Palenie w ciąży może zniszczyć psychikę dziecka. Badania pokazują skalę zagrożenia

Naukowcy z Purdue University przeprowadzili szeroko zakrojone badanie dotyczące wpływu palenia w ciąży na dzieci. Wyniki pokazują jasno: kontakt z dymem tytoniowym jeszcze przed narodzinami zwiększa ryzyko problemów psychicznych i trudności w zachowaniu. To nie tylko kwestia nadpobudliwości czy łamania zasad — badanie wskazuje na szerszy wpływ na zdrowie psychiczne dzieci.

Analiza objęła aż 16 335 dzieci w wieku od 1 do 18 lat. Dane pochodziły z 55 ośrodków w ramach programu ECHO (Environmental influences on Child Health Outcomes) w Stanach Zjednoczonych. Zachowanie dzieci oceniano przy użyciu standaryzowanych kwestionariuszy badających objawy emocjonalne i behawioralne.

Warto pamiętać, że palenie w ciąży to niejedyny czynnik prenatalny, który może odbijać się na neurorozwoju dziecka. Badania opublikowane przez natemat.pl pokazują, że wyniki badań nie zostawiły wątpliwości — ta choroba wpływa na IQ dziecka, wskazując m.in. na cukrzycę ciążową jako kolejny czynnik ryzyka zaburzeń neurorozwojowych.

Badacze zauważyli, że skutki palenia w ciąży są szczególnie widoczne w określonych etapach życia dziecka. Najsilniejsze problemy psychiczne u dzieci pojawiały się u tych poniżej 7. roku życia oraz w wieku od 9 do 12 lat. Różnice między płciami były niewielkie, choć w wieku 13–14 lat nieco silniejsze objawy obserwowano u chłopców.

Jak tłumaczy Kristine Marceau, autorka badania:

"Wyniki te pokazują, że prenatalna ekspozycja na nikotynę może wpływać na coś więcej niż tylko problemy z zachowaniem typu buntowniczego czy impulsywnego. Może oddziaływać na ogólne zdrowie psychiczne dzieci oraz na współwystępowanie problemów emocjonalnych i behawioralnych."

To oznacza, że skutki mogą być bardziej złożone i dotyczyć wielu obszarów funkcjonowania dziecka. Nikotyna jest silną neurotoksyną — nie bez powodu jej wpływ na rozwijający się mózg płodu budzi coraz większe zainteresowanie naukowców. Część badaczy zwraca przy tym uwagę, że ADHD nie wynika z genów, lecz może być efektem stresującego środowiska i bodźców działających już w okresie prenatalnym, co nadaje wynikom badania z Purdue dodatkowego kontekstu.

Eksperci podkreślają, że ważne jest nie tylko to, czy matka paliła, ale także kiedy i jak często. W przyszłości badania mają dokładniej określić, które etapy ciąży są najbardziej wrażliwe na działanie nikotyny.

Jak dodaje Kristine Marceau:

„Zrozumienie, kiedy dzieci są najbardziej na to podatne, może pomóc rodzinom i pracownikom ochrony zdrowia w zapewnieniu im wsparcia we właściwym momencie."

Warto też pamiętać, że dym tytoniowy szkodzi dzieciom nie tylko przed narodzinami — badania dotyczące tego, czy e-papieros szkodliwy, potwierdzają, że ekspozycja na substancje nikotynowe jest niebezpieczna również po urodzeniu.

Naukowcy zwracają uwagę, że część skutków może wynikać także z innych czynników, takich jak środowisko rodzinne czy styl życia. Dlatego potrzebne są dalsze badania, które oddzielą wpływ samego palenia od innych zmiennych.

Ważne będzie także lepsze zrozumienie, jak dokładnie nikotyna i inne substancje z dymu tytoniowego wpływają na rozwój mózgu dziecka. Dla przyszłych mam kluczowe pozostaje jedno: warto wiedzieć, kiedy najlepiej rzucić palenie przed planowaną ciążą, by dać dziecku możliwie najlepszy start jeszcze zanim przyjdzie na świat.

Źródło: PAP