kobieta planuje urlop przed komputerem
Planowanie urlopu wypoczynkowego nalezy zacząć do policzenia liczby dni wolnych, które nam przysługują. fot. Vitaly Gariev/Unsplash

Urlop wypoczynkowy to 20 lub 26 dni w roku – w zależności od stażu pracy. Nie wszyscy jednak wiedzą, że w wielu sytuacjach można skorzystać z dodatkowych dni wolnych. Sprawdź, komu przysługuje dłuższy urlop i kiedy możesz odpoczywać więcej niż przewiduje podstawowy wymiar.

REKLAMA

Urlop wypoczynkowy to 20 lub 26 dni

W Polsce osobom zatrudnionym na etacie przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze 20 lub 26 dni w roku kalendarzowym – w zależności od stażu pracy. Najczęściej pracownicy wykorzystują z tej puli około 10 dni roboczych na urlop wakacyjny. Niewielu jednak wie, że oprócz podstawowego wymiaru urlopu mogą skorzystać także z dodatkowych dni wolnych.

W Kodeksie pracy znajdują się zapisy określające konkretne sytuacje, w których pracownikowi przysługuje więcej wolnego. Liczba dodatkowych dni zależy od okoliczności. Oto najważniejsze z nich:

Urlop okolicznościowy

W ciągu roku pracownikowi przysługują 2 dodatkowe dni wolne w związku z własnym ślubem, narodzinami dziecka, a także śmiercią i pogrzebem małżonka, dziecka, rodziców (również ojczyma lub macochy).

Dodatkowo przysługuje 1 dzień wolny m.in. z okazji ślubu dziecka czy pogrzebu rodzeństwa, teściów lub dziadków. W takich przypadkach pracodawca może wymagać dokumentu potwierdzającego dane wydarzenie.

Dodatkowe dni urlopu dla osób z niepełnosprawnością

Pracownicy posiadający orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności mają prawo do dodatkowych 10 dni urlopu wypoczynkowego rocznie. Oznacza to łącznie 30 lub 36 dni urlopu – w zależności od stażu pracy.

Warto pamiętać, że prawo do dodatkowych 10 dni przysługuje dopiero po przepracowaniu pełnego roku od dnia uzyskania orzeczenia.

Osoby z niepełnosprawnością mają również prawo do zwolnienia z pracy z zachowaniem wynagrodzenia w wymiarze do 21 dni rocznie, które można przeznaczyć na badania specjalistyczne, zabiegi lecznicze lub rehabilitację. Łączny wymiar dodatkowego urlopu i tego zwolnienia nie może jednak przekroczyć 21 dni w roku.

Wolne dla honorowych krwiodawców

Osoby oddające krew i posiadające status honorowego krwiodawcy mają prawo do 2 dni wolnych za każde oddanie krwi – w dniu donacji oraz w dniu następnym.

W skali roku limit ten wynosi maksymalnie 12 dni wolnych dla mężczyzn i 8 dni dla kobiet. Uprawnienie przysługuje także osobom oddającym osocze lub płytki krwi. Wymiar wolnego może być uzależniony od stanu zdrowia dawcy oraz decyzji lekarza.

Rodzice dzieci do 14. roku życia

Rodzicom i opiekunom przysługują 2 dni opieki nad dzieckiem do 14. roku życia lub 16 godzin płatnego zwolnienia. Prawo to przysługuje jednemu z rodziców – niezależnie od liczby dzieci w rodzinie.

Jeśli oboje rodzice pracują na etacie, mogą zdecydować, które z nich skorzysta z tego uprawnienia, albo podzielić się nim po 1 dniu. Dni opieki można również rozliczać w godzinach.

Rodzice wcześniaków z dodatkowym urlopem macierzyńskim

Od 2025 roku rodzicom wcześniaków przysługuje wydłużony urlop macierzyński. Jego wymiar zależy od tygodnia ciąży, w którym nastąpił poród, masy urodzeniowej dziecka oraz konieczności hospitalizacji.

  • do 15 dni – jeśli poród odbył się przed 28. tygodniem ciąży lub masa dziecka nie przekraczała 1000 g,
  • do 8 tygodni – jeśli dziecko urodziło się między 28. a 37. tygodniem ciąży,
  • do 8 tygodni – w przypadku wcześniaka wymagającego hospitalizacji.
  • Urlop jest w pełni płatny i przysługuje matce lub ojcu dziecka po zakończeniu podstawowego urlopu macierzyńskiego.

    Dodatkowe dni wolne w służbach publicznych

    W 2026 roku, decyzją premiera, pracownicy sektora publicznego otrzymają dodatkowe 2 dni wolnego: 14 sierpnia (za święto 15 sierpnia przypadające w sobotę) oraz 28 grudnia (za 26 grudnia przypadającego w sobotę).

    Pozostali pracownicy również mogą odebrać dni wolne za święta wypadające w sobotę, jednak termin ich wykorzystania ustala pracodawca.

    Funkcjonariusze służb mundurowych – policjanci, strażacy, funkcjonariusze Straży Granicznej oraz żołnierze zawodowi – mają dodatkowo prawo do urlopu z tytułu stażu służby.

  • po 15 latach służby – 5 dodatkowych dni,
  • po 20 latach – 9 dni (10 w przypadku żołnierzy),
  • po 25 latach – 13 dni (15 w przypadku żołnierzy).
  • Nauczyciele – czy mają dodatkowe wolne?

    Urlop nauczycieli jest dostosowany do organizacji pracy placówki. W szkołach, gdzie obowiązują ferie, urlop wypoczynkowy przypada na ferie zimowe i letnie, jednak dyrektor może zobowiązać nauczyciela do wykonywania czynności statutowych przez maksymalnie 7 dni w czasie ferii.

    W placówkach nieferyjnych (np. przedszkolach) nauczycielom przysługuje 35 dni urlopu rocznie, który realizowany jest zgodnie z planem urlopów.

    Pedagodzy zatrudnieni na czas nieokreślony, z co najmniej 7-letnim stażem pracy, mogą również skorzystać z urlopu dla poratowania zdrowia. W całej karierze zawodowej łączny wymiar takiego urlopu nie może przekroczyć 3 lat.

    Źródło: businessinsider.com.pl