Tak wyglądają pensje nauczycieli z ostatnich 10 lat. Wyraźny wzrost na wykresie

Portal strefaedukacji.pl przygotował zestawienie prezentujące pensje nauczycieli w latach 2016-2026, na których widać wyraźny wzrost płac, ale nie tylko. Wykres pokazuje także momenty stagnacji, wyraźne nagłe skoki i próby nadrobienia wcześniejszych strat.

Pensje nauczycieli faktycznie w omawianym czasie poszły w górę, ale kiedy spojrzymy na nie w szerszym kontekście, zauważymy, że to bardziej złożony proces.

Jeszcze kilka lat temu wynagrodzenie nauczyciela dyplomowanego bardziej zbliżało się do płacy minimalnej, jednocześnie oddalając się od średniej krajowej.

To oznaczało, że choć kwoty rosły, ich realna wartość w porównaniu do innych wynagrodzeń w gospodarce nie wyglądała już tak dobrze. Szczególnie widoczne było to w 2023 roku. Wtedy relacja do płacy minimalnej była jedną z najniższych w całej dekadzie. Nic więc dziwnego, że od lat w debacie publicznej wciąż wraca pytanie, ile zarabiają nauczyciele naprawdę — i czy te kwoty odpowiadają zakresowi obowiązków tej grupy zawodowej.

Prawdziwy przełom przyszedł w 2024 roku. To właśnie wtedy wprowadzono znaczące podwyżki – 30 proc. dla nauczycieli mianowanych i dyplomowanych oraz 33 proc. dla początkujących. Oznaczało to wyraźny skok z 4550 zł do 5915 zł w przypadku nauczyciela dyplomowanego. To największy wzrost w całym analizowanym okresie – zarówno kwotowy, jak i procentowy.

Na wykresie widać to bardzo wyraźnie. Linia wynagrodzeń nauczycieli nie tylko idzie w górę, ale robi to znacznie szybciej niż płaca minimalna czy średnia krajowa. To moment, w którym nauczyciele wyraźnie odbijają się od najniższego wynagrodzenia i częściowo nadrabiają dystans do średniej.

To właśnie w 2024 roku różnica między pensją nauczyciela a płacą minimalną była najwyższa w całej dekadzie. Po przeliczeniu średniorocznym wyniosła około 1600 zł.

Jeśli jednak spojrzymy na dane procentowo, sytuacja wygląda inaczej. Największą przewagę nauczyciele mieli na początku analizowanego okresu, czyli w 2016 roku. Wtedy ich wynagrodzenie stanowiło ponad 168 proc. płacy minimalnej.

Z czasem ta relacja systematycznie się pogarszała aż do wspomnianego 2023 roku. Dopiero późniejsze podwyżki dla nauczycieli w 2026 roku oraz wcześniejsze podwyżki częściowo ją odbudowały.

Jeszcze ciekawiej wygląda porównanie do przeciętnego wynagrodzenia w Polsce. Tu najlepszy moment dla nauczycieli również przypada na 2016 rok. Wtedy ich pensja była relatywnie najbliżej średniej krajowej.

Później dystans rósł, a najgorszy moment przypadł na 2023 rok. Po podwyżkach w 2024 roku sytuacja się poprawiła, ale nie wróciła do poziomu sprzed lat. W kolejnych latach znów widać lekkie osłabienie tej relacji. Nic dziwnego, że środowisko coraz głośniej domaga się zmian – związkowcy mówią wprost, że pensje nauczycieli mogą wzrosnąć nawet do 11200 zł, jeśli wynagrodzenia realnie powiąże się z przeciętną płacą w gospodarce.

Postulat powiązania pensji pedagogów ze średnim wynagrodzeniem to nie nowość. Ministerstwo Edukacji Narodowej pracuje obecnie nad rozwiązaniem, które ma ustabilizować wzrost płac w oświacie. Zapowiadany nowy system płac dla nauczycieli ma odciąć wynagrodzenia od politycznych decyzji i uzależnić je od wskaźników makroekonomicznych. W praktyce oznacza to, że sytuacje takie jak ta z 2023 roku, kiedy pensje wyraźnie odstawały od reszty rynku, mogłyby się już nie powtarzać.

Równolegle toczy się dyskusja o samych warunkach pracy. MEN szykuje zmiany w pensum nauczycieli, a środowisko coraz odważniej artykułuje, jakie stawki uznaje za godne przy obecnym obciążeniu obowiązkami.

Zestawienie z ostatnich 10 lat pokazuje jedną ważną rzecz – że same kwoty nie mówią wszystkiego. Pensje nauczycieli rzeczywiście wzrosły, ale ich pozycja względem innych wynagrodzeń w gospodarce zmieniała się w czasie.

2024 rok był momentem przełomowym i wyraźnym odbiciem. Trudno jednak mówić o pełnym powrocie do najlepszej sytuacji z początku dekady.

Źródło: strefaedukacji.pl