mały chłopiec
Nowe badania z Chin wskazują, że ADHD nie jest jednolite. Każde dziecko może mieć unikalny wzorzec zmian. fot. Pexels.com

ADHD nie jest jednym zaburzeniem, jak dotąd uważano. Badania mózgu ujawniły dwa odrębne podtypy. Wyniki mogą pomóc w spersonalizowanej diagnozie i terapii młodych pacjentów.

REKLAMA

Dlaczego wcześniejsze badania były niespójne?

Zespół naukowców przeanalizował 135 dzieci z ADHD i 182 dzieci neurotypowych za pomocą strukturalnego rezonansu magnetycznego (MRI). Początkowe porównanie grup nie wykazało wyraźnych różnic w objętości istoty szarej mózgu, co mogło tłumaczyć sprzeczne wyniki wcześniejszych badań.

Naukowcy podkreślają, że ADHD jest wysoce heterogeniczne – różne dzieci mogą wykazywać bardzo różne wzorce mózgowe, które "znoszą się" przy analizie zbiorczej.

Uczenie maszynowe ujawnia dwa podtypy

Aby rozwiązać problem heterogeniczności, naukowcy zastosowali uczenie maszynowe, dzieląc dzieci z ADHD na podgrupy w oparciu o strukturę mózgu. Analiza wykazała dwa odrębne podtypy, różniące się zarówno zmianami w mózgu, jak i powiązaniami behawioralnymi.

Pierwszy podtyp – problemy z koncentracją

Pierwszy podtyp charakteryzował się zwiększoną objętością istoty szarej, szczególnie w korze czołowej i móżdżku, obszarach odpowiadających za uwagę, planowanie i koordynację.

"U niektórych dzieci ADHD może obejmować przede wszystkim zaburzenia rozwoju sieci mózgowych odpowiedzialnych za koncentrację uwagi" – wskazują autorzy.

W tym podtypie wzrost objętości szarej materii był silniej powiązany z nasileniem problemów z koncentracją.

Drugi podtyp – objawy ogólne i emocjonalne

Drugi podtyp był powiązany z rozległym zmniejszeniem objętości istoty szarej, głównie w móżdżku i hipokampie.

Ten typ objawiał się ogólnym nasileniem zaburzenia neurorozwojowego, obejmującym zarówno zaburzenia uwagi, jak i nadpobudliwość czy impulsywność. Zmiany w mózgu były związane z kontrolą motoryczną, pamięcią, regulacją emocji i motywacją.

Różne "przyczynowe" wzorce w mózgu

Badacze odkryli, że oba podtypy wykazują różne wzorce powiązań między obszarami mózgu a zachowaniem. W pierwszym podtypie dominują sieci odpowiedzialne za uwagę, w drugim – rozległe układy mózgowe obejmujące funkcje emocjonalne, motoryczne i pamięciowe.

Rozpoznanie dwóch podtypów może wyjaśniać, dlaczego dzieci różnie reagują na terapię. Jedne dobrze odpowiadają na trening poznawczy skoncentrowany na uwadze, inne potrzebują połączenia farmakoterapii i terapii behawioralnej.

Chociaż wyniki nie zmieniają praktyki klinicznej od razu, podkreślają potrzebę spersonalizowanego podejścia do diagnozy i leczenia.

Źródło: PAP

Napisz do mnie na maila: anna.borkowska@mamadu.pl