają i są przechowywane.

Badacze zakładali, że jeśli informacja metaboliczna byłaby nabywana głównie podczas dojrzewania w najądrzach, plemniki pobrane wcześniej z jąder nie powinny wywoływać takich samych efektów u potomstwa. Stało się jednak inaczej.

Wyniki pokazały, że plemniki pobrane bezpośrednio z jąder również przekazywały potomstwu cechy metaboliczne związane z dietą ojca.

"To ważne, ponieważ przesuwa punkt ciężkości na wcześniejszy etap. Sugeruje to, że stan metaboliczny ojca może wpływać na plemniki już podczas ich powstawania w jądrach, zanim trafią one do najądrzy" – mówi prof. Yan.

Zdaniem naukowców oznacza to, że informacje związane ze zdrowiem mężczyzny mogą być kodowane w plemnikach znacznie wcześniej, niż zakładano.

Autorzy badania podkreślają, że ich odkrycie nie oznacza jednak, iż dzieci ojców z problemami metabolicznymi są skazane na choroby. Wyniki pokazują jedynie jeden z możliwych biologicznych mechanizmów wpływających na zdrowie kolejnego pokolenia.

Eksperci zwracają uwagę, że produkcja plemników jest procesem trwającym wiele tygodni. To daje nadzieję, że poprawa stylu życia, diety i ogólnego stanu zdrowia jeszcze przed planowanym poczęciem, może przynieść korzyści przyszłym dzieciom.

"Przez długi czas zdrowie matki słusznie było głównym przedmiotem badań nad okresem przed poczęciem i ciążą. Ale zdrowie ojca także ma znaczenie. Nasze badanie pomaga wyjaśnić, w jaki sposób informacja pochodząca od ojca może być przenoszona przez plemniki do następnego pokolenia" – podsumowuje prof. Yan.

Źródło: PAP