Uczniowie dostaną rzecznika praw, nauczyciele nie. MEN już zdecydował w tej sprawie

MEN zdecydował w sprawie rzecznika praw nauczycieli. Nauczyciele mają gorzej niż uczniowie, bo im Od września 2026 roku do szkół za sprawą rozporządzeń Ministerstwa Edukacji Narodowej wchodzi szereg reform. Niektóre z nich w pełni będą obowiązywały dopiero od kolejnego roku szkolnego, czyli od września 2027 roku.

Jedną z takich nowości jest powołanie Rzecznika Praw Uczniów, który ma funkcjonować w każdej placówce edukacyjnej. Resort edukacji zapowiedział, że już w tym roku szkoły mają prawo stworzyć takie stanowisko, ale zgodnie z prawem stanie się ono obowiązkowe dla wszystkich dopiero w roku szkolnym 2027/2028.

Kiedy MEN zdecydowało się na powołanie takiego stanowiska w placówkach, środowiska nauczycielskie postanowiły zabrać głos w tej sprawie. Pojawiły się apele, by pamiętać również o prawach i obowiązkach pedagogów, które – zdaniem przedstawicieli środowiska – są łamane przez dyrekcje szkół, samorządy, a także przez sam resort edukacji. O potrzebie powołania rzecznika praw nauczycieli i pracowników oświaty mówili również związkowcy, którzy byli zdania, że osoba na takim stanowisku jest potrzebna.

Teraz o możliwość stworzenia takiej funkcji zapytano MEN w interpelacji poselskiej. Złożył ją Marcin Józefaciuk, polityk, który angażuje się w działania na rzecz oświaty. Poseł zapytał resort, czy rozważa powołanie takiej instytucji, zwracając uwagę na pogłębiające się ataki na środowisko nauczycielskie.

"Uważam, że zapewnienie nauczycielom i pracownikom oświaty realnej ochrony prawnej i instytucjonalnej jest warunkiem koniecznym dla stabilności systemu edukacji oraz odbudowy społecznego szacunku dla zawodu nauczyciela" – tak poseł argumentował swoje zapytanie.

Na jego interpelację odpowiedział Henryk Kiepura, wiceminister edukacji. "Nauczyciel, podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny. Organ prowadzący szkołę i dyrektor szkoły są obowiązani z urzędu występować w obronie nauczyciela, gdy ustalone dla nauczyciela uprawnienia zostaną naruszone" – poinformował Kiepura.

Dodał też, że resort chciał wprowadzić dla pedagogów status funkcjonariuszy publicznych, jednak to środowisko nauczycieli było temu przeciwne. W jego ocenie takie rozwiązanie spełniałoby wszystkie wymagania, choć pedagogom bardziej zależy na formalnym stanowisku stworzonym na przykład przy resorcie edukacji. Obecnie praw nauczycieli bronią przede wszystkim oni sami, jeśli w konkretnych sytuacjach zdecydują się dochodzić swoich praw na drodze prawnej.

Kiepura dodał jednak: "Natomiast obecnie, w Ministerstwie Edukacji Narodowej są rozważane możliwości zmiany przepisów mające na celu wzmocnienie ochrony nauczycieli, w przypadku, gdy ustalone dla nauczyciela uprawnienia zostaną naruszone".

Od sierpnia w wykazie prac Rady Ministrów jest też włączenie w system wspierania pracy przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i szkół ogólnodostępnych i integracyjnych Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą.

Resort edukacji wciąż pracuje również nad przepisami, które mają wymuszać równe traktowanie, przeciwdziałanie dyskryminacji oraz wzmacnianie standardów równościowych w środowisku osób zatrudnionych w oświacie. Jeśli jednak chodzi o utworzenie stanowiska rzecznika praw nauczycieli, MEN odmówił jego powołania w najbliższym czasie.

Rzecznik praw uczniów ma dbać o to, by w placówkach były przestrzegane zapisy statutów, a także by prawa i obowiązki uczniów były realizowane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Funkcję tę ma pełnić osoba zatrudniona w szkole i na co dzień współpracująca z uczniami, czyli najprawdopodobniej nauczyciel przedmiotowy lub nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej.

Źródło: samorząd.pap.pl, sejm.gov.pl