
Rozpędzony maluch, kant stołu, nagły upadek z kanapy — uderzenia w głowę to codzienność małych dzieci. Większość kończy się guzem i płaczem, ale czasem trzeba dziecko uważnie obserwować, a niekiedy działać natychmiast. Oto co robić po upadku, na co zwracać uwagę przez kolejną dobę i kiedy sięgnąć po numer alarmowy.
Co się dzieje, gdy dziecko uderzy się w głowę?
Małe dzieci dopiero uczą się panować nad ciałem, więc upadki i stuknięcia w głowę są u nich na porządku dziennym. Zdecydowana większość to urazy lekkie — po uderzeniu robi się guz, dziecko płacze, a po chwili wraca do zabawy. Sam guz, czyli obrzęk pod skórą, nie oznacza, że stało się coś groźnego. Ważniejsze od niego jest to, jak dziecko zachowuje się w kolejnych godzinach.
Co robić zaraz po uderzeniu?
Przede wszystkim spokojnie przytul i uspokój dziecko, a do bolącego miejsca przyłóż zimny okład — zawinięty w ściereczkę, nie bezpośrednio z zamrażalnika — na kilkanaście minut, by zmniejszyć obrzęk. Zgodnie z wytycznymi brytyjskiej NHS przez następną dobę warto dziecko obserwować, pozwolić mu odpocząć i unikać hałaśliwych zabaw.
Jeśli rozcięta skóra głowy krwawi, nie panikuj — rany na głowie krwawią obficie, bo jest tam dużo naczyń. Przyłóż czysty gazik i uciskaj; pomocne bywa to, co opisaliśmy przy tym, jak zatamować krwawienie u dziecka. Gdy rana jest głęboka lub nie przestaje krwawić, potrzebny jest lekarz.
Na co uważać przez kolejną dobę?
Najważniejsze są objawy, które mogą świadczyć o wstrząśnieniu lub poważniejszym urazie: powtarzające się wymioty, nadmierna senność i trudność z wybudzeniem, narastający ból głowy, zaburzenia równowagi, dziwne zachowanie czy zez. Dziecku wolno zasnąć, ale warto co jakiś czas sprawdzić, czy oddycha spokojnie i czy daje się obudzić. Jeśli cokolwiek Cię niepokoi, nie czekaj do rana.
Kiedy do lekarza, a kiedy dzwonić na 112?
Z lekarzem skontaktuj się, gdy uderzenie było silne, gdy urazu doznał niemowlak, gdy pojawia się duży obrzęk, uporczywy płacz, jednorazowe wymioty albo gdy po prostu masz wątpliwości. Lepiej zapytać raz za dużo.
Numer alarmowy 112 jest konieczny, jeśli wystąpi którykolwiek z tych objawów:
Warto też wiedzieć, dokąd się udać. Przy lżejszych urazach nocna i świąteczna opieka bywa szybsza niż szpitalny oddział ratunkowy — a realia na szpitalnym SOR potrafią oznaczać długie godziny oczekiwania. Przy objawach z listy powyżej nie ma jednak na co czekać — dzwoń na 112.
Jak ograniczyć ryzyko groźnych urazów?
Części najpoważniejszych urazów głowy da się zapobiec. Jednym z najprostszych kroków jest to, by przykręcić ciężkie meble do ściany, bo przewrócenie się komody czy telewizora to jedna z groźniejszych domowych pułapek dla małych dzieci.
Dobrze też odświeżyć sobie podstawy, bo w stresie najłatwiej zapomnieć o oczywistościach. Warto przejrzeć, na czym polega pierwsza pomoc dzieciom w najczęstszych sytuacjach.
Przy okazji można przypomnieć sobie też zasady pierwszej pomocy przy oparzeniu — to kolejny z wypadków, które najczęściej zdarzają się właśnie w domu.
Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani kursu pierwszej pomocy. Jeśli nie masz pewności, jak ocenić stan dziecka po upadku, zadzwoń po poradę — od tego są specjaliści.