
Antykoncepcja w Polsce pozostaje wciąż tematem tabu, szczególnie w przypadku nastolatków, którzy często poszukują jej w tajemnicy. Ekspert z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, dr Rafał Zadykowicz, tłumaczy, które metody są najskuteczniejsze i jakie mają ograniczenia. "Nie każda dziewczyna pójdzie do rodziców po receptę" – podkreśla ginekolog.
Polska w ogonie Europy pod względem dostępności antykoncepcji
Atlas Antykoncepcji 2026 pokazuje, że Polska zajmuje piąte miejsce od końca w Europie, jeśli chodzi o dostępność środków antykoncepcyjnych. Brak refundacji i edukacji w szkołach sprawia, że młodzi ludzie często nie wiedzą, jak bezpiecznie się zabezpieczać.
"To jest rzeczywiście istotny determinant w atlasie" – komentuje dr Rafał Zadykowicz z WUM.
Jak nastolatki zabezpieczają się w praktyce?
Wiele informacji o antykoncepcji nastolatki czerpią z internetu i mediów społecznościowych, które często są źródłem błędnych informacji. Prezerwatywa męska pozostaje najłatwiej dostępną metodą, chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową, ale musi być prawidłowo użyta. Niestety, "prawie połowa nastoletnich chłopaków w Polsce nie stosowała lub nie pamięta, czy stosowała takie zabezpieczenie podczas ostatniego stosunku".
Metody mechaniczne dla młodych kobiet
Damska prezerwatywa, czyli femidom, daje dziewczynie poczucie kontroli, ale wymaga wcześniejszej nauki i doświadczenia. Podobnie kapturek dopochwowy zakłada się na kilka godzin przed stosunkiem i usuwa po 6 godzinach. Obie metody nie chronią w pełni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową i wymagają prawidłowego użycia.
Zobacz także
Antykoncepcja hormonalna
Tabletki, plaster czy krążek hormonalny są bardzo skuteczne, ale wymagają recepty i regularnego stosowania.
"Ogólnie rzecz ujmując, antykoncepcja hormonalna to skuteczna i często rekomendowana metoda, tym bardziej, że lekarz dobiera je bardzo indywidualnie, na podstawie wywiadu medycznego, badań i potrzeb pacjentki" – mówi dr Zadykowicz.
Pomagają także przy trądziku czy bolesnych miesiączkach, ale pominięcie jednej tabletki zwiększa ryzyko niepowodzenia.
Długoterminowe metody – wkładki i implanty
Wkładki wewnątrzmaciczne i implanty są obecnie bezpieczne dla nastolatek i należą do najskuteczniejszych metod antykoncepcji. Mogą działać od 3 do 8 lat i nie wymagają codziennego pamiętania o zabezpieczeniu.
Choć koszt ich założenia może przekraczać tysiąc złotych, "po założeniu nie wymagają codziennego pamiętania o antykoncepcji".
Co powinni wiedzieć rodzice i nastolatki?
Dostęp do antykoncepcji wymaga edukacji i rozmowy z dorosłymi lub lekarzem. Część młodych osób pozyskuje środki bez konsultacji, co może być niebezpieczne w przypadku chorób współistniejących lub leków przyjmowanych przewlekle.
Dr Zadykowicz podkreśla, że wiedza i prawidłowe stosowanie są kluczem do bezpieczeństwa i zdrowia
Źródło: PAP
