Zakaz smartfonów nie tylko w szkole. MEN powiedziało, co z telefonami na wycieczkach

Ministerstwo Edukacji Narodowej, w porozumieniu z posłami m.in. Koalicja Obywatelska, pracuje nad projektem ustawy, która ma zakazać używania telefonów komórkowych w szkołach podstawowych. Nowe przepisy mają obejmować zakaz korzystania z urządzeń cyfrowych zarówno podczas lekcji, jak i przerw. Plan resortu edukacji zakłada, że zakaz zacznie obowiązywać od września 2026 roku.

Decyzja tłumaczona jest tym, że współcześni uczniowie spędzają zbyt dużo czasu ze smartfonami w ręku – nie tylko na przerwach, co negatywnie wpływa na relacje rówieśnicze, ale również podczas lekcji, kiedy powinni skupiać się na słuchaniu nauczyciela. Jak donosi portal Innpoland, zakaz telefonów w szkołach podstawowych ma być sposobem MEN na to, by gasić ekrany i stawiać na kontakt – zarówno pomiędzy uczniami, jak i z nauczycielami.

Teraz pojawiła się informacja, że MEN może rozszerzyć przepisy także na miejsca, w których uczniowie przebywają w czasie zajęć szkolnych zgodnie z planem lekcji. Chodzi o wyjścia edukacyjne do kina czy teatru, które odbywają się w ramach zajęć, ale poza terenem szkoły. Warto przypomnieć, że MEN przyspiesza ustawę o zakazie smartfonów w szkołach i wiemy, kiedy wejdzie w życie – nowe regulacje mają zacząć obowiązywać od 1 września 2026 roku.

Po konsultacjach społecznych dotyczących projektu ustawy ministra edukacji Barbara Nowacka zdecydowała się wprowadzić do dokumentu zmiany dotyczące możliwości korzystania ze smartfonów przez uczniów. Dopisano punkt mówiący o tym, że podczas wyjść edukacyjnych poza teren szkoły, ale odbywających się w trakcie zajęć, uczniowie nie będą mogli korzystać z telefonów.

Od razu pojawiły się jednak wątpliwości związane z wycieczkami szkolnymi, podczas których rodzice chcą mieć kontakt z dziećmi. MEN zaznaczyło, że podczas wyjazdów zakaz smartfonów nie będzie obowiązywał.

"W zakresie wycieczek szkolnych szkoły publiczne określą warunki korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość lub rejestrowanie obrazu lub dźwięku w statutach tych szkół, z tym że szkoły te w statutach będą mogły określić dodatkowo przypadki, w których korzystanie przez uczniów z tych telefonów i urządzeń podczas wycieczek będzie zakazane" – czytamy w uzasadnieniu na stronie MEN.

Resort edukacji przewiduje także odstępstwa od zakazu. Będzie to możliwe wtedy, gdy nauczyciel wyraźnie poinformuje na lekcji, że uczniowie mogą skorzystać z urządzeń, a ich użycie będzie stanowiło zaplanowany element zajęć. Dopuszczalne będzie również korzystanie ze smartfonów w celu zdobywania dodatkowej wiedzy, np. podczas pracy w grupach – oczywiście za zgodą nauczyciela – oraz przy realizacji innych zadań wynikających z podstawy programowej. Jak wskazują eksperci, telefon w szkole powinien być dozwolony tylko w dwóch przypadkach – MEN wskazał wyjątki od zakazu, które obejmują m.in. cele dydaktyczne oraz sytuacje zdrowotne.

Możliwość korzystania z telefonu ma zostać zachowana także w sytuacjach nagłych, wymagających kontaktu ucznia z rodzicami. Wyjątkiem będą również przypadki zdrowotne, gdy uczeń musi mieć przy sobie włączony smartfon, ponieważ aplikacja monitoruje jego stan zdrowia, np. w przypadku cukrzycy.

W sytuacjach związanych ze względami zdrowotnymi zgodę na posiadanie smartfona w szkole będzie wydawał dyrektor placówki. Ma ona obowiązywać przez określony czas, po dostarczeniu przez rodzice odpowiedniego wniosku wraz z uzasadnieniem.

Szkoły będą również zobowiązane do organizacji miejsc przechowywania urządzeń cyfrowych uczniów: "Na wzór procedury wprowadzania obowiązku noszenia jednolitego stroju oraz ustalania jego wzoru przygotowano procedurę, w której dyrektor szkoły może, za zgodą rady pedagogicznej i rady rodziców oraz po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego, zorganizować miejsce lub miejsca przechowywania telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych a także określić szczegółowe zasady odkładania tych telefonów i innych urządzeń elektronicznych do miejsca lub miejsc przechowywania i odbierania ich z tego miejsca lub tych miejsc".

Dyrektorzy szkół będą mogli samodzielnie ustalać zasady funkcjonowania zakazu używania smartfonów. Choć urządzenia pozostają własnością rodziców uczniów, dzieci korzystające z telefonów będą miały obowiązek odkładać je do miejsc wyznaczonych przez szkołę. Warto pamiętać, że niektóre kraje już wprowadziły podobne rozwiązania – w tych krajach zakaz telefonów w szkołach działa już 2 lata, a efekty są zaskakujące i pokazują wyraźną poprawę koncentracji oraz relacji rówieśniczych wśród uczniów.

Część rodziców obawiała się, że jeśli zakaz obejmie również wyjścia poza teren szkoły w trakcie dnia lekcyjnego, może zostać rozszerzony także na wycieczki szkolne. MEN nie zdecydowało się jednak na taki krok – prawdopodobnie dlatego, że opiekunowie chcą mieć możliwość kontaktu z dziećmi podczas wyjazdów, przede wszystkim ze względów bezpieczeństwa. Jak pisaliśmy w Mama:Du ostatecznie to my, rodzice, odpowiadamy za uzależnienie dzieci od telefonów, bo ekrany królują w domu, nie w szkole – sam zakaz w placówkach edukacyjnych to za mało, aby rozwiązać szerszy problem nadmiernego korzystania ze smartfonów przez najmłodszych.

Źródło: samorzad.pap.pl, gov.pl