MEN przywraca prace domowe, ale z jedna zmianą. Nauczyciele będą zdawać "informację zwrotną"

1 kwietnia 2024 roku Ministerstwo Edukacji Narodowej zdecydowało się wprowadzić w życie rozporządzenie, które w dużym uproszczeniu miało zlikwidować w szkołach podstawowych obowiązkowe prace domowe. Nauczyciele byli wówczas oburzeni – podobnie jak rodzice.

Resort tłumaczył tę decyzję potrzebą regeneracji uczniów, ale również faktem, że prace domowe w ówczesnej formie często nie spełniają swojej funkcji, zwłaszcza gdy są wykonywane przez rodziców lub przy użyciu sztucznej inteligencji.

Później MEN wielokrotnie podkreślał, że prace domowe mogą i powinny być zadawane przez pedagogów, jednak nie powinny podlegać ocenie.

Obecnie resort edukacji pracuje nad zmianą rozporządzenia z 2019 roku dotyczącego oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów w szkołach publicznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2572 z późn. zm.). W Rządowym Centrum Legislacji pojawił się projekt nowelizacji w tym zakresie.

MEN chce uregulować i jasno określić, jak mają wyglądać prace domowe w klasach IV-VIII szkoły podstawowej, tak aby nauczyciele nie mieli wątpliwości. Mają to być prace pisemne lub praktyczno-techniczne, które pomagają utrwalać umiejętności i wiedzę zdobytą podczas zajęć szkolnych.

W klasach I-III szkoły podstawowej nauczyciele mogą zadawać prace utrwalające wiedzę i umiejętności z lekcji, ale co do zasady tych prac domowych nie powinno być, czyli tak jak dotychczas.

Takie prace nie będą obowiązkowe, ale jeśli nauczyciel je zada, uczeń będzie zobowiązany do ich wykonania, a nauczyciel do ich sprawdzenia. Największa zmiana polega na tym, że po zadaniu każdej pracy nauczyciel będzie miał obowiązek jej sprawdzenia i przekazania uczniowi informacji zwrotnej.

Nie będzie mógł wystawiać za nią oceny, ale uczeń każdorazowo otrzyma komentarz dotyczący swojej samodzielnej pracy w domu. Takie rozwiązanie ma sprzyjać systematyczności uczniów, a także zachęcać nauczycieli do częstszej komunikacji i monitorowania postępów w nauce. To kierunek, który MEN konsultowało już od dawna – nie bez powodu dwa zespoły ekspertów badają prace domowe i mają wypracować rekomendacje dla resortu.

Zapis ten ma również pomóc pedagogom w docenianiu wysiłku i samodzielnej pracy ucznia. Istnieje jednak obawa, że powrót obowiązkowych prac domowych w szkołach w tak sztywnej formie, nakładającej na nauczycieli obowiązek ich sprawdzania i udzielania informacji zwrotnej, ponownie nie spotka się z przychylnym odbiorem środowiska nauczycielskiego.

Pojawiają się też głosy, że może to utrwalać wśród uczniów przekonanie, iż mają przede wszystkim prawa, w tym prawo do nieodrabiania pracy domowej, podczas gdy nauczyciele obciążeni są kolejnymi obowiązkami wynikającymi z przepisów. Co więcej, część rodziców otwarcie twierdzi, że prace domowe są dla nauczycieli, a nie dla dzieci – i że to właśnie pedagodzy zyskują na ich zadawaniu najwięcej, przerzucając odpowiedzialność za naukę na rodziny.

Nastroje wśród pedagogów już teraz są napięte. Najlepszym przykładem była sytuacja, gdy MEN wydało komunikat ws. wycieczek szkolnych, nauczyciele byli załamani – kolejne obowiązki bez dodatkowego wynagrodzenia spotykają się z coraz ostrzejszą krytyką środowiska. Tymczasem walka o powrót prac domowych toczy się równolegle, bo część rodziców i samych nauczycieli domaga się, by zadania zostały przywrócone w jakiejś formie.

Projekt resortu prawdopodobnie wejdzie w życie 1 września 2026 roku, czyli wraz z początkiem kolejnego roku szkolnego. Czy nauczyciele będą zadowoleni z kolejnych obowiązków nakładanych przez MEN, przy jednoczesnym rozszerzaniu katalogu praw uczniów?

Źródło: edukacjia.infor.pl, samorzad.pap.pl, legislacja.rcl.gov.pl