Oscypek, sękacz, święcelnik. Co Polacy wkładają do koszyczka wielkanocnego w różnych regionach

Zbliżają się święta wielkanocne. To ostatni dzwonek na skompletowanie święconki. W tradycyjnej święconce nie może zabraknąć siedmiu elementów, które mają głębokie znaczenie — i choć co roku wkładamy je do koszyka niemal z pamięci, warto wiedzieć, co tak naprawdę każdy z nich symbolizuje.

Baranek to symbol Zmartwychwstałego Jezusa — może być z ciasta, masła, masy cukrowej lub w formie figurki przekazywanej z pokolenia na pokolenie. Jajka ugotowane na twardo oznaczają odrodzenie i triumf życia nad śmiercią; poświęconymi jajkami dzielimy się podczas śniadania wielkanocnego.

Chleb jest symbolem ciała Chrystusa — najlepiej tradycyjnie pieczony w domu.

Wędliny, czyli najczęściej kiełbasa, boczek lub szynka, stanowią odwołanie do zamożności i dostatku.

Chrzan symbolizuje siłę i gorycz męki, a sól — oczyszczenie i ochronę przed zepsuciem (często wkładana razem z pieprzem).

Domowy wypiek, zwykle kawałek babki, to nagroda za postne wyrzeczenia.

Wszystkie te produkty układa się na dnie koszyka wielkanocnego i przykrywa białą serwetką — symbolem czystości — używaną tylko raz w roku, w Wielką Sobotę.

Na wierzchu koszyka umieszczamy elementy dekoracyjne. Pisanki — malowane, farbowane, skrobane lub czekoladowe — to prawdopodobnie najbardziej rozpoznawalny wielkanocny symbol. Warto przy tej okazji wytłumaczyć dzieciom, dlaczego malujemy jajka na Wielkanoc: zwyczaj zdobienia jaj sięga czasów przedchrześcijańskich i łączy symbolikę sił witalnych z wiarą w zmartwychwstanie Chrystusa.

Do koszyka dodajemy też puchate kurczaczki i zieloną rzeżuchę, która symbolizuje nowe życie. Można też dodać wodę — nawiązanie do odnowy i chrztu — oraz świeże kwiaty. Bukszpan, bazie, forsycja, tulipany, żonkile czy regionalna borówka brusznica dopełniają całości. Jeśli chcecie w tym roku przygotować własne ozdoby, przepiękne i proste pomysły na to, jak zrobić pisanki znajdziecie na mamadu.pl.

W różnych regionach Polski koszyczki mają unikalne elementy: na Podkarpaciu pojawiają się lokalne przysmaki, na południu oscypek lub bryndza, na Podlasiu słodki sękacz, na Górnym Śląsku święcelnik — ciasto drożdżowe z domowymi wędlinami, a na Mazowszu biały ser jako stały element święconki.

Dokładne rozumienie symboli Wielkanocy sprawia, że samo pakowanie koszyczka staje się lekcją historii i pięknym rytuałem rodzinnym. Warto pamiętać, że zwyczaj święcenia pokarmów ma w Polsce ponad 600-letnią historię — praktykowany od XIV wieku, choć jego korzenie są jeszcze starsze. Wielki Tydzień prowadzi nas przez kolejne dni przygotowań aż do Wielkiej Soboty, kiedy z koszyczkiem wyruszamy do kościoła.

Ja przygotowuję święconkę w Wielki Piątek. A Wy — macie już gotową?

Źródło: pysznosci.pl