Dłonie dziecka pod strumieniem wody z kranu
Kampus Production / Pexels

Wystarczy chwila nieuwagi przy kubku herbaty, garnku albo zniczu. Przy oparzeniu najważniejsze jest szybkie i odpowiednio długie chłodzenie wodą, a wiele domowych sposobów może tylko zaszkodzić. Oto, co robić według aktualnych wytycznych.

Ustaw MamaDu jako preferowane medium w Google
REKLAMA

Przed nami dni, w których ogień częściej pojawia się blisko dzieci. Na Halloween w dyniach palą się świeczki, przed 1 listopada w wielu domach czekają znicze, a w chłodne wieczory częściej pije się gorącą herbatę. Do oparzenia dochodzi w ułamku sekundy, dlatego warto wiedzieć, co robić, zanim się zdarzy.

Pierwsza pomoc przy oparzeniu krok po kroku

  1. Odsuń dziecko od źródła ciepła. Jeśli ubranie się tli, polej je wodą.
  2. Od razu chłodź oparzone miejsce chłodną, ale nie lodowatą wodą, najlepiej bieżącą. Według wytycznych Europejskiej Rady Resuscytacji chłodzenie powinno trwać co najmniej 20 minut. Brytyjska NHS zaleca zacząć jak najszybciej, w ciągu 3 godzin od oparzenia. Jeśli nie masz bieżącej wody, użyj chłodnej wody butelkowanej albo mokrego ręcznika.
  3. Pilnuj, żeby dziecko się nie wychłodziło. Wytyczne ERC przypominają o tym szczególnie przy dużych oparzeniach oraz u niemowląt i małych dzieci. Chłodź samo oparzone miejsce, a resztę ciała dziecka okryj.
  4. Zdejmij ubranie i biżuterię z okolicy oparzenia, np. pierścionek czy bransoletkę. Nie odrywaj niczego, co przywarło do skóry. Amerykańska Akademia Pediatrii radzi wtedy wyciąć wokół tyle materiału, ile się da.
  5. Po schłodzeniu przykryj oparzenie luźno folią spożywczą albo suchym jałowym opatrunkiem. NHS zaznacza, żeby folię położyć na oparzeniu, a nie owijać nią ciasno ręki czy nogi.
  6. Oceń, czy potrzebny jest lekarz (szczegóły niżej). Przy dużym lub głębokim oparzeniu zadzwoń na 112 od razu, nie przerywając chłodzenia.

Czego nie robić

  • Nie smaruj oparzenia kremem, olejem ani masłem i nie posypuj go pudrem.
  • Nie przykładaj lodu. Według AAP może on opóźnić gojenie.
  • Nie przebijaj pęcherzy i nie pocieraj oparzonej skóry.
  • Nie zaklejaj oparzenia plastrem ani opatrunkiem z klejem.

    • Tekst ma charakter informacyjny i nie zastąpi kursu pierwszej pomocy.

    Kiedy do lekarza, kiedy dzwonić na 112

    Dzwoń na 112 albo jedź na SOR, jeśli:

  • oparzenie jest duże lub głębokie,
  • obejmuje twarz, usta, dłonie, stopy, okolice narządów płciowych lub pośladki,
  • obejmuje staw albo cały obwód ręki, nogi czy palca,
  • to oparzenie prądem albo substancją chemiczną,
  • dziecko jest bardzo małe albo tak niespokojne, że nie da się go opatrzyć w domu.

    • NHS radzi, by w takiej sytuacji nie prowadzić samemu, tylko poprosić kogoś o podwiezienie albo wezwać karetkę.

    Skontaktuj się z pediatrą (w nocy i w weekend z nocną i świąteczną opieką zdrowotną), jeśli:

  • oparzenie wygląda na coś więcej niż powierzchowne zaczerwienienie skóry,
  • zaczerwienienie i ból utrzymują się dłużej niż kilka godzin,
  • pojawiają się oznaki zakażenia: narastające zaczerwienienie lub obrzęk, nieprzyjemny zapach albo wydzielina,
  • oparzenie ma dziecko poniżej 5. roku życia, a ty nie masz pewności, co dalej. Przy tak małych dzieciach NHS zachęca, by pytać o poradę.

    • Jeśli oparzenie boli, o lek przeciwbólowy odpowiedni do wieku i masy ciała dziecka zapytaj farmaceutę albo lekarza i podawaj go zgodnie z ulotką. Według NHS małe oparzenia goją się zwykle w ciągu około 2 tygodni.

    Jak chronić dziecko przed oparzeniem

    AAP wymienia kilka zasad, które w domu z małym dzieckiem robią dużą różnicę:

  • Gorące napoje z dala od dziecka. Nie noś malucha na rękach, gdy trzymasz kawę, herbatę czy zupę. Nie zostawiaj gorących naczyń w jego zasięgu na stole ani na kuchence.
  • Uważaj na mikrofalówkę. Małe dzieci nie powinny jej same obsługiwać. Podgrzane jedzenie dokładnie wymieszaj albo odstaw na 2 minuty, żeby ciepło rozłożyło się równo. Gorące w środku bywa zresztą nie tylko jedzenie, czego przykładem jest poparzenie dłoni przez slime podgrzany w mikrofalówce.
  • Sprawdź temperaturę wody. AAP zaleca, by z kranu nie leciała woda gorętsza niż ok. 49°C.
  • Osłoń źródła ciepła. Kominek, piecyk czy rozgrzany grzejnik powinny mieć osłonę. Szyba kominka gazowego długo pozostaje gorąca także po wyłączeniu.
  • Świece, zapałki i zapalniczki poza zasięgiem dziecka. Jeśli szykujesz przebrania na Halloween dla dzieci, pilnuj, by maluchy w strojach nie kręciły się przy zapalonych lampionach. Do dyni bezpieczniej włożyć lampkę na baterie.
  • Nie zostawiaj gotującego się jedzenia bez nadzoru. AAP zaleca też, by w kuchni była gaśnica.

    • Jeśli zastanawiasz się, czy zabrać dziecko na cmentarz we Wszystkich Świętych, pomyśl też o zniczach. Maluch chętnie pomaga, ale zapalniczkę i płonący znicz lepiej zostawić dorosłym.

    Alternatywą są znicze LED na baterie, bez otwartego ognia. Zużytego znicza LED nie wolno jednak wyrzucać do zwykłego kosza, bo jest traktowany jak zużyty sprzęt elektryczny. O tym, co zrobić ze zniczami LED, pisze naTemat.

    Podstawy pierwszej pomocy przydają się nie tylko przy oparzeniach. Warto znać też zasady pierwszej pomocy przy zakrztuszeniu, a najlepiej przejść kurs pierwszej pomocy dla rodziców.