Coraz więcej rodziców skraca dzieciom rok szkolny. Niewielu wie, że kara może sięgnąć 50 tys. zł

Uczniowie i nauczyciele doskonale wiedzą, że wraz z nadejściem maja atmosfera w szkołach zaczyna się zmieniać. Najpierw odbywają się matury i egzaminy ósmoklasisty, co oznacza kilka dni bez tradycyjnych lekcji dla części uczniów.

W międzyczasie przypada majówka, później czerwcowy długi weekend, a nauczyciele z wielu przedmiotów zaczynają już wystawiać oceny końcowe. Stres związany z klasówkami i sprawdzianami stopniowo ustępuje miejsca bardziej swobodnej atmosferze.

Na szkolnych korytarzach coraz wyraźniej czuć zbliżające się wakacje. Uczniowie mają za sobą większość zaliczeń, poprawki są zakończone, a perspektywa letniego wypoczynku sprawia, że koncentracja na nauce nie jest już tak duża jak jesienią czy zimą. Nie oznacza to jednak, że rok szkolny dobiegł końca. Do ostatniego dnia zajęć uczniowie nadal mają obowiązek uczestniczyć w lekcjach.

Wielu rodziców przyznaje, że właśnie ten szkolny luz w maju i czerwcu zachęca ich do planowania rodzinnych wyjazdów jeszcze przed rozpoczęciem wakacji. Coraz częściej wybierają czerwcowe pobyty nad polskim morzem lub zagraniczne wyjazdy typu all inclusive.

Powód jest prosty – ceny są zazwyczaj niższe niż w szczycie sezonu, a pogoda w popularnych kierunkach, takich jak Grecja czy Turcja, bywa bardziej komfortowa niż podczas letnich upałów. Argumenty te dobrze streszcza historia mamy, która zabrała dzieci na wakacje w maju i twierdziła, że to dobry pomysł – mimo krytyki, z jaką się spotkała ze strony m.in. nauczycieli.

Podobnie wygląda sytuacja we wrześniu. Niektórzy rodzice decydują się wtedy na urlop z dziećmi w wieku szkolnym, argumentując, że wakacje są tańsze, a początek roku szkolnego nie wiąże się jeszcze z dużą liczbą sprawdzianów czy intensywną realizacją programu. W ich opinii kilkudniowa nieobecność nie ma większego wpływu na edukację dziecka.

Problem związany z takimi wyjazdami nie sprowadza się jednak wyłącznie do konieczności nadrobienia materiału. Znacznie ważniejsza jest kwestia realizacji obowiązku szkolnego. W polskim prawie dzieci i młodzież do ukończenia 18. roku życia mają obowiązek uczestniczenia w nauce, a za jego realizację odpowiadają rodzice lub opiekunowie.

Rodzice mogą usprawiedliwiać nieobecności swoich dzieci z różnych powodów – choroby, sytuacji losowych czy ważnych wydarzeń rodzinnych. Warto przy tym wiedzieć, jak wygląda usprawiedliwienie nieobecności w szkole, bo "błahy i niewiarygodny" powód może spotkać się z odmową wychowawcy.

Wcale nie jest tak, że każda nieobecność, którą potem usprawiedliwi rodzic, musi zostać automatycznie zaakceptowana przez szkołę. To, czy nieobecność związana z rodzinnym wyjazdem zostanie uznana za usprawiedliwioną, zależy od zasad określonych w statucie szkoły oraz praktyki danej placówki.

Co ciekawe, UODO wyjaśnia, czy trzeba podać powód nieobecności ucznia – zdaniem urzędu szkoła nie ma podstaw, by żądać szczegółowej przyczyny. W takiej sytuacji odpowiedzialność za uchylanie się dziecka od obowiązku szkolnego spoczywa na rodzicach.

Konsekwencje mogą być poważniejsze, niż wielu osobom się wydaje. Jeżeli liczba nieobecności jest bardzo duża, uczeń może zostać nieklasyfikowany z danego przedmiotu. Dzieje się tak wtedy, gdy nauczyciel nie ma podstaw do wystawienia oceny końcowej z powodu zbyt rzadkiej obecności ucznia na zajęciach. W skrajnych przypadkach może to oznaczać brak promocji do następnej klasy.

Prawo oświatowe przewiduje również możliwość podjęcia działań administracyjnych wobec rodziców, jeśli dziecko przez dłuższy czas nie realizuje obowiązku szkolnego. Szkoła może zgłosić sprawę odpowiednim organom, a konsekwencją może być nałożenie grzywny. Jednorazowo może ona wynieść do 10 tysięcy złotych, a łączna kwota nakładanych kar może sięgnąć nawet 50 tysięcy złotych.

Wcześniejsze lub późniejsze wakacje od lat budzą emocje wśród nauczycieli i rodziców. Pedagodzy podkreślają, że często nie chodzi nawet o samą nieobecność ucznia. Większość dzieci potrafi nadrobić zaległości po tygodniowym wyjeździe, podobnie jak po dłuższej chorobie. Znacznie większe znaczenie ma przekaz wychowawczy płynący z takiej decyzji.

Zdaniem wielu nauczycieli usprawiedliwianie nieobecności związanych z wakacyjnym wyjazdem pokazuje dzieciom, że obowiązujące zasady można naginać, jeśli jest to wygodne lub opłacalne.

Emocje widać choćby w głośnym liście nauczycielki, według której wakacje w roku szkolnym to sposób, w jaki rodzice uczą dzieci pogardy i arogancji. Rodzice często patrzą na sprawę wyłącznie przez pryzmat oszczędności czy rodzinnego komfortu, zapominając, że szkoła jest miejscem, w którym młodzi ludzie uczą się również odpowiedzialności za swoje obowiązki.

Oczywiście trudno porównywać ostatnie tygodnie roku szkolnego do intensywnych miesięcy nauki jesienią czy zimą. Nie zmienia to jednak faktu, że rok szkolny trwa do dnia jego oficjalnego zakończenia. To czas podsumowań, zajęć projektowych, wycieczek, spotkań klasowych i ostatnich lekcji, które również są częścią procesu edukacyjnego.

Dla wielu rodzin wcześniejszy wyjazd na wakacje wydaje się rozsądnym rozwiązaniem organizacyjnym. Tańsze oferty, mniejsze tłumy i lepsze warunki pogodowe są argumentami, które trudno całkowicie zignorować.

Nic dziwnego, że sam pomysł ograniczeń budzi spory – gdy w przestrzeni publicznej pojawił się zakaz wyjazdów z dziećmi w trakcie roku szkolnego, komentujące go nauczycielki wskazywały, że szkoła ma znacznie poważniejsze bolączki niż okazjonalne urlopy. Warto jednak pamiętać, że obowiązek szkolny nie kończy się w chwili wystawienia ocen ani wtedy, gdy uczeń przestaje martwić się sprawdzianami.

Każda decyzja o opuszczeniu zajęć powinna uwzględniać nie tylko korzyści finansowe, ale również odpowiedzialność za przestrzeganie obowiązujących zasad. Ostatecznie szkoła ma nie tylko przekazywać wiedzę, lecz także uczyć konsekwencji, systematyczności i szacunku dla wspólnie przyjętych reguł.

Źródło: sip.lex.pl, lexlege.pl, bezprawnik.pl