Matki czują, że nie są wystarczająco dobre. Oto na czym polega syndrom oszusta

Macierzyństwo od pierwszych dni wystawia kobietę na próbę. Nikt nie przekazuje gotowej instrukcji obsługi dziecka, a jednocześnie oczekiwania – zarówno własne, jak i otoczenia – są ogromne. Gdy przychodzi zmęczenie, bezradność czy niepewność, wiele mam zaczyna wątpić, czy naprawdę potrafią sprostać tej roli. Czują, że udają. Że wszyscy wokół myślą, iż świetnie sobie radzą, a one w głębi duszy mają poczucie całkowitego chaosu.

Tak właśnie działa syndrom oszusta. Kiedy się pojawia, kobieta zaczyna wierzyć, że jej sukcesy są przypadkowe, a radość czy harmonia to coś, na co nie zasługuje. Im bardziej próbuje być "idealną matką", tym silniejsze staje się w niej przekonanie, że każdy krok to jedna wielka pomyłka, że błądzi w tym, co robi i że kompletnie nie radzi sobie z tą nową sytuację. Czuje, że niedługo zostanie "zdemaskowana".

Choć nikt o tym głośno nie mówi, to właśnie mamy należą do grupy szczególnie narażonej na to zjawisko. Macierzyństwo jest pełne "pierwszych razów", dlatego mamy wrażenie, że ciągle popełniamy błędy.

Warto sobie jednak uzmysłowić, że brak doświadczenia wcale nie oznacza braku kompetencji. Kobiety często o tym zapominają. Do tego dochodzi porównywanie się z innymi – zdjęcia szczęśliwych mam w mediach społecznościowych, dzieci uśmiechniętych od rana do nocy, perfekcyjne domy i idealnie rozplanowane dni. W tym zestawieniu własna rzeczywistość wydaje się zbyt zwyczajna albo wręcz nieprawidłowa.

Mama dotknięta syndromem oszusta żyje w ciągłym napięciu. Na zewnątrz może wyglądać jak osoba pewna siebie i zorganizowana, ale wystarczy drobna uwaga ze strony teściowej czy rzucone mimochodem porównanie z inną mamą, by poczuła się kompletnie niewystarczająca. Każdy komplement traktuje jak przesadę i neguje go. Każde powodzenie jak łut szczęścia czy fart, a każdą trudność – jak dowód na to, że faktycznie do niczego się nie nadaje i nie daje sobie rady.

Syndrom oszusta sprawia, że kobieta zaczyna żyć w wiecznym poczuciu kontroli i nadmiernej odpowiedzialności. Zamiast cieszyć się z dziecka, skupia się na tym, czego nie zrobiła lub co mogła zrobić lepiej. Jeśli maluch dobrze się rozwija, bierze to za oczywistość. Jeśli pojawia się problem, to zawsze będzie dowód na to, że sobie nie radzi i że poniosła porażkę.

To bardzo obciążające psychicznie. Wewnętrzny krytyk staje się surowy do granic możliwości, a każdy dzień przynosi nowy powód, by czuć wstyd albo winę. W końcu mama zaczyna wierzyć, że szczęście jej nie przysługuje, bo nie zasłużyła i kompletnie sobie nie radzi.

Pierwszym krokiem jest świadomość, że syndrom oszusta to nie osobista słabość, lecz zjawisko psychologiczne, które dotyczy wielu kobiet – zwłaszcza tych niezwykle zaangażowanych i pełnych wrażliwości. Ważne jest, aby na nowo zacząć patrzeć na siebie prawdziwymi oczami. Każdy dzień, który przetrwałaś mimo zmęczenia, to sukces. Każdy uśmiech dziecka, który pojawił się dzięki tobie, ma ogromną wartość. Każda emocja – nawet ta bardzo trudna – jest dowodem na to, że jesteś mamą, która kocha całym sercem.

Rozmowa z bliską osobą lub specjalistą, przyznanie się do trudności i odpuszczanie idealnego obrazu macierzyństwa pozwalają stopniowo odzyskać radość i poczucie własnej wartości. Nie musisz spełniać cudzych oczekiwań. Nie musisz udowadniać światu, że jesteś perfekcyjna, bo nie jesteś i żadna z nas – matek – taka nie jest.

Nie idealna, nie uśmiechnięta za każdym razem, nie ta, która ma odpowiedź na każde pytanie. Dobra mama to ta, która jest obok, która próbuje, która mimo wątpliwości wstaje kolejny raz i robi to, co potrafi najlepiej.

I wiesz co, nie jesteś mamą, która idealnie radzi sobie z rzeczywistością, ale jesteś idealną mamą dla swojego dziecka – co więcej, jedyną, najukochańszą i niezastąpioną.