Oto jak nauczysz nastolatka niezależności finansowej. W szkole tego nie nauczą

Jeszcze kilkanaście lat temu kieszonkowe kojarzyło się z kilkunastoma złotymi wrzuconymi do portfela przed wyjściem do szkoły. Dziś pieniądze coraz częściej istnieją wyłącznie na ekranie telefonu. Nastolatki płacą zegarkiem, przelewają sobie środki w kilka sekund i doskonale orientują się w promocjach internetowych sklepów. Paradoks polega na tym, że za tą cyfrową sprawnością nie zawsze idzie prawdziwa wiedza o finansach.

Choć w polskich szkołach pojawiają się elementy edukacji ekonomicznej, zwykle dotyczą one teorii. Tymczasem dorosłość wymaga zupełnie innych umiejętności – planowania wydatków, odkładania pieniędzy, rozsądnego korzystania z kredytów czy odróżniania zachcianek od rzeczywistych potrzeb.

Jeśli więc jest jedna rzecz, którą warto przekazać nastolatkowi jeszcze przed jego osiemnastymi urodzinami, to właśnie zdrowe podejście do pieniędzy.

Regularne kieszonkowe jest jedną z najlepszych lekcji zarządzania pieniędzmi. Nie chodzi o wysoką kwotę, ale o przewidywalność. Gdy nastolatek wie, że dostaje określoną sumę raz w tygodniu lub raz w miesiącu, zaczyna planować wydatki i uczy się podejmowania decyzji.

Największym błędem jest jednak ciągłe "ratowanie" dziecka dodatkowymi pieniędzmi. Jeśli wyda wszystko po kilku dniach, warto pozwolić mu odczuć konsekwencje. To znacznie skuteczniejsza lekcja niż kolejny wykład o oszczędzaniu.

Media społecznościowe skutecznie podsycają poczucie, że trzeba mieć najnowszy telefon, modne buty czy kolejny gadżet. Dlatego warto nauczyć nastolatka zadawania sobie prostego pytania: "Czy naprawdę tego potrzebuję, czy po prostu mam na to chwilową ochotę?". To właśnie umiejętność odróżniania potrzeb od zachcianek sprawia, że jako dorośli nie kupujemy pod wpływem impulsu i nie żyjemy od wypłaty do wypłaty.

Przez lata pieniądze były w wielu domach tematem tabu. Dzieci słyszały jedynie: "To nie są twoje sprawy". Tymczasem nastolatek nie musi znać wysokości rodzinnych zarobków, żeby rozumieć, że prąd, internet, czynsz czy rata kredytu kosztują.

Wspólne planowanie większych wydatków, rozmowa o wakacyjnym budżecie czy porównywanie cen podczas zakupów to codzienne sytuacje, które uczą znacznie więcej niż szkolny podręcznik. Dziecko powinno być świadome, że utrzymanie domu i wychowanie dzieci to są bardzo duże koszty.

Dla młodych ludzi płacenie telefonem jest czymś całkowicie naturalnym. Właśnie dlatego łatwo zatracić poczucie, ile naprawdę wydaje się pieniędzy. Warto wytłumaczyć nastolatkowi, czym różni się karta debetowa od kredytowej, czym są odsetki i dlaczego pożyczone pieniądze zawsze trzeba oddać. To wiedza, która może uchronić go przed kosztownymi błędami w przyszłości.

Oszczędzanie nie musi oznaczać trzymania pieniędzy w skarbonce. Nawet jeśli nastolatek nie będzie jeszcze inwestował, warto opowiedzieć mu, czym są lokaty, obligacje czy fundusze indeksowe oraz dlaczego odkładanie choćby niewielkich kwot regularnie daje lepsze efekty niż odkładanie "tego, co zostanie". Najważniejsze jest zrozumienie jednej zasady – im wcześniej zaczynamy oszczędzać, tym łatwiej budować finansowe bezpieczeństwo.

Praca wakacyjna, korepetycje, opieka nad dziećmi sąsiadów czy sprzedaż własnych rękodzieł w internecie – możliwości jest dziś naprawdę wiele.

Pierwsza wypłata uczy czegoś, czego nie da się przekazać podczas żadnej rozmowy. Młody człowiek zaczyna inaczej patrzeć na wartość pieniędzy, bo wie już, ile wysiłku kosztuje ich zarobienie.

Rodzice często chcą uchodzić za osoby, które zawsze podejmowały rozsądne decyzje finansowe. Tymczasem znacznie cenniejsza może okazać się szczera rozmowa.

Możesz opowiedzieć, że kiedyś kupiłeś coś pod wpływem impulsu, spłacałeś kredyt dłużej, niż planowałeś, albo żałujesz, że zbyt późno zacząłeś oszczędzać. Takie historie pokazują nastolatkowi, że błędy są częścią życia, ale można wyciągać z nich wnioski.

Niezależność finansowa nie zaczyna się od pierwszej pensji ani od założenia konta w banku. Zaczyna się dużo wcześniej – od codziennych rozmów, pierwszych decyzji zakupowych i odpowiedzialności za własne wybory.

Pamiętajmy, że celem nie jest wychowanie nastolatka, który będzie liczył każdą złotówkę. Chodzi o to, by jako dorosły nie bał się pieniędzy, rozumiał ich wartość i potrafił podejmować rozsądne decyzje. Tego nie nauczy żaden szkolny podręcznik. Tę lekcję najczęściej daje dom.

Źródło: parents.com