chłopiec wita się z wujkiem na imprezie rodzinnej
Nie zmuszaj dziecka to naginania swoich granic i rezygnowania z "nie" z grzeczności. fot. Helena Jankovičová Kováčová/Pexels

Dziecko nie ma obowiązku przytulać cioci ani całować babci tylko dlatego, że tak wypada. Nie zamierzam zmuszać synów do czułości ani przepraszać za ich odmowę, nawet jeśli ktoś uzna to za brak wychowania. Wolę, żeby od małego wiedzieli, że ich granice mają znaczenie i nie muszą rezygnować z własnego komfortu, by zadowolić innych.

REKLAMA

Nie będę przepraszać za to, że moje dziecko mówi "nie"

Nie oczekuję, że moje dzieci będą rzucać się w ramiona każdej cioci, dawać buziaki kuzynce czy przytulać krewnych na powitanie. Nie zamierzam ich do tego namawiać ani przepraszać za to, że nie mają ochoty na czułości. Wolę, żeby ktoś uznał je za niewychowane, niż żeby od najmłodszych lat uczyły się, że ich własny komfort jest mniej ważny niż zadowolenie innych.

Chyba wszyscy znamy to doskonale z rodzinnych spotkań. Dziecko wchodzi do domu, a zaraz słyszy: "No chodź, daj cioci buziaka!", "A babci to już nie przytulisz?", "Nie bądź taki nieśmiały!". Czasami dochodzi jeszcze obrażanie się dorosłych, kiedy maluch odmawia. Przecież babcia tak długo nie widziała wnuczka, ciocia specjalnie przyjechała, a wujek chce się tylko przywitać. Dziecko powinno więc zrobić coś miłego.

Tylko dlaczego właściwie to ono ma ponosić koszt czyjegoś dobrego samopoczucia?

Nie widzę niczego złego w tym, że moje dzieci nie zawsze mają ochotę na przytulanie i całowanie. Nie muszą przecież lubić kontaktu fizycznego, szczególnie z czasami prawie im obcymi ludźmi, nawet jeśli druga osoba jest bliskim członkiem rodziny. To, że ktoś jest babcią, ciocią czy wujkiem, nie oznacza automatycznie, że ma nieograniczony dostęp do dziecięcej bliskości.

Nie zamierzam też robić z tego wielkiego wydarzenia. Jeśli syn nie chce dać buziaka, nie ciągnę go za rękę w stronę tej osoby, nie proszę pięć razy i nie tłumaczę za niego, że "dzisiaj jest nie w humorze". Nie mam powodu przepraszać za jego odmowę. Może przywitać się słowem, pomachać, uśmiechnąć albo po prostu potrzebować chwili, zanim poczuje się swobodnie.

Szacunek do innych ludzi nie polega przecież na tym, że musimy pozwalać im na wszystko. Można być uprzejmym, serdecznym i dobrze wychowanym, a jednocześnie nie mieć ochoty na przytulanie. Jedno nie wyklucza drugiego.

Wolę, żeby ktoś uznał moje dzieci za niewychowane

Najbardziej niepokoi mnie to, czego uczymy dzieci, kiedy zmuszamy je do takich gestów. Sama jestem z pokolenia, które musiało spełniać oczekiwania wszystkich dookoła i tym samym naginało swoje granice dla komfortu innych. Dziś tego nie chcę dla swoich dzieci, bo ich poczucie bezpieczeństwa jest ważniejsze niż komfort dorosłych.

Nie chcę pokazywać dzieciom, że dla świętego spokoju warto zignorować własne granice. Że jeśli ktoś czegoś od nas oczekuje, trzeba się zgodzić, nawet kiedy czujemy dyskomfort. A przecież chcemy wychować dzieci, które potrafią powiedzieć "nie", kiedy ktoś przekracza ich granice. Które nie będą bały się odmówić, kiedy coś będzie dla nich niewłaściwe albo zwyczajnie nieprzyjemne.

Nie chodzi o straszenie dzieci światem ani odbieranie im naturalnych, czasem niezręcznych sytuacji społecznych. Chodzi o to, żeby wiedziały, że ich ciało należy do nich. I że odmowa nie sprawia, że stają się złymi ludźmi.

Wiem, że nie wszystkim dorosłym się to spodoba. Dla części rodziny odmowa buziaka może być przejawem braku kultury, złego wychowania albo efektem tego, że rodzice za bardzo pozwalają dzieciom na wszystko. Usłyszałam raz nawet, że mam rozpuszczone dzieci i daję sobie wchodzić na głowę. Trudno. Nie zamierzam wychowywać synów pod dyktando cudzych oczekiwań.

Zależy mi natomiast, żeby rozumieli, że ich "nie" jest ważne, ale działa również w drugą stronę. Jeśli ktoś nie chce być dotykany, nie należy go przytulać na siłę. Jeśli kolega nie ma ochoty na wspólną zabawę, trzeba to uszanować.

Chcę, żeby moi synowie potrafili okazywać bliskość z własnej potrzeby, a nie dlatego, że ktoś ich do tego namówił, zawstydził albo wpędził w poczucie winy. Żeby przytulali wtedy, kiedy naprawdę mają na to ochotę. Żeby wiedzieli, że mogą odmówić i nie muszą za to przepraszać.