Bajki Disneya to dla wielu dzieci trauma. Autor wyjawił, czemu uśmiercał rodziców

Milenialsi wychowali się na Disneyu

Bajki Disneya to dla wielu pokoleń jedne z najpiękniejszych opowieści – nieodłączny element dzieciństwa i wspomnień, do których chętnie wracamy. Największy sentyment do klasycznych animacji ma chyba pokolenie milenialsów, które dorastało w czasach największego rozkwitu studia i premiery jego najbardziej kultowych produkcji.

Dzisiejsi 30- i 40-latkowie wychowali się na "Małej Syrence", "Królu Lwie", "Toy Story", "Pocahontas" czy "Pięknej i Bestii". Dla wielu z nich to kanon, którego – mimo upływu lat – nie są w stanie przebić ani wcześniejsze, ani nowsze animacje. Dziś wracamy do tych historii razem z własnymi dziećmi – pokazujemy im filmy, które nas ukształtowały, i przeżywamy je na nowo, tym razem z zupełnie innej perspektywy. Ciekawe, że mimo zalewu nowych produkcji młodsze pokolenie coraz częściej wybiera własnych bohaterów – widać wyraźnie, że kult księżniczek przemija, a Zetki nie chcą Disneya, na którym wychowali się milenialsi.

Nie wiem, jak wy, ale dla mnie niektóre z tych bajek mają szczególne znaczenie. Najczęściej są to te, które miałam na własność na kasetach VHS i oglądałam bez końca – po przedszkolu, w weekendy, w każdej wolnej chwili. Zresztą takich pozycji z tamtych czasów było znacznie więcej niż te najbardziej rozpoznawalne, o czym przypomina świetne zestawienie zapomnianych bajek dzieciństwa – filmów animowanych, które oglądały dzieci lat 90.

W wielu z tych bajek są sceny, które do dziś wywołują we mnie silne emocje. Wciąż mam łzy w oczach, gdy Mufasa ginie w kanionie, albo gdy Arielka marzy o byciu człowiekiem, mimo zakazów ojca i bólu po stracie matki. Jestem w tym zresztą nieodosobniona – Król Lew wzrusza mnie do dziś, ale moje dziecko patrzy na tę historię inaczej, co tylko potwierdza, jak bardzo klasyczne animacje działają na różne pokolenia widzów.

Wielu fanów animacji Disneya zwraca uwagę na powtarzający się motyw – bohaterowie często tracą jednego z rodziców, najczęściej matkę. To nieprzypadkowe, bo mama w kulturze symbolizuje bezpieczeństwo, ciepło i bezwarunkową miłość. Jej brak oznacza pustkę, tęsknotę i konieczność szybszego dojrzewania.

W wielu klasycznych bajkach Disneya ten wątek powraca regularnie. Ojcowie znikają rzadziej, a dodatkowo pojawia się postać złej macochy – znana choćby z "Kopciuszka" czy "Królewny Śnieżki". Dopiero w nowszych produkcjach, szczególnie od lat 2000., zaczęto częściej pokazywać pełne rodziny – jak w "Księżniczce i żabie" (2009) czy "Meridzie Walecznej" (2012). Nic dziwnego, że kiedy zapytałam AI o najlepszą bajkę wszech czasów, od razu wskazała właśnie klasyki Disneya z tego okresu – produkcje, w których emocjonalna głębia wciąż jest nieporównywalna z nowszymi animacjami.

Co ciekawe, motyw nieobecnej matki bywa łączony z osobistą historią Walta Disneya. Choć wspomniane animacje z lat 90. powstały już po jego śmierci (zmarł w 1966 roku), jego sposób myślenia o opowieściach i emocjach bohaterów na długo pozostał obecny w studiu.

Disney dorastał w trudnym domu – jego ojciec był surowy i stosował kary cielesne. Z kolei matka, z którą był bardzo związany, zmarła tragicznie w 1938 roku w wyniku zatrucia gazem z wadliwego piecyka. Co szczególnie poruszające, urządzenie to było prezentem od samego Disneya. Według wielu źródeł przez lata obwiniał się o tę śmierć.

W tym samym okresie pracował nad "Pinokiem" i – jak opisuje Marc Eliot w książce "Walt Disney. Czarny książę Hollywood" – po tragedii usunął ze scenariusza wszystkie sceny z udziałem żony Dżepetta. W efekcie Pinokio wychowuje się wyłącznie pod opieką ojca.

W kolejnych produkcjach wizja pełnej, spokojnej rodziny z dwojgiem obecnych rodziców pojawiała się rzadko lub wcale. Widać, że mężczyzna mógł się mierzyć z pewną traumą, której nie miał możliwości przepracować.

Z dzisiejszej perspektywy łatwiej dostrzec, że te bajki – choć skierowane do dzieci – opowiadają o bardzo poważnych emocjach: stracie, samotności, dorastaniu i potrzebie miłości. Być może właśnie dlatego tak mocno zapadają w pamięć i zostają z nami na całe życie.

Kiedy oglądamy je dziś razem z naszymi dziećmi, widzimy w nich coś więcej niż tylko kolorowe animacje – dostrzegamy ich drugie dno, a czasem także własne doświadczenia. Czasem jednak okazuje się, że pewne klasyki nie trafiają do współczesnych dzieciaków – sama kiedyś myślałam, że Flintstonowie rozbawią synów, a okazało się, że niektóre produkcje z naszego dzieciństwa po prostu przestały rezonować z nowym pokoleniem. Ale właśnie Disney jest tym wyjątkiem, który wciąż ma magię – tę, której trudno szukać w dzisiejszych produkcjach.

Źródło: wikipedia.pl, ostatniatawerna.pl, allears.net