Zamiast komunii wybierają Pospleciny. Rodzice wracają do słowiańskiego zwyczaju

Pierwsza Komunia Święta to sakrament, który mogą przyjąć dzieci należące do Kościoła katolickiego i biorące czynny udział w obrzędach wiary. To wydarzenie religijne, a nie da się ukryć, że dziś osób wierzących jest coraz mniej. Widać to choćby po liczbie apostazji czy wypisywaniu dzieci z lekcji religii w szkołach. Według danych CBOS z 2024 roku aż 7,3 proc. Polaków deklaruje brak przynależności do jakiegokolwiek kościoła i wyznania.

W tym samym roku do komunii w Kościele katolickim przystąpiło 320 tys. dzieci. To spadek względem poprzedniego roku o 1,5 proc. – tak podaje Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego w "Annuarium Statisticum Ecclesiae in Polonia 2024".

W związku z tym, że coraz mniej dzieci bierze udział w uroczystościach Pierwszej Komunii Świętej, rodzice i bliscy szukają innych rozwiązań, które sprawią, że najmłodsi nie będą czuli się wykluczeni ze społeczności rówieśniczej. Wielu rodziców deklaruje, że w weekend komunijny również przygotuje dla dziecka rodzinne przyjęcie – w domu lub restauracji, choć bez udziału w mszy i obrzędzie religijnym.

Są też rodziny, które próbują w inny sposób wynagrodzić dziecku brak udziału w komunii – poprzez prezent, rodzinny wyjazd, zagraniczne wakacje czy organizację innej uroczystości.

Coraz częściej mówi się także o świeckich ceremoniach, które częściowo nawiązują do dawnych słowiańskich tradycji. W przypadku komunii część rodziców decyduje się na udział z dzieckiem w Posplecinach, inspirowanych dawnymi zwyczajami postrzyżyn i zaplecin.

Nawiązanie do słowiańskich zwyczajów to m.in. pomysł dr hab. Anny Kłonkowskiej, socjolożki i filozofki z Uniwersytetu Gdańskiego. Kobieta po raz pierwszy w 2016 roku w Trójmieście postanowiła zorganizować Postrzyżyny-Zapleciny, które miały nawiązywać do tradycji obcinania włosów chłopcom i zaplatania warkocza dziewczętom. Z roku na rok wydarzenie się rozrastało i z czasem otrzymało nową nazwę – Pospleciny.

Udział w uroczystości mogą wziąć zarówno dzieci z rodzin niewierzących, jak i wierzących. Tak jak podczas komunii dzieci dostają krzyżyki i medaliki na łańcuszku, tak na Posplecinach otrzymują wisiorek z symbolem słowiańskiego dębu.

"Zależało mi, by była to uroczystość świecka, nie neopogańska ani nie antykatolicka. Tym bardziej nie polityczna. To nie protest czy manifest, lecz święto dla dzieci. Święto łączące, nie wykluczające" – mówiła Kłonkowska w rozmowie z serwisem polityka.pl.

To bardzo ważne, że nie jest to uroczystość przeciwstawiająca się katolickiej Pierwszej Komunii Świętej. Sama pomysłodawczyni podkreśla, że celem wydarzenia nie jest obrażanie niczyich uczuć religijnych. Chodzi przede wszystkim o stworzenie alternatywy dla dzieci, które do komunii nie przystępują.

Jak poinformowano w formularzu zgłoszeniowym, dostępnym na stronie internetowej Posplecin, "wydarzenie ma integrować uczestniczące w nim osoby niezależnie od wyznawanej (lub nie) religii, pochodzenia, korzeni etnicznych, światopoglądu".

W tym roku Pospleciny odbędą się w Gdańsku 6 lub 13 czerwca 2026 roku. Są przeznaczone dla wszystkich chętnych dzieci w wieku 8-10 lat.

Dla wielu rodzin takie wydarzenia mogą być ciekawą i wartościową alternatywą wobec tradycyjnej komunii – szczególnie wtedy, gdy rodzice nie chcą organizować uroczystości religijnej, ale jednocześnie zależy im na ważnym symbolicznym święcie dla dziecka. Być może to także inspiracja dla innych lokalnych społeczności.

Rodzice, którzy szukają zamiennej formy świętowania dla swoich dzieci, mogliby organizować podobne inicjatywy we własnych miastach i miejscowościach – tak, by dzieci mogły wspólnie przeżyć ważny moment, poczuć się częścią grupy i stworzyć wyjątkowe wspomnienia.

Źródło: polsatnews.pl, polityka.pl, iskk.pl, cbos.pl