Otyłość niszczy płodność. Problem zaczyna się wcześniej, niż myślisz

Otyłość to nie tylko kwestia wyglądu, ale realny wpływ na płodność. Jak podkreśla dr hab. Agnieszka Kozioł-Kozakowska z UJ CM, "problem zaczyna się już na poziomie komórki jajowej".

Tkanka tłuszczowa działa jak aktywny narząd i zaburza funkcjonowanie organizmu. Wpływa m.in. na hormony odpowiedzialne za cykl miesiączkowy i owulację.

Nadmiar tkanki tłuszczowej rozregulowuje gospodarkę hormonalną. Zaburzenia wydzielania hormonów takich jak LH i FSH, mogą prowadzić do nieregularnych cykli, a nawet braku owulacji.

Dodatkowo, rośnie poziom insuliny i leptyny. Hiperinsulinemia zwiększa produkcję androgenów w jajnikach, co utrudnia dojrzewanie komórki jajowej i obniża szanse na zajście w ciążę.

Otyłość często idzie też w parze z zespołem policystycznych jajników (PCOS) lub nasila jego objawy.

Ekspertka zwraca uwagę, że skutki otyłości widać jeszcze przed zapłodnieniem. Przewlekły stan zapalny i stres oksydacyjny mogą uszkadzać komórki jajowe.

To sprawia, że mają one gorszą jakość i mniejszy potencjał rozwojowy. W efekcie rośnie ryzyko poronień i problemów z rozwojem zarodka.

Jeśli mimo trudności dochodzi do ciąży, ryzyko powikłań nadal jest wyższe. Chodzi m.in. o cukrzycę ciążową i nadciśnienie tętnicze. Nadmiar glukozy we krwi matki wpływa bezpośrednio na rozwój dziecka. Może prowadzić do makrosomii, czyli zbyt dużej masy urodzeniowej, co zwiększa ryzyko otyłości i chorób metabolicznych w przyszłości.

Jak podkreśla ekspertka:

"Mówimy tu o zjawisku programowania metabolicznego, czyli wpływu warunków życia płodowego na zdrowie dziecka w dorosłości".

Nie wszystko jest jednak przesądzone. Nawet niewielka redukcja masy ciała – o 5–10 proc. – może przynieść wyraźne efekty.

Jak zaznacza dr Kozioł-Kozakowska, taka zmiana "może poprawić wrażliwość na insulinę, ograniczyć stan zapalny i częściowo przywrócić równowagę hormonalną".

Ekspertka ostrzega przed restrykcyjnymi dietami, zwłaszcza w czasie planowania ciąży. Dieta ketogeniczna czy eliminacyjna mogą prowadzić do niedoborów ważnych składników, takich jak kwas foliowy, żelazo czy witaminy z grupy B.

"Mogą one prowadzić do niedoborów kluczowych składników odżywczych, takich jak kwas foliowy, żelazo czy witaminy z grupy B, a także do utraty masy mięśniowej i zaburzeń mikrobioty jelitowej".

Ekspertka rozwiewa też popularny mit. Nie ma dowodów naukowych na to, że dieta może wpływać na płeć dziecka.

Źródło: PAP