Hałas w szkole to nie normalność. Nauczycielka alarmuje: "wykańcza psychicznie i fizycznie"

Nauczycielom często obrywa się od społeczeństwa za rzekomo niewielki nakład pracy. Kto nie słyszał argumentu o 18 godzinach pracy przy tablicy tygodniowo? Do tego – według powszechnej opinii – mają oni nieustannie wolne: wakacje, ferie, długie święta w kalendarzu roku szkolnego, a mimo to wciąż narzekają.

Tymczasem problem nie sprowadza się jedynie do niedocenienia ogromu obowiązków i nieadekwatnych do nich zarobków. Równie istotne są warunki pracy, które dla wielu pedagogów są po prostu wyczerpujące: konieczność współpracy z uczniami, którzy nie zawsze chcą współpracować, presja odpowiedzialności oraz stałe funkcjonowanie w głośnej, przebodźcowującej przestrzeni.

O hałasie w szkołach, który powoduje u nauczycieli ogromne zmęczenie, ostatnio pisała Agnieszka Cegłowska-Lepszy, prowadząca w mediach społecznościowych konto Polski Rulez. W jednym z wpisów zwróciła uwagę na problem często bagatelizowany zarówno przez dorosłych, jak i organy odpowiedzialne za szkoły:

"Hałas w szkole nie jest tylko drobną niedogodnością ani 'urokiem miejsca, w którym są dzieci'. To zjawisko, które realnie wpływa na koncentrację, emocje i gotowość do uczenia się, zarówno u uczniów, jak i u nauczycieli. Najwyższy poziom hałasu pojawia się na przerwach i nie jest to odkrycie.

Właśnie wtedy kumuluje się wszystko: rozmowy, śmiech, krzyki, bieganie, emocje po lekcji i napięcie przed następną. Dla wielu dzieci przerwa nie jest chwilą odpoczynku, tylko kolejnym bodźcowym sztormem. Układ nerwowy zamiast się wyciszyć – jeszcze bardziej się rozkręca. A potem dzwonek" – podsumowuje pedagożka.

Sama pamiętam jak w pierwszych dniach szkoły mój syn, uczeń 1 klasy podstawówki, był przerażony przed lekcjami, jak głosno jest na szkolnym korytarzu podczas przerwy. Wracał do domu przemęczony hałasem, a ja kiedy po niego do placówki pzychodziłam, miałam ochotę włożyć do uszu słuchawki wyciszające.

Autorka wpisu zauważa też, że oczekiwanie, iż po przerwie zarówno uczniowie, jak i nauczyciele w ciągu kilku minut będą gotowi do pełnego skupienia i pracy poznawczej, jest po prostu nierealne. Jak podkreśla polonistka, hałas to nie kwestia braku dyscypliny czy kultury osobistej, lecz realne obciążenie.

"[...] mózg nie działa jak przełącznik światła. Po intensywnym hałasie potrzebuje czasu, żeby wrócić do równowagi. Dlatego pierwsze minuty lekcji tak często mijają na zbieraniu uwagi, uspokajaniu, powtarzaniu poleceń i czekaniu, aż poziom pobudzenia opadnie. Hałas to nie tylko kwestia kultury osobistej czy dyscypliny, ale przede wszystkim obciążenie poznawcze. Zmęczenie, które narasta niezauważalnie. Trudność w słuchaniu, formułowaniu myśli, zapamiętywaniu" – napisała w dalszej części wpisu.

Do posta dołączone zostało również nagranie z ironicznym napisem nad głową nauczycielki: "POV: Kiedy pytają, po czym ten nauczyciel taki zmęczony...". Trudno o bardziej trafny komentarz. Stały hałas sprawia, że mózg szybciej się przebodźcowuje, co bezpośrednio wpływa na samopoczucie i koncentrację. W takich warunkach skuteczna nauka nowych umiejętności czy realne przyswajanie wiedzy stają się niemal niemożliwe.

Zamiast więc powielać uproszczone hasła o łatwej pracy nauczycieli i małej liczbie godzin etatowych, warto przyjrzeć się temu, w jakich warunkach ta praca faktycznie się odbywa. Hałas nie jest tłem – jest jednym z głównych czynników obciążających zarówno uczniów, jak i pedagogów. Jeśli naprawdę zależy nam na jakości edukacji, musimy zacząć traktować komfort osób przebywających w szkołach nie jako fanaberię, lecz jako fundament skutecznego uczenia się.