Coraz mniej młodych kobiet choruje na raka szyjki macicy, a najnowsze dane wskazują na wyraźny trend spadkowy. Eksperci łączą ten efekt przede wszystkim z rosnącą popularnością szczepień przeciw HPV oraz lepszą profilaktyką. To jeden z najbardziej widocznych sukcesów współczesnej medycyny zapobiegawczej.
Ustaw mamaDu jako preferowane medium w GoogleCoraz mniej młodych dziewczyn z rakiem szyjki macicy
W Polsce dzieci i młodzież mogą się bezpłatnie zaszczepić szczepionkami, które dosłownie chronią przed rakiem. Mowa tu o szczepionce przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV), która zapobiega zachorowaniu na raka szyjki macicy, ale również chroni przed rakiem odbytu, sromu, pochwy, prącia oraz gardła.
W celach i założeniach Narodowej Strategii Onkologicznej na lata 2020-2030 jest to, by szczepionkę przeciw HPV przyjęły dzieci w wieku 9-14 lat, bo to w tym wieku jej skuteczność jest najwyższa: jeszcze zanim nastolatek rozpocznie współżycie płciowe.
Od stycznia 2027 roku szczepienia będą obowiązkowe dla dzieci i młodzieży między 9 a 15 rokiem życia – zostanie wpisane w kalendarz szczepień dla roczników od 2018 wzwyż.
Teraz w czasopiśmie naukowym "JAMA" opublikowano badania, które po raz pierwszy zarejestrowały, że popularność tego szczepienia sprawiła, że liczba zgonów z powodu raka szyjki macicy uległa zmniejszeniu. Chodzi tu głównie o kobiety poniżej 25. roku życia, ale nie tylko. Badanie przeprowadzono w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej.
Prześledzono rejestry nowotworów obejmujące 99 proc. populacji USA i sprawdzono, jak często u kobiet w wieku 15-29 lat dochodzi do raka szyjki macicy. Uwzględniono różne typy nowotworu (w tym płaskonabłonkowego i gruczołowego). Okazało się, że w latach 1999-2022 odsetek młodych kobiet, które zachorowały na raka szyjki macicy, sukcesywnie zmniejszał się.
Naukowcy odkryli, że liczba chorych sukcesywnie spadała u przedstawicielek zarówno przed, jak i po 20. roku życia. W latach 2017-2022 odnotowano tylko kilka pojedynczych przypadków w grupie wiekowej 15-10 lat. Po publikacji tych badań w naukowym czasopiśmie odniósł się do nich prof. Mariusz Bidziński, konsultant krajowy w dziedzinie ginekologii onkologicznej.
To efekt szczepień i wiedzy o profilaktyce
W rozmowie z Polską Agencją Prasową przyznał, że to prawdopodobnie efekt tego, że szczepionka przeciw HPV stała się dużo bardziej popularna i jest podawana dziewczętom przed rozpoczęciem aktywności sek^*alnej.
"Rak szyjki macicy prawie zawsze związany jest z przewlekłym zakażeniem onkogennymi typami HPV. Jak podaje WHO przetrwałe zakażenie HPV odpowiada za ok. 95 proc. raków szyjki macicy, a szczepienia dziewcząt w wieku 9-14 lat są bardzo skuteczne w zapobieganiu zakażeniu, rakowi szyjki macicy i innym nowotworom HPV-zależnym" – podsumował wyniki badania prof. Bidziński.
Jak podaje PAP, najlepsze rezultaty szczepień widać w krajach, gdzie stało się ono obowiązkowe i zaczęto je podawać w szkołach. Przykładem jest Anglia, gdzie taki program rozpoczęto w 2008 roku i szybko częstotliwość raka szyjki macicy zmniejszyła się o 83,9 proc.
"Cancer Research UK opisuje to praktycznie jako zapobieganie 'prawie 9 na 10' przypadkom raka szyjki macicy u dziewcząt szczepionych w wieku 12-13 lat" – podkreślił prof. Bidziński.
Drugim ważnym aspektem zmniejszenia zachorowalności jest edukacja dotycząca profilaktyki i regularne badania kobiet. To sukces regularnych wizyt u ginekologa, korzystania z cytologii i testu HPV, który wykrywa zmiany przedrakowe, zanim się jeszcze rozwiną. WHO apeluje o regularne badania profilaktyczne, ponieważ wiele wcześnie wykrytych zmian jest w stanie zapobiec dalszemu rozwojowi choroby i uratowaniu życia pacjentki.
"Wśród młodych kobiet największy efekt przypisuje się jednak szczepieniom, bo pierwsze zaszczepione roczniki weszły już w wiek, w którym zaczęto obserwować pierwsze przypadki raka szyjki macicy. Screening działa bardzo istotnie na poziomie populacyjnym, ale u młodych kohort gwałtowny spadek jest najbardziej spójny z ochroną przed zakażeniem HPV 16/18 i zmianami przedrakowymi" – podkreśla prof. Bidziński.
Wyniki badań i doświadczenia krajów, które od lat prowadzą szeroko zakrojone programy szczepień przeciw HPV, wskazują jednoznacznie, że profilaktyka może realnie zmieniać statystyki zachorowań na nowotwory.
Wprowadzenie powszechnych szczepień w Polsce oraz równoległe wzmacnianie edukacji zdrowotnej i regularnych badań przesiewowych może w kolejnych latach przełożyć się na dalszy spadek liczby przypadków raka szyjki macicy i innych nowotworów, które są zależne od HPV.
Źródło: zdrowie.pap.pl, academic.oup.com, pmc.ncbi.nlm.nih.gov, bmj.com, gov.pl
Zobacz także
Nie przegap żadnej ważnej wiadomości i obserwuj nas w Google News!