Chcą zlikwidować 800 plus w zamian za 2333 zł. Pieniądze dla dzieci od 3. roku życia

Od pewnego czasu coraz częściej mówi się o możliwych zmianach w świadczeniu "Rodzina 800 plus". Jego zwolennicy podkreślają konieczność waloryzacji, natomiast przeciwnicy postulują wprowadzenie ograniczeń w wypłatach lub przekształcenie programu w inne formy wsparcia prorodzinnego. Wśród propozycji pojawiają się m.in. ulgi podatkowe czy wprowadzenie progów dochodowych dla rodziców wychowujących dzieci.

Obecnie w Sejmie toczy się dyskusja nad kolejną propozycją zmian. W 2025 roku trafiła tam petycja dotycząca uruchomienia pilotażu Bezwarunkowego Dochodu Podstawowego (BDP). Zakładała ona, że każdy uprawniony otrzymywałby co miesiąc kwotę odpowiadającą połowie aktualnej płacy minimalnej brutto, czyli 2333 zł.

Idea nie jest nowa. Warto przypomnieć, że podobny bezwarunkowy dochód podstawowy dla każdego w wysokości 1300 zł był wcześniej testowany jako eksperyment w Polsce — na Warmii i Mazurach, gdzie wybrane gminy przez dwa lata wypłacały tę kwotę uczestnikam pilotażu.

Pomysł spotkał się jednak z dużą krytyką. Wiceminister finansów Jurand Drop wskazywał, że polski budżet nie byłby w stanie udźwignąć takiego obciążenia. Ekonomiści podkreślają, że to rozwiązanie kosztowałoby nawet ćwierć PKB — turbo 500+, czyli dochód podstawowy dla każdego, ma swoje plusy, ale przeważają wady, bo w praktyce oznaczałby rozmontowanie usług publicznych.

Podkreślano, że wprowadzenie BDP mogłoby być rozważane jedynie w przypadku likwidacji innych form wsparcia — świadczeń rodzinnych (w tym 800 plus i 300 zł na wyprawkę), 13. i 14. emerytury oraz zasiłków z pomocy społecznej. Zgodnie z założeniami petycji program miałby objąć wszystkich mieszkańców województwa śląskiego i przysługiwać każdemu od 3. roku życia.

Temat powrócił, bo w mediach wciąż pojawiają się spekulacje dotyczące ewentualnej likwidacji programu 800 plus. Nie brakuje głosów, że program nie spełnił swojego głównego celu. Jak wskazywała była wiceminister, która apeluje o zmiany w 800 plus, świadczenie nie doprowadziło do wzrostu dzietności i potrzebna jest poważna debata, np. o wprowadzeniu kryterium dochodowego dla rodziców jedynaka.

Warto przy tym wiedzieć, że obecne zasady programu i tak ewoluują — rewolucja w 800 plus od 2027 roku zakłada pełną automatyzację i indywidualne okresy świadczeniowe dla każdej rodziny.

Sejm ostatecznie rozpatrzył petycję. Choć — według badania Polskiego Instytutu Ekonomicznego — bezwarunkowy dochód podstawowy popiera 51 proc. Polaków, na razie nie zostanie on wprowadzony. Zwolennicy wskazują, że oznaczałby równe traktowanie wszystkich obywateli, natomiast przeciwnicy mówią o pozornej sprawiedliwości. Pojawiają się także obawy o spadek aktywności zawodowej.

Sejm zrezygnował z kroków zmierzających do wprowadzenia BDP. Oznacza to, że świadczenia 800 plus oraz 300 zł na wyprawkę będą nadal funkcjonować na dotychczasowych zasadach. Jeśli chodzi o warunki ich pobierania — warto sprawdzić, kiedy ZUS może odebrać 800 plus, bo nie we wszystkich przypadkach wypłata jest automatyczna.

Dyskusja o Bezwarunkowym Dochodzie Podstawowym dotyka także kwestii sprawiedliwości społecznej. Krytycy wskazują, że obecny system lepiej kieruje wsparcie do osób najbardziej potrzebujących, podczas gdy BDP zakłada równe wypłaty dla wszystkich. W tle pozostaje problem ubóstwa — mimo istniejących świadczeń część potrzebujących wciąż pozostaje poza systemem wsparcia.

Źródło: infor.pl, sejm.gov.pl